Γιατί η ευθυγράμμιση του σώματος αλλάζει τόσο γρήγορα στην αναπτυξιακή έκρηξη;
Στην αναπτυξιακή έκρηξη, τα οστά μακραίνουν πιο γρήγορα απ' όσο προλαβαίνουν να προσαρμοστούν οι μύες και οι μαλακοί ιστοί γύρω τους. Αυτή η αναντιστοιχία αλλάζει προσωρινά τη στάση του σώματος και την ευθυγράμμιση των αρθρώσεων, μερικές φορές μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η απεικόνιση όλου του σώματος σε όρθια θέση καταγράφει αυτές τις γρήγορες αλλαγές με το σώμα να σηκώνει πραγματικά το βάρος του. Οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση μπορεί να μην τις δείξουν καθόλου.
Τα βασικά σημεία
- Τα οστά μεγαλώνουν πριν από τους μύες. Έτσι δημιουργείται μια προσωρινή σφίξη που βγάζει την ευθυγράμμιση από την ισορροπία της.
- Η περίοδος της μέγιστης ταχύτητας ανάπτυξης είναι το διάστημα όπου οι αλλαγές στη στάση επιταχύνονται περισσότερο.
- Παθήσεις όπως η σκολίωση μπορεί να εξελιχθούν γρήγορα σε αυτή την περίοδο.
- Η απεικόνιση σε όρθια θέση δείχνει πώς φορτίζεται όλος ο σκελετός από τη βαρύτητα, κάτι που μια εξέταση σε ξαπλωτή θέση δεν μπορεί να δείξει.
- Η παρακολούθηση στη διάρκεια της ανάπτυξης δίνει στους επαγγελματίες υγείας ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για να παρέμβουν, αν χρειαστεί.
Τι συμβαίνει στη στάση του σώματος στην εφηβική αναπτυξιακή έκρηξη;
Στην αναπτυξιακή έκρηξη, τα μακριά οστά των ποδιών και η σπονδυλική στήλη μεγαλώνουν γρήγορα, μερικές φορές αρκετά εκατοστά μέσα σε λίγους μόνο μήνες. Οι μύες, οι τένοντες και οι σύνδεσμοι που συνδέονται με αυτά τα οστά δεν μπορούν να μακρύνουν με τον ίδιο ρυθμό. Το αποτέλεσμα είναι μια προσωρινή αναντιστοιχία: πιο σφιχτοί οπίσθιοι μηριαίοι, πιο δύσκαμπτοι καμπτήρες του ισχίου και ένας σκελετός που, για ένα διάστημα, δεν έχει απόλυτα σωστές αναλογίες.
Αυτή η αναντιστοιχία επηρεάζει τον συντονισμό, την ισορροπία και τη στάση. Μπορεί να δείτε ένα παιδί να καμπουριάζει ξαφνικά, να στέκεται στραβά ή να παραπονιέται για υπόκωφο πόνο στην πλάτη και στα γόνατα. Συχνά αυτές οι αλλαγές θεωρούνται «απλώς πόνοι ανάπτυξης». Όμως δείχνουν πραγματικές αλλαγές στην ευθυγράμμιση του σκελετού και αξίζουν προσοχή.
Τι είναι η μέγιστη ταχύτητα ανάπτυξης;
Η μέγιστη ταχύτητα ανάπτυξης είναι το σημείο της εφηβείας όπου το παιδί ψηλώνει με τον πιο γρήγορο ρυθμό. Στα κορίτσια συνήθως συμβαίνει γύρω στα 11 με 12 χρόνια, συχνά περίπου έναν χρόνο πριν από την πρώτη περίοδο. Στα αγόρια συνήθως συμβαίνει γύρω στα 13 με 14 χρόνια. Σε αυτό το διάστημα η ευθυγράμμιση αλλάζει πιο έντονα και κάθε κύρτωση ή ανισορροπία που υπάρχει ήδη έχει τις περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθεί.
Ποια σημάδια δείχνουν ότι η αναπτυξιακή έκρηξη επηρεάζει τη στάση του σώματος;
Αρκετά ορατά και σωματικά σημάδια δείχνουν ότι η γρήγορη ανάπτυξη αλλάζει την ευθυγράμμιση. Δεν σημαίνουν όλα ότι κάτι δεν πάει καλά, αλλά αξίζει να τα προσέχετε.
Ένα σκύψιμο προς τα εμπρός που δεν υπήρχε πριν από έξι μήνες. Συχνά οφείλεται στο ότι η σπονδυλική στήλη μεγαλώνει πιο γρήγορα απ' όσο προλαβαίνουν οι μύες του θώρακα.
Ο ένας ώμος είναι πιο ψηλά ή ο ένας γοφός φαίνεται να προεξέχει περισσότερο. Αυτό δείχνει ότι η σπονδυλική στήλη ή η λεκάνη γέρνει υπό φορτίο.
Υπόκωφος πόνος στη μέση ή στο κάτω μέρος της πλάτης, ιδίως μετά από αθλήματα, καθώς οι σφιχτοί μύες τραβούν μια σπονδυλική στήλη που μόλις μάκρυνε.
Προσωρινή απώλεια συντονισμού, καθώς ο εγκέφαλος προσαρμόζεται ξανά σε πιο μακριά άκρα και σε αλλαγμένες θέσεις των αρθρώσεων.
Γιατί η στάση του σώματος στην αναπτυξιακή έκρηξη έχει σημασία για την υγεία μακροπρόθεσμα;
Οι περισσότερες αλλαγές στη στάση λόγω ανάπτυξης είναι προσωρινές και υποχωρούν όταν οι μύες προλάβουν τα οστά. Όμως η περίοδος της μέγιστης ανάπτυξης είναι και η περίοδος όπου ορισμένες παθήσεις μπορεί να εξελιχθούν γρήγορα. Μια ήπια κύρτωση της σπονδυλικής στήλης, για παράδειγμα, μπορεί να μένει σταθερή για χρόνια και μετά να χειροτερέψει αισθητά μέσα σε μία μόνο αναπτυξιακή έκρηξη. Το ίδιο ισχύει για διαφορές στην ευθυγράμμιση των ισχίων και για προβλήματα στην κίνηση της επιγονατίδας.
Οι αυξητικοί χόνδροι, δηλαδή οι περιοχές χόνδρου που αναπτύσσεται κοντά στα άκρα των μακριών οστών, είναι ανοιχτοί και ενεργοί σε αυτή την περίοδο. Αυτοί καθορίζουν το τελικό σχήμα του σκελετού. Όταν οι αυξητικοί χόνδροι κλείσουν και ο σκελετός ωριμάσει, τα περιθώρια για ορισμένες μη χειρουργικές παρεμβάσεις στενεύουν πολύ.
Γι' αυτό η παρακολούθηση γύρω από την περίοδο της μέγιστης ταχύτητας ανάπτυξης είναι τόσο σημαντική. Όταν μια αλλαγή εντοπίζεται νωρίς, ενώ η ανάπτυξη συνεχίζεται, οι επαγγελματίες υγείας έχουν πολύ περισσότερες επιλογές.
Σας ανησυχούν αλλαγές στη στάση του παιδιού σας στη διάρκεια της ανάπτυξης; Μάθετε περισσότερα για την παιδιατρική απεικόνιση στη ScanAlign ή μιλήστε πρώτα με την ομάδα μας.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΠώς δείχνει η απεικόνιση σε όρθια θέση όσα χάνουν οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση;
Μια συνηθισμένη ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία γίνεται με τον ασθενή ξαπλωμένο. Σε αυτή τη θέση, η βαρύτητα δεν πιέζει πια τη σπονδυλική στήλη ούτε φορτίζει τις αρθρώσεις. Οι μύες χαλαρώνουν, οι ήπιες κυρτώσεις μπορεί να ισιώσουν και η ευθυγράμμιση με την οποία ζείτε πραγματικά χάνεται από την εικόνα. Η εξέταση φαίνεται καθησυχαστική, αλλά μπορεί να μη δείχνει τι συμβαίνει πραγματικά όταν το παιδί στέκεται, περπατά ή αθλείται.
Μια εξέταση EOS καταγράφει όλο τον σκελετό, από το κεφάλι ως τα πόδια, σε όρθια θέση και σε μία μόνο εικόνα. Επειδή η βαρύτητα επιδρά στο σώμα ακριβώς όπως στην καθημερινή ζωή, κάθε κλίση, στροφή ή ανισορροπία φαίνεται καθαρά. Αυτό έχει ιδιαίτερη αξία σε ένα σώμα που μεγαλώνει, όπου οι αλλαγές μπορεί να εμφανιστούν και να εξελιχθούν ανάμεσα σε δύο ραντεβού.
Το EOS χρησιμοποιεί επίσης περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Για ένα παιδί που μπορεί να χρειαστεί επαναλαμβανόμενες εξετάσεις για μήνες ή χρόνια ανάπτυξης, αυτή η χαμηλότερη δόση έχει σημασία.
Πότε είναι καλύτερη επιλογή η μαγνητική τομογραφία; Το EOS δείχνει εξαιρετικά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Για μαλακούς ιστούς, δίσκους ή νεύρα, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί μπορεί να σας πει ποια ταιριάζει στη δική σας περίπτωση.
Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχεται η ευθυγράμμιση στη διάρκεια της ανάπτυξης;
Η απάντηση εξαρτάται από το τι έχει βρεθεί και από το πόσο γρήγορα μεγαλώνει το παιδί. Στην περίοδο της μέγιστης ταχύτητας ανάπτυξης, όταν η ευθυγράμμιση αλλάζει πιο γρήγορα, οι επαγγελματίες υγείας μπορεί να προτείνουν απεικόνιση κάθε τέσσερις με έξι μήνες. Όταν η ανάπτυξη επιβραδυνθεί και οι αυξητικοί χόνδροι αρχίσουν να κλείνουν, τα διαστήματα συνήθως μπορούν να μεγαλώσουν.
Το σημαντικό είναι να υπάρχει μια αρχική εικόνα αναφοράς πριν ή στην αρχή της αναπτυξιακής έκρηξης και μετά οι επόμενες εξετάσεις να συγκρίνονται με αυτήν. Με την απεικόνιση χαμηλής δόσης σε όρθια θέση της ScanAlign, κάθε εξέταση καταγράφει όλο τον σκελετό υπό πραγματικό φορτίο. Έτσι οι αλλαγές ανάμεσα στις επισκέψεις φαίνονται εύκολα και μετριούνται με ακρίβεια.
Αν το παιδί σας έχει ήδη μια γνωστή πάθηση, όπως σκολίωση, η παρακολούθηση στη διάρκεια της ανάπτυξης είναι απαραίτητη. Ο κίνδυνος να αυξηθεί η κύρτωση είναι μεγαλύτερος γύρω από την περίοδο της μέγιστης ταχύτητας ανάπτυξης, και ο έγκαιρος εντοπισμός μιας αλλαγής μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά στις επιλογές θεραπείας που υπάρχουν.
Πριν ξεκινήσει μια θεραπεία, ή πριν αλλάξει αυτή που ήδη ακολουθείται, αξίζει να γίνει μια λεπτομερής διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα βοηθήσει πραγματικά.
- Έχετε δει αλλαγή στη στάση του σώματος σε μια πρόσφατη αναπτυξιακή έκρηξη
- Οι ώμοι ή οι γοφοί φαίνονται ανισοϋψείς
- Υπάρχει επίμονος πόνος στην πλάτη ή στο γόνατο που σχετίζεται με τη γρήγορη ανάπτυξη
- Ένας ειδικός θέλει μια αρχική εικόνα της ευθυγράμμισης όλου του σώματος
- Μια υπάρχουσα κύρτωση της σπονδυλικής στήλης πρέπει να παρακολουθείται στη διάρκεια της ανάπτυξης
- Υπάρχει ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στα πόδια
- Χάνεται ο έλεγχος της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου
- Υπάρχει έντονος, ξαφνικός πόνος στην πλάτη μετά από τραυματισμό
- Αυτά είναι σημάδια κινδύνου. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, καλέστε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης ή πηγαίνετε στα Επείγοντα.
Συχνές ερωτήσεις για την αναπτυξιακή έκρηξη και τη στάση του σώματος
Ναι. Όταν τα οστά μακραίνουν πιο γρήγορα από τους μύες γύρω τους, ασκείται επιπλέον τάση στη σπονδυλική στήλη και στη λεκάνη. Αυτό συχνά εμφανίζεται ως υπόκωφος πόνος στη μέση ή στο κάτω μέρος της πλάτης, ιδίως μετά από άσκηση. Αν ο πόνος επιμένει ή χειροτερεύει, αξίζει να ελεγχθεί η ευθυγράμμιση.
Η μέγιστη ταχύτητα ανάπτυξης είναι η περίοδος της εφηβείας όπου το παιδί ψηλώνει με τον πιο γρήγορο ρυθμό. Σε αυτό το διάστημα οι αλλαγές στη στάση και κάθε υπάρχον πρόβλημα ευθυγράμμισης έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθούν. Η παρακολούθηση σε αυτή την περίοδο βοηθά τους επαγγελματίες υγείας να παρέμβουν νωρίς, αν χρειαστεί.
Τα περισσότερα κορίτσια φτάνουν στην ωρίμανση του σκελετού γύρω στα 14 με 16 χρόνια και τα περισσότερα αγόρια γύρω στα 16 με 18. Οι αυξητικοί χόνδροι κλείνουν σταδιακά και το ύψος αυξάνεται πιο αργά, μέχρι που τελικά σταματά. Η ακριβής ηλικία διαφέρει από άτομο σε άτομο.
Λίγο προσωρινό καμπούριασμα είναι συχνό. Η σπονδυλική στήλη μεγαλώνει πιο γρήγορα από τους μύες που τη στηρίζουν, και ο εγκέφαλος χρειάζεται χρόνο για να προσαρμόσει τη στάση σε ένα πιο ψηλό σώμα. Αν το καμπούριασμα είναι έντονο, επίμονο ή συνοδεύεται από πόνο, αξίζει να ελεγχθεί αντί να θεωρήσετε ότι θα περάσει μόνο του.
Ναι. Ο κίνδυνος να αυξηθεί η κύρτωση στη σκολίωση είναι μεγαλύτερος στην περίοδο της μέγιστης ταχύτητας ανάπτυξης. Γι' αυτό η τακτική παρακολούθηση με απεικόνιση σε όρθια θέση είναι τόσο σημαντική όσο το παιδί μεγαλώνει. Ο έγκαιρος εντοπισμός μιας αλλαγής δίνει στους επαγγελματίες υγείας περισσότερες επιλογές.
Όταν είμαστε ξαπλωμένοι, η βαρύτητα δεν φορτίζει τη σπονδυλική στήλη ούτε τις αρθρώσεις. Οι ήπιες κυρτώσεις μπορεί να ισιώσουν και οι κλίσεις να χαθούν. Μια εξέταση EOS σε όρθια θέση καταγράφει τον σκελετό με το σώμα να σηκώνει πραγματικά το βάρος του και δείχνει την ευθυγράμμιση όπως είναι στην καθημερινή ζωή.
Το EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Γι' αυτό ταιριάζει καλά σε νεότερους ασθενείς που μπορεί να χρειαστούν αρκετές εξετάσεις όσο μεγαλώνουν.
Όχι. Μπορείτε να απευθυνθείτε απευθείας σε εμάς. Πρώτα προσφέρουμε μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική, ώστε ο εξειδικευμένος ακτινοτεχνολόγος μας να συζητήσει τις ανησυχίες σας και να επιβεβαιώσει αν η εξέταση είναι κατάλληλη.
Για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό, το κόστος επιβεβαιώνεται στη δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική. Η δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική γίνεται πριν κλειστεί οποιαδήποτε εξέταση.
Φέρτε όποιες προηγούμενες εξετάσεις απεικόνισης ή γνωματεύσεις έχετε, μαζί με μια λίστα με όσα σας ανησυχούν και θέλετε να ελεγχθούν. Το παιδί σας θα πρέπει να φορά άνετα ρούχα χωρίς μέταλλα ή μπορεί να αλλάξει με ρόμπα στην κλινική. Η ίδια η εξέταση διαρκεί μόνο λίγα λεπτά.
Σας ανησυχούν αλλαγές στη στάση του παιδιού σας στη διάρκεια της ανάπτυξης;
Μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική με τον εξειδικευμένο ακτινοτεχνολόγο μας μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε αν μια εξέταση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση είναι το σωστό επόμενο βήμα.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΣυντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), εξειδικευμένος διαγνωστικός ακτινοτεχνολόγος
Πηγές
- NHS. "Growing pains." nhs.uk. Πρόσβαση 2024.
- Dimeglio A, Canavese F. "The growing spine: how spinal deformities influence normal spine and thoracic cage growth." European Spine Journal, 2012; 21(1): 64-70.
- Illés T, Somoskeöy S. "The EOS imaging system and its uses in daily orthopaedic practice." International Orthopaedics, 2012; 36(7): 1405-1411.
Αυτή η σελίδα δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.