Πώς μετριέται στην πράξη η διαφορά μήκους των ποδιών;
Η ανισοσκελία μπορεί να μετρηθεί κλινικά, με μεζούρα ή με το τεστ με τάκους, ή ακτινολογικά, με σκανόγραμμα ή με ακτινογραφία ολόκληρων των κάτω άκρων σε όρθια θέση. Οι κλινικές μέθοδοι δίνουν μια χονδρική εικόνα. Η απεικόνιση, ιδίως με το σώμα να σηκώνει το βάρος του, δίνει τις ακριβείς λεπτομέρειες που χρειάζονται οι περισσότεροι θεραπευτές πριν αποφασίσουν οποιαδήποτε παρέμβαση.
Τα βασικά σημεία
- Η μέτρηση με μεζούρα είναι γρήγορη, αλλά το αποτέλεσμα μπορεί να διαφέρει αισθητά από εξεταστή σε εξεταστή.
- Το σκανόγραμμα (ακτινογραφία όλου του ποδιού σε ξαπλωτή θέση) είναι το παραδοσιακό πρότυπο της απεικόνισης.
- Η απεικόνιση ολόκληρων των κάτω άκρων σε όρθια θέση καταγράφει τη διαφορά με το πραγματικό βάρος του σώματος και δείχνει πώς φορτίζεται στην πράξη όλη η αλυσίδα του ποδιού.
- Η μέθοδος που θα επιλέξετε έχει σημασία, γιατί ένα μικρό λάθος στη μέτρηση μπορεί να αλλάξει το πλάνο θεραπείας.
- Η τεχνολογία EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.
Αν σας έχουν πει ποτέ ότι το ένα πόδι σας είναι πιο κοντό από το άλλο, μία από τις πρώτες σας ερωτήσεις είναι μάλλον: «Πόσο;». Η απάντηση εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τον τρόπο που γίνεται η μέτρηση. Κάποιες μέθοδοι είναι τόσο απλές που μπορείτε να τις δοκιμάσετε στο σπίτι. Άλλες χρειάζονται εξειδικευμένη απεικόνιση. Η καθεμία έχει πλεονεκτήματα αλλά και πραγματικούς περιορισμούς.
Ποιες μέθοδοι χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του μήκους των ποδιών;
Υπάρχουν τέσσερις βασικές μέθοδοι. Οι δύο είναι κλινικές (γίνονται με τα χέρια, στο ιατρείο) και οι δύο ακτινολογικές (με απεικόνιση). Σε κάθε μία κερδίζετε είτε ευκολία είτε ακρίβεια.
Κλινική. Μετρά την απόσταση από ένα οστέινο σημείο της λεκάνης (την ASIS) μέχρι το κόκαλο του αστραγάλου, σε κάθε πλευρά.
Κλινική. Στέκεστε πάνω σε τάκους γνωστού ύψους κάτω από το πιο κοντό πόδι, μέχρι ο θεραπευτής να κρίνει ότι η λεκάνη σας είναι ίσια.
Ακτινολογική. Μια μακριά ακτινογραφία ή αξονική και των δύο ποδιών, ενώ είστε ξαπλωμένοι, με χάρακες βαθμονόμησης.
Ακτινολογική. Καταγράφει και τα δύο πόδια από το ισχίο ως τον αστράγαλο, ενώ στέκεστε και σηκώνετε κανονικά το βάρος σας.
Πόσο ακριβής είναι η μεζούρα για το μήκος των ποδιών;
Η μεζούρα δίνει μια χρήσιμη πρώτη ένδειξη, αλλά δεν δίνει πάντα το ίδιο αποτέλεσμα αν επαναληφθεί. Ο εξεταστής βάζει τη μία άκρη της μεζούρας στο μπροστινό μέρος του οστού της λεκάνης (ένα οστέινο σημείο που λέγεται ASIS) και την τεντώνει ως το εσωτερικό κόκαλο του αστραγάλου (το έσω σφυρό). Μετά καταγράφει τη διαφορά ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Το πρόβλημα είναι ότι το ακριβές οστέινο σημείο βρίσκεται δύσκολα κάτω από το δέρμα και τους μυς, πιο δύσκολα απ' όσο ακούγεται. Οι έρευνες δείχνουν ότι δύο διαφορετικοί θεραπευτές που μετρούν το ίδιο άτομο μπορεί εύκολα να διαφωνούν κατά μια διαφορά που έχει κλινική σημασία. Η σωματότυπος, οι μαλακοί ιστοί και ακόμη και το πόσο σφιχτά τραβιέται η μεζούρα αλλάζουν το αποτέλεσμα.
Η μέτρηση με μεζούρα αξίζει πάντως να γίνεται. Δεν κοστίζει, είναι γρήγορη και μπορεί να εντοπίσει μια διαφορά που χρειάζεται σωστή απεικόνιση. Μόνη της όμως δεν είναι αρκετά ακριβής για να καθοδηγήσει αποφάσεις για πάτο φτέρνας, ανύψωση παπουτσιού ή χειρουργείο.
Μπορείτε να μετρήσετε το μήκος των ποδιών σας στο σπίτι;
Μπορείτε να δοκιμάσετε, αλλά ισχύουν οι ίδιοι περιορισμοί. Χωρίς εκπαίδευση στον εντοπισμό των σωστών οστέινων σημείων, οι μετρήσεις στο σπίτι είναι συνήθως ακόμη λιγότερο αξιόπιστες. Αν υποψιάζεστε ότι υπάρχει διαφορά, αξίζει να την επιβεβαιώσετε με απεικόνιση και όχι μόνο με μεζούρα.
Πώς γίνεται το σκανόγραμμα για το μήκος των ποδιών;
Το σκανόγραμμα είναι μια ακτινολογική μέτρηση που γίνεται είτε με απλή ακτινογραφία είτε με αξονική τομογραφία. Ξαπλώνετε σε ένα τραπέζι και το μηχάνημα καταγράφει μια μακριά εικόνα και των δύο ποδιών, με χάρακες βαθμονόμησης δίπλα τους. Ο ακτινολόγος μετρά μετά το μηριαίο οστό (το κόκαλο του μηρού) και την κνήμη (το κόκαλο της γάμπας) σε κάθε πλευρά χωριστά και τα συγκρίνει.
Τα σκανογράμματα είναι πολύ πιο ακριβή από τη μεζούρα. Μπορούν να ξεχωρίσουν πόσο συμβάλλει κάθε οστό στη συνολική διαφορά. Αυτό είναι σημαντικό όταν ο χειρουργός πρέπει να ξέρει αν η διαφορά βρίσκεται στον μηρό ή στην κνήμη.
Ο βασικός περιορισμός είναι ότι η μέτρηση γίνεται ξαπλωμένοι. Οι μύες σας είναι χαλαροί, η λεκάνη μπορεί να κάθεται διαφορετικά και η εικόνα δεν δείχνει πώς η διαφορά μήκους επηρεάζει τη στάση σας όρθια ή την υπόλοιπη ευθυγράμμιση του σώματος. Στα σκανογράμματα με απλή ακτινογραφία μπορεί να υπάρξει και σφάλμα μεγέθυνσης, ενώ στα σκανογράμματα με αξονική αυτό αποφεύγεται σε μεγάλο βαθμό.
Γιατί έχει σημασία αν η μέτρηση γίνεται όρθια ή ξαπλωμένοι;
Έχει σημασία γιατί το σώμα σας συμπεριφέρεται διαφορετικά υπό την επίδραση της βαρύτητας. Όταν ξαπλώνετε, οι μύες χαλαρώνουν και η λεκάνη παίρνει μια ουδέτερη θέση. Όταν στέκεστε, όλο το βάρος σας πιέζει τις αρθρώσεις και το σώμα αρχίζει να αντισταθμίζει κάθε ανισορροπία. Μια ακτινογραφία ολόκληρων των κάτω άκρων σε όρθια θέση τα καταγράφει όλα αυτά σε μία εικόνα.
Παραδοσιακό σκανόγραμμα. Μύες χαλαροί, λεκάνη ίσια πάνω στο τραπέζι. Καλή ακρίβεια στη μέτρηση των οστών, αλλά καμία πληροφορία για το πώς η διαφορά επηρεάζει τη στάση σας όρθια, την κλίση της λεκάνης ή τη σπονδυλική στήλη.
Απεικόνιση ολόκληρων των κάτω άκρων σε όρθια θέση. Το σώμα σηκώνει το βάρος του, οι μύες δουλεύουν, η λεκάνη φορτίζεται φυσιολογικά. Δείχνει και το πραγματικό μήκος των οστών και τη λειτουργική επίδραση στην ευθυγράμμισή σας, από τα πέλματα ως τη σπονδυλική στήλη. Το σώμα είναι μια ενιαία αλυσίδα, και μια διαφορά στο πόδι μπορεί να προκαλέσει κλίση της λεκάνης, καμπύλη στη σπονδυλική στήλη ή καταπόνηση στο γόνατο, πιο πάνω ή πιο κάτω στην αλυσίδα.
Γι' αυτό όλο και περισσότεροι θεραπευτές ζητούν απεικόνιση σε όρθια θέση. Δείχνει την εικόνα της πραγματικής ζωής, όχι μόνο την ανατομία μεμονωμένα. Η απεικόνιση EOS για την ανισοσκελία καταγράφει και τα δύο πόδια και τη λεκάνη σε μία λήψη σε όρθια θέση, με περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.
Γιατί η μέθοδος μέτρησης έχει σημασία για τη θεραπεία σας;
Η μέθοδος έχει σημασία γιατί ένα μικρό λάθος στη μέτρηση μπορεί να αλλάξει εντελώς το πλάνο. Αν η μεζούρα δείξει μεγαλύτερη διαφορά απ' ό,τι υπάρχει, μπορεί να σας δοθεί ένα υπόθεμα φτέρνας που δεν χρειάζεστε. Αν ένα σκανόγραμμα σε ξαπλωτή θέση υποτιμήσει τη λειτουργική επίδραση, ένα πραγματικό πρόβλημα μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Η μέτρηση σε όρθια θέση δίνει στον θεραπευτή σας ολόκληρη την εικόνα. Μπορεί να δει την πραγματική διαφορά μήκους και πώς έχει αντισταθμίσει το σώμα σας. Αυτή η αντιστάθμιση, δηλαδή μια λεκάνη με κλίση, μια σπονδυλική στήλη με καμπύλη ή άνιση φόρτιση στα γόνατα, είναι συχνά η πηγή των συμπτωμάτων.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτή που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια αναλυτική διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Αναρωτιέστε αν η διαφορά μήκους των ποδιών σας χρειάζεται πιο προσεκτική εξέταση; Μια εξέταση με απεικόνιση EOS σε όρθια θέση στο ScanAlign καταγράφει και τα δύο πόδια και τη λεκάνη σας σε μία λήψη χαμηλής δόσης, ενώ στέκεστε.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΠότε η μαγνητική είναι καλύτερη επιλογή. Το EOS και τα σκανογράμματα με ακτινογραφία δείχνουν καθαρά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Αν ο θεραπευτής σας υποψιάζεται αιτία στους μαλακούς ιστούς, όπως πρόβλημα στον χόνδρο, πρόβλημα στον συζευκτικό χόνδρο ανάπτυξης ή συμμετοχή νεύρου, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως η καλύτερη επιλογή για αυτή τη λεπτομέρεια. Οι δύο εξετάσεις αλληλοσυμπληρώνονται.
Συχνές ερωτήσεις για τη μέτρηση του μήκους των ποδιών
Συνήθως ξεκινούν με κλινική εξέταση, μετρώντας με μεζούρα από το οστό της λεκάνης ως τον αστράγαλο. Αν βρεθεί διαφορά, μπορεί να ζητήσουν απεικόνιση: είτε σκανόγραμμα σε ξαπλωτή θέση είτε ακτινογραφία ολόκληρων των κάτω άκρων σε όρθια θέση, για πιο ολοκληρωμένη εικόνα.
Μπορείτε να δοκιμάσετε, μετρώντας από το μπροστινό μέρος του οστού της λεκάνης ως το εσωτερικό κόκαλο του αστραγάλου, σε κάθε πλευρά. Όμως ο εντοπισμός των σωστών οστέινων σημείων χωρίς εκπαίδευση είναι δύσκολος, και το αποτέλεσμα μπορεί να μην είναι αρκετά αξιόπιστο για να στηρίξει οποιαδήποτε απόφαση.
Το σκανόγραμμα γίνεται σε ξαπλωτή θέση και μετρά με ακρίβεια το μήκος των οστών. Η ακτινογραφία ολόκληρων των κάτω άκρων σε όρθια θέση καταγράφει τα ίδια οστά με το βάρος του σώματος και δείχνει τη λειτουργική επίδραση κάθε διαφοράς στην ευθυγράμμιση της λεκάνης και της σπονδυλικής στήλης.
Ναι. Το EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Έχει σχεδιαστεί για απεικόνιση όλου του σώματος σε όρθια θέση και ταιριάζει πολύ στην εκτίμηση του μήκους των ποδιών.
Μπορείτε να κλείσετε εξέταση μέτρησης του μήκους των ποδιών ξεκινώντας με μια δωρεάν βιντεοκλήση. Η τιμή για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοκλήση.
Όχι. Το ScanAlign δέχεται ασθενείς και χωρίς παραπομπή. Μπορείτε να κλείσετε απευθείας, χωρίς παραπεμπτικό από τον γιατρό σας.
Είναι η βασική κλινική μέτρηση με μεζούρα. ASIS σημαίνει πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, το οστέινο σημείο στο μπροστινό μέρος της λεκάνης. Το έσω σφυρό είναι το εσωτερικό κόκαλο του αστραγάλου. Η απόσταση ανάμεσά τους συγκρίνεται στις δύο πλευρές για να εκτιμηθεί αν υπάρχει διαφορά μήκους.
Στο τεστ με τάκους μπαίνουν τάκοι γνωστού ύψους κάτω από το πιο κοντό πόδι σας, ενώ στέκεστε. Προστίθενται τάκοι μέχρι ο θεραπευτής να κρίνει ότι η λεκάνη σας είναι ίσια. Είναι ένα απλό λειτουργικό τεστ, αλλά βασίζεται στην οπτική κρίση του εξεταστή.
Ναι. Το σκανόγραμμα με αξονική αποφεύγει τα σφάλματα μεγέθυνσης των σκανογραμμάτων με απλή ακτινογραφία. Όμως γίνεται κι αυτό σε ξαπλωτή θέση και χρησιμοποιεί περισσότερη ακτινοβολία από την απεικόνιση EOS. Δεν δείχνει την ευθυγράμμιση σε όρθια θέση.
Η ίδια η λήψη είναι πολύ γρήγορη. Στέκεστε ακίνητοι στον θάλαμο EOS για λίγα δευτερόλεπτα, όσο καταγράφεται η εικόνα. Όλο το ραντεβού, μαζί με τη σωστή τοποθέτηση, είναι απλό.
Μετρήστε με ακρίβεια το μήκος των ποδιών σας
Σε μια δωρεάν βιντεοκλήση συζητάτε τα συμπτώματά σας και μαθαίνετε αν η απεικόνιση σε όρθια θέση είναι το σωστό επόμενο βήμα. Χωρίς παραπεμπτικό. Χωρίς καμία δέσμευση.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΣυντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami) (Ειδικός Διαγνωστικός Ακτινοτεχνολόγος)
Πηγές
- Sabharwal S, Kumar A. Methods for assessing leg length discrepancy. Clinical Orthopaedics and Related Research. 2008;466(12):2910-2922.
- Illés T, Somoskeöy S. The EOS imaging system and its uses in daily orthopaedic practice. International Orthopaedics. 2012;36(7):1325-1331.
- Brady RJ, Dean JB, Skinner TM, Gross MT. Limb length inequality: clinical implications for assessment and intervention. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2003;33(5):221-234.
Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Το ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.