Τι είναι η νόσος του Sever και γιατί πονάει η φτέρνα του παιδιού μου;
Η νόσος του Sever, ή αποφυσίτιδα της πτέρνας, είναι συχνή αιτία πόνου στη φτέρνα στα παιδιά που μεγαλώνουν. Συμβαίνει όταν ερεθίζεται ο αυξητικός χόνδρος στο πίσω μέρος της φτέρνας, συνήθως σε μια περίοδο απότομης ανάπτυξης. Δεν είναι πραγματική «νόσος». Είναι μια προσωρινή κατάσταση που υποχωρεί από μόνη της και σχεδόν πάντα περνά μόλις κλείσει ο αυξητικός χόνδρος.
Τα βασικά σημεία
- Η νόσος του Sever είναι η πιο συχνή αιτία πόνου στη φτέρνα σε παιδιά περίπου 8 έως 14 ετών.
- Οφείλεται σε καταπόνηση του αυξητικού χόνδρου της φτέρνας και συχνά πυροδοτείται από τον αθλητισμό ή από απότομη ανάπτυξη.
- Υποχωρεί από μόνη της. Με τη σωστή αντιμετώπιση, τα παιδιά επιστρέφουν σε όλες τους τις δραστηριότητες.
- Η απεικόνιση σε όρθια θέση μπορεί να ελέγξει την ευθυγράμμιση και να αποκλείσει άλλες αιτίες πόνου στη φτέρνα.
- Δεν χρειάζεται χειρουργείο. Απλές αλλαγές στη δραστηριότητα και στα παπούτσια συνήθως βοηθούν.
Αν το παιδί σας κουτσαίνει μετά το ποδόσφαιρο, παραπονιέται ότι πονάνε οι φτέρνες του όταν τρέχει ή περπατά στις μύτες για να αποφύγει τον πόνο, η νόσος του Sever είναι από τα πρώτα πράγματα που θα σκεφτεί ο επαγγελματίας υγείας. Είναι εξαιρετικά συχνή, ιδιαίτερα σε δραστήρια παιδιά, και τα καλά νέα είναι ότι δεν προκαλεί μόνιμη βλάβη.
Πώς νιώθει κανείς τη νόσο του Sever;
Τα παιδιά με αποφυσίτιδα της πτέρνας συνήθως περιγράφουν πόνο στο πίσω ή στο κάτω μέρος της μίας ή και των δύο φτερνών. Ο πόνος συνήθως χειροτερεύει με το τρέξιμο ή τα άλματα και βελτιώνεται με την ξεκούραση.
Βαρύς, ενοχλητικός πόνος ή σουβλιά στη φτέρνα κατά τη διάρκεια ή μετά από τρέξιμο, άλματα ή άλλες δραστηριότητες με κρούση.
Το παιδί περπατά στις μύτες των ποδιών για να μην πιέζει τη φτέρνα, ειδικά μετά από δραστηριότητα.
Έως και το 60% των παιδιών με νόσο του Sever πονάνε και στις δύο φτέρνες, όχι μόνο στη μία.
Τα συμπτώματα συχνά φουντώνουν όταν το παιδί ψηλώνει γρήγορα και μετά ηρεμούν ξανά.
Η φτέρνα μπορεί να πονά όταν τη σφίγγετε από τα πλάγια. Το πρήξιμο συνήθως είναι ελάχιστο ή δεν υπάρχει. Αν το παιδί σας έχει κοκκινίλα, πυρετό ή πόνο που δεν βελτιώνεται με την ξεκούραση, απευθυνθείτε χωρίς καθυστέρηση στον γιατρό σας, γιατί αυτά μπορεί να δείχνουν κάτι άλλο.
Τι προκαλεί τη νόσο του Sever στα παιδιά;
Η νόσος του Sever προκαλείται από επαναλαμβανόμενη καταπόνηση του αυξητικού χόνδρου (απόφυση) στο πίσω μέρος του οστού της φτέρνας. Σε μια περίοδο απότομης ανάπτυξης, το οστό μεγαλώνει πιο γρήγορα απ' όσο μπορούν να τεντωθούν ο γαστροκνήμιος μυς και ο αχίλλειος τένοντας, κι έτσι τραβούν περισσότερο αυτόν τον αυξητικό χόνδρο.
Το οστό μακραίνει πιο γρήγορα απ' όσο προλαβαίνουν να προσαρμοστούν οι μαλακοί ιστοί, και αυξάνεται η τάση στον αυξητικό χόνδρο.
Το τρέξιμο, το ποδόσφαιρο, η γυμναστική και άλλες δραστηριότητες σε σκληρές επιφάνειες αυξάνουν το επαναλαμβανόμενο φορτίο στη φτέρνα.
Ένας σφιχτός αχίλλειος τένοντας ή σφιχτή γάμπα τραβά πιο δυνατά το οστό της φτέρνας.
Η κακή ευθυγράμμιση του πέλματος μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που κατανέμεται η δύναμη στη φτέρνα και να καταπονεί περισσότερο τον αυξητικό χόνδρο.
Μετράνε και τα παπούτσια. Παπούτσια με πολύ λίγη απορρόφηση κραδασμών ή χωρίς στήριξη στη φτέρνα, όπως κάποια ποδοσφαιρικά παπούτσια ή τα πάνινα, μπορεί να χειροτερέψουν τα συμπτώματα. Αν παίζει ρόλο και ο υπερπρηνισμός, αξίζει να μάθετε για τα ορθωτικά πέλματος και τον υπερπρηνισμό.
Πώς γίνεται η διάγνωση της νόσου του Sever και χρειάζεται το παιδί μου απεικόνιση;
Η διάγνωση της νόσου του Sever γίνεται συνήθως κλινικά. Ο φυσικοθεραπευτής ή ο γιατρός θα σφίξει τη φτέρνα, θα ρωτήσει για τις δραστηριότητες του παιδιού και θα ελέγξει αν η γάμπα είναι σφιχτή. Σε πολλές περιπτώσεις δεν χρειάζεται καθόλου απεικόνιση.
Η απεικόνιση γίνεται χρήσιμη όταν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν όπως αναμένεται, όταν πονά μόνο η μία φτέρνα ή όταν ο επαγγελματίας υγείας θέλει να αποκλείσει άλλες αιτίες, όπως ένα κάταγμα κόπωσης ή μια οστική κύστη. Η ακτινογραφία σε όρθια θέση βοηθά ιδιαίτερα, γιατί δείχνει το οστό της φτέρνας κάτω από το πραγματικό βάρος του παιδιού και αποκαλύπτει προβλήματα ευθυγράμμισης που μια εικόνα σε ξαπλωτή θέση μπορεί να μη δείξει.
Η παιδιατρική απεικόνιση στη ScanAlign χρησιμοποιεί την τεχνολογία EOS, που δίνει περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Για ένα παιδί που μεγαλώνει, είναι ιδιαίτερα σημαντικό η ακτινοβολία να μένει όσο το δυνατόν πιο χαμηλή. Η εξέταση διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα και το παιδί απλώς στέκεται ακίνητο.
Επειδή το σώμα λειτουργεί σαν μια ενιαία αλυσίδα, μια κλίση της λεκάνης ή μια διαφορά στο μήκος των ποδιών μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που φτάνει η δύναμη στη φτέρνα. Μια όρθια απεικόνιση ολόκληρου του σώματος δείχνει όλη αυτή την εικόνα, από τη σπονδυλική στήλη ως τα πέλματα, σε μία μόνο λήψη. Αυτή η συνολική εικόνα μπορεί να είναι εξίσου πολύτιμη με το να δούμε την ίδια τη φτέρνα.
Πότε ταιριάζει καλύτερα η μαγνητική τομογραφία; Το EOS δείχνει καθαρά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Αν ο επαγγελματίας υγείας υποψιάζεται πρόβλημα στους μαλακούς ιστούς, όπως ρήξη τένοντα, ή ένα βαθύτερο πρόβλημα στο οστό, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Ο επαγγελματίας υγείας που παρακολουθεί το παιδί σας θα σας πει ποια απεικόνιση του ταιριάζει καλύτερα.
Τι βοηθά στη νόσο του Sever και πόσο κρατά;
Η νόσος του Sever υποχωρεί από μόνη της. Περνά μόλις κλείσει ο αυξητικός χόνδρος της φτέρνας, κάτι που συνήθως γίνεται γύρω στα 14 με 16. Τα περισσότερα παιδιά βλέπουν τα συμπτώματα να βελτιώνονται πολύ νωρίτερα, με μερικές απλές αλλαγές.
Λιγότερη προπόνηση ή αντικατάσταση των προπονήσεων με έντονη κρούση από ηπιότερες, όσο ηρεμεί η φτέρνα.
Ήπιες, τακτικές διατάσεις για τη γάμπα και τον αχίλλειο τένοντα, ώστε να μειωθεί η τάση στη φτέρνα.
Παπούτσια με καλή απορρόφηση κραδασμών στη φτέρνα. Τα υποπτέρνια ή οι πάτοι μπορούν να μειώσουν την καταπόνηση του αυξητικού χόνδρου.
Πάγος για 10 με 15 λεπτά μετά τον αθλητισμό μπορεί να ανακουφίσει την ενόχληση.
Η πλήρης ξεκούραση σπάνια χρειάζεται και τα περισσότερα παιδιά μπορούν να μείνουν δραστήρια, σε χαμηλότερο ρυθμό. Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να φτιάξει ένα πρόγραμμα επιστροφής στον αθλητισμό. Το σημαντικό είναι να θυμάστε ότι η νόσος του Sever δεν προκαλεί μόνιμη βλάβη. Με υπομονή και σωστή καθοδήγηση, τα παιδιά επιστρέφουν σε όλα όσα τους αρέσουν.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτήν που ήδη κάνει το παιδί σας, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα βοηθήσει πραγματικά.
Αναρωτιέστε αν η απεικόνιση θα βοηθούσε το παιδί σας; Μια σύντομη βιντεοκλήση με την ομάδα μας μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΣυχνές ερωτήσεις για τη νόσο του Sever
Η νόσος του Sever εμφανίζεται πιο συχνά σε παιδιά περίπου 8 έως 14 ετών. Συνήθως εμφανίζεται σε περιόδους απότομης ανάπτυξης, όταν το οστό της φτέρνας μεγαλώνει γρήγορα.
Όχι. Παρά το όνομά της, δεν είναι νόσος. Είναι μια προσωρινή κατάσταση που υποχωρεί από μόνη της. Δεν προκαλεί μόνιμη βλάβη στο οστό ή στη φτέρνα.
Διαφέρει. Κάποια παιδιά νιώθουν καλύτερα μέσα σε λίγες εβδομάδες αφού προσαρμόσουν τη δραστηριότητά τους, ενώ άλλα έχουν επεισόδια που πάνε κι έρχονται για μήνες. Περνά εντελώς μόλις κλείσει ο αυξητικός χόνδρος της φτέρνας, συνήθως στα μέσα της εφηβείας.
Συνήθως, ναι. Η πλήρης ξεκούραση σπάνια χρειάζεται. Πιο ήπια προπόνηση, παπούτσια με καλή στήριξη και διατάσεις για τη γάμπα συχνά επιτρέπουν στα παιδιά να συνεχίσουν να παίζουν. Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να καθοδηγήσει ένα πρόγραμμα επιστροφής στον αθλητισμό.
Όχι πάντα. Στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση γίνεται κλινικά. Η απεικόνιση βοηθά όταν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν, όταν πονά μόνο η μία φτέρνα ή όταν ο επαγγελματίας υγείας θέλει να αποκλείσει άλλα προβλήματα, όπως ένα κάταγμα κόπωσης.
Το EOS είναι ένα σύστημα ακτινογραφίας σε όρθια θέση που απεικονίζει ολόκληρο το σώμα σε μία λήψη, με τον ασθενή όρθιο. Χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Για τα παιδιά, είναι ιδιαίτερα σημαντικό η δόση να μένει όσο το δυνατόν πιο χαμηλή. Μάθετε περισσότερα για τη ScanAlign και την όρθια απεικόνιση χαμηλής δόσης.
Όταν το παιδί ξαπλώνει για μια συνηθισμένη ακτινογραφία, το βάρος του σώματος βγαίνει από την εξίσωση. Μια όρθια εικόνα δείχνει πώς ευθυγραμμίζονται τα οστά κάτω από πραγματικό φορτίο και αν προβλήματα ευθυγράμμισης σε άλλο σημείο, όπως μια διαφορά στο μήκος των ποδιών, μπορεί να συμβάλλουν στην καταπόνηση της φτέρνας.
Δεν χρειάζεται παραπομπή. Μπορείτε να κλείσετε παιδιατρική αξιολόγηση απευθείας. Το πρώτο βήμα είναι μια δωρεάν βιντεοκλήση με την ομάδα μας, ώστε να ελέγξουμε αν η απεικόνιση είναι κατάλληλη για το παιδί σας.
Ναι. Άλλες πιθανές αιτίες είναι ένα κάταγμα κόπωσης, ερεθισμός της πελματιαίας περιτονίας ή μια οστική κύστη, αν και είναι λιγότερο συχνές. Αν υπάρχει κοκκινίλα, πρήξιμο, πυρετός ή ο πόνος δεν βελτιώνεται με την ξεκούραση, απευθυνθείτε στον γιατρό σας ή πηγαίνετε στα επείγοντα για άμεση εκτίμηση.
Για ασθενείς που έρχονται από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοκλήση.
Σας ανησυχεί ο πόνος στη φτέρνα του παιδιού σας;
Μια σύντομη βιντεοκλήση με τον ειδικό ακτινοτεχνολόγο μας μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε αν η απεικόνιση είναι το σωστό επόμενο βήμα.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΠηγές
- James AM, Williams CM, Haines TP. "Sever's disease: a systematic review of prevalence and management." Journal of Foot and Ankle Research, 2013;6:14.
- NHS. "Heel pain in children (Sever's disease)." Οδηγίες NHS inform.
- Micheli LJ, Ireland ML. "Prevention and management of calcaneal apophysitis in children." Journal of Pediatric Orthopaedics, 1987;7(1):34-38.
Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), Ειδικός Διαγνωστικός Ακτινοτεχνολόγος
Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.