Παροδική υμενίτιδα ισχίου: γιατί το παιδί σας κουτσαίνει ξαφνικά ή αρνείται να περπατήσει;
Η παροδική υμενίτιδα (που λέγεται και ερεθισμένο ισχίο) είναι η πιο συχνή αιτία ξαφνικού πόνου στο ισχίο και κουτσαμάρας στα μικρά παιδιά. Είναι μια προσωρινή φλεγμονή του εσωτερικού τοιχώματος της άρθρωσης του ισχίου και συχνά εμφανίζεται μετά από μια ίωση. Συνήθως περνά μόνη της μέσα σε μία με δύο εβδομάδες. Πάντα όμως πρέπει πρώτα να αποκλειστεί μια πιο σοβαρή λοίμωξη, η σηπτική αρθρίτιδα.
Τα βασικά σημεία
- Η παροδική υμενίτιδα είναι η πιο συχνή αιτία οξέος πόνου στο ισχίο σε παιδιά περίπου 3 έως 10 ετών.
- Η σηπτική αρθρίτιδα (λοίμωξη της άρθρωσης) πρέπει να αποκλειστεί πρώτα, γιατί χρειάζεται επείγουσα θεραπεία.
- Ψηλός πυρετός, έντονος πόνος ή ένα παιδί που δεν μπορεί καθόλου να πατήσει χρειάζονται άμεσα ιατρική φροντίδα.
- Τα περισσότερα παιδιά αναρρώνουν πλήρως με ξεκούραση και απλά παυσίπονα μέσα σε μία με δύο εβδομάδες.
- Αν τα συμπτώματα στο ισχίο ξαναγυρίσουν ή δεν φεύγουν, περαιτέρω απεικόνιση μπορεί να ελέγξει για υποκείμενα δομικά προβλήματα.
Πότε πρέπει να πάτε το παιδί σας στα επείγοντα για πόνο στο ισχίο;
Αμέσως. Αν το παιδί σας έχει κάποιο από τα παρακάτω σημάδια, ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια στο πλησιέστερο τμήμα επειγόντων ή επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για συμβουλή. Αυτά τα σημάδια μπορεί να δείχνουν σηπτική αρθρίτιδα, μια σοβαρή λοίμωξη της άρθρωσης που χρειάζεται επείγουσα θεραπεία για να μη μείνει μόνιμη βλάβη.
- Ψηλό πυρετό (πάνω από 38,5 °C)
- Έντονο πόνο που δεν το αφήνει να πατήσει καθόλου
- Ισχίο που φαίνεται κόκκινο, ζεστό ή πολύ πρησμένο
- Ξαφνική άρνηση να κουνήσει το πόδι, με το ισχίο να μένει ακίνητο και λυγισμένο
- Γενικά άρρωστη όψη, ευερεθιστότητα ή λήθαργο
Οι γιατροί χρησιμοποιούν κλινικά κριτήρια (ανάμεσά τους και τα κριτήρια Kocher), εξετάσεις αίματος και μερικές φορές υπερηχογράφημα για να ξεχωρίσουν την παροδική υμενίτιδα από τη σηπτική αρθρίτιδα. Αυτή η εκτίμηση πρέπει να γίνει πριν σκεφτεί κανείς οποιαδήποτε άλλη απεικόνιση. Δεν είναι κάτι που διαγιγνώσκεται στο σπίτι.
Ποια είναι τα συμπτώματα της παροδικής υμενίτιδας;
Το κύριο σύμπτωμα είναι ξαφνικός πόνος στο ισχίο από τη μία πλευρά, που συχνά εμφανίζεται μέσα σε μία ή δύο μέρες. Το παιδί σας μπορεί να κουτσαίνει, να αρνείται να περπατήσει ή να μπουσουλάει αντί να περπατά. Στα νήπια που δεν μπορούν να περιγράψουν τον πόνο, το πρώτο που ίσως προσέξετε είναι ότι δεν θέλουν να πατήσουν στο ένα πόδι.
Τα συμπτώματα συνήθως ξεκινούν ξαφνικά, μερικές φορές μέσα σε μία νύχτα. Πολλοί γονείς αναφέρουν ότι το παιδί είχε κρύωμα ή γαστρεντερίτιδα μία με δύο εβδομάδες πριν αρχίσει ο πόνος στο ισχίο.
Τι προκαλεί την παροδική υμενίτιδα στα παιδιά;
Η ακριβής αιτία δεν είναι πλήρως γνωστή, αλλά συνδέεται στενά με μια πρόσφατη ίωση. Θεωρείται ότι η αντίδραση του ανοσοποιητικού στον ιό πυροδοτεί μια προσωρινή φλεγμονή του αρθρικού υμένα, του λεπτού τοιχώματος που περιβάλλει την άρθρωση του ισχίου.
Η παροδική υμενίτιδα δεν προκαλείται από τραυματισμό και δεν είναι μεταδοτική. Είναι μια αυτοπεριοριζόμενη πάθηση, δηλαδή περνά μόνη της χωρίς ειδική θεραπεία.
Πώς γίνεται η διάγνωση της παροδικής υμενίτιδας;
Η διάγνωση γίνεται κυρίως με αποκλεισμό. Ο γιατρός σας θα αποκλείσει πρώτα πιο σοβαρές αιτίες πόνου στο ισχίο, κυρίως τη σηπτική αρθρίτιδα, πριν καταλήξει ότι η παροδική υμενίτιδα είναι η πιο πιθανή εξήγηση.
Η συνηθισμένη εκτίμηση περιλαμβάνει κλινική εξέταση, εξετάσεις αίματος για δείκτες λοίμωξης και συχνά υπερηχογράφημα ισχίου για να φανεί αν υπάρχει υγρό γύρω από την άρθρωση. Αν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία, οι γιατροί μπορεί να κάνουν παρακέντηση (να αφαιρέσουν υγρό) από την άρθρωση για να το εξετάσουν απευθείας.
Αν δεν είστε σίγουροι αν τα συμπτώματα του παιδιού σας χρειάζονται επείγουσα επίσκεψη, είναι πάντα πιο ασφαλές να το εξετάσει γιατρός. Ο γιατρός σας μπορεί να σας συμβουλέψει. Για κάθε καινούργιο πόνο στο ισχίο ενός παιδιού, είναι σημαντικό να ξέρετε πότε να απευθυνθείτε σε ειδικό.
Πόσο διαρκεί η ανάρρωση από την παροδική υμενίτιδα;
Τα περισσότερα παιδιά νιώθουν αισθητά καλύτερα μέσα σε λίγες μέρες και έχουν αναρρώσει πλήρως μέσα σε μία με δύο εβδομάδες. Συνήθως αρκούν ξεκούραση και απλά παυσίπονα χωρίς συνταγή (όπως η ιβουπροφαίνη, με την καθοδήγηση φαρμακοποιού ή γιατρού).
Ξεκούραση στο σπίτι
Ενθαρρύνετε το παιδί σας να ξεκουράζεται και να αποφεύγει την έντονη δραστηριότητα. Δεν χρειάζεται να μείνει στο κρεβάτι, αλλά καλό είναι να το πάρει με χαλαρούς ρυθμούς.
Ανακούφιση από τον πόνο
Ένα αντιφλεγμονώδες φάρμακο κατάλληλο για την ηλικία του βοηθά να μειωθούν το πρήξιμο και η ενόχληση. Ρωτάτε πάντα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας για τη σωστή δόση.
Σταδιακή επιστροφή στη δραστηριότητα
Όταν ο πόνος υποχωρήσει, το παιδί σας μπορεί σιγά σιγά να ξαναρχίσει το παιχνίδι και τον αθλητισμό. Δεν χρειάζεται βιασύνη.
Επανεκτίμηση αν τα συμπτώματα δεν φεύγουν
Αν η κουτσαμάρα ή ο πόνος ξαναγυρίσουν ή δεν βελτιωθούν μέσα σε δύο εβδομάδες, ξαναπηγαίνετε στον γιατρό σας. Ίσως χρειαστούν περισσότερες εξετάσεις για να ελεγχθούν άλλες παθήσεις.
Σε έναν μικρό αριθμό παιδιών η παροδική υμενίτιδα μπορεί να επανεμφανιστεί. Αν τα συμπτώματα στο ισχίο ξαναγυρίζουν, ο γιατρός σας μπορεί να θέλει να εξετάσει πιο προσεκτικά τη δομή της άρθρωσης του ισχίου, για να αποκλείσει άλλες αιτίες, όπως η δυσπλασία ισχίου στους ενήλικες, που μερικές φορές ξεκινά από προβλήματα του ισχίου στην παιδική ηλικία που δεν εντοπίστηκαν έγκαιρα.
Χρειάζεται η παροδική υμενίτιδα απεικόνιση πέρα από το υπερηχογράφημα;
Στις περισσότερες απλές περιπτώσεις, όχι. Ένα υπερηχογράφημα ισχίου και εξετάσεις αίματος αρκούν για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να αποκλειστεί η σηπτική αρθρίτιδα. Αν όμως τα συμπτώματα επιμένουν, επανέρχονται ή υπάρχει ανησυχία για το σχήμα ή την ευθυγράμμιση του ισχίου, περαιτέρω απεικόνιση μπορεί να βοηθήσει.
Οι συνηθισμένες ακτινογραφίες συχνά γίνονται ξαπλωμένα. Έτσι μπορεί να μη φανούν μικρές διαφορές στην ευθυγράμμιση που γίνονται εμφανείς μόνο όταν το παιδί στέκεται όρθιο και το σώμα του φορτίζεται. Το ScanAlign, απεικόνιση σε όρθια στάση με χαμηλή δόση χρησιμοποιεί την τεχνολογία EOS, που απεικονίζει ολόκληρο τον σκελετό σε όρθια στάση, με περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Για τα παιδιά, αυτή η χαμηλότερη δόση είναι σημαντικός παράγοντας.
Αν τα συμπτώματα του παιδιού σας έχουν υποχωρήσει αλλά εσείς ή ο ειδικός γιατρός σας θέλετε μια πιο καθαρή εικόνα της ευθυγράμμισης του ισχίου ή μιας διαφοράς στο μήκος των ποδιών, η παιδιατρική απεικόνιση στο ScanAlign μπορεί να δώσει μια λεπτομερή εικόνα των ισχίων, της λεκάνης και των κάτω άκρων υπό φόρτιση, σε μία μόνο λήψη.
Λίγα λόγια για τη μαγνητική και άλλες απεικονίσεις: Το EOS δείχνει καθαρά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Για τα μαλακά μόρια, όπως ο ίδιος ο αρθρικός υμένας, ο χόνδρος ή βαθύτερες δομές της άρθρωσης, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Ο γιατρός σας θα σας πει ποια απεικόνιση ταιριάζει καλύτερα στην περίπτωση του παιδιού σας.
Πριν ξεκινήσει μια θεραπεία, ή πριν αλλάξει αυτή που ήδη ακολουθεί το παιδί σας, αξίζει να υπάρχει μια λεπτομερής διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα βοηθήσει πραγματικά.
Αν το παιδί σας έχει ξανά και ξανά πόνο στο ισχίο ή συνεχίζει να κουτσαίνει μετά από παροδική υμενίτιδα, μια απεικόνιση ευθυγράμμισης σε όρθια στάση μπορεί να βοηθήσει να ελεγχθούν υποκείμενα δομικά προβλήματα.
Κλείστε μια δωρεάν βιντεοκλήσηΣυχνές ερωτήσεις για την παροδική υμενίτιδα
Ναι. Το ερεθισμένο ισχίο είναι μια συνηθισμένη ανεπίσημη ονομασία της παροδικής υμενίτιδας. Και οι δύο όροι περιγράφουν την ίδια πάθηση: μια προσωρινή φλεγμονή του τοιχώματος της άρθρωσης του ισχίου που προκαλεί πόνο και κουτσαμάρα στα παιδιά.
Οι γιατροί συνδυάζουν κλινική εξέταση, εξετάσεις αίματος (λευκά αιμοσφαίρια, CRP και ΤΚΕ) και τα κριτήρια Kocher. Ένα υπερηχογράφημα ισχίου μπορεί να δείξει υγρό στην άρθρωση. Αν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία, μπορεί να αφαιρεθεί υγρό από την άρθρωση και να ελεγχθεί απευθείας για λοίμωξη.
Ναι. Αν και είναι πιο συχνή μεταξύ 3 και 10 ετών, και τα νήπια μπορούν να την πάθουν. Στα πολύ μικρά παιδιά, το κύριο σημάδι είναι συχνά η άρνηση να περπατήσουν ή να μπουσουλήσουν, ή το κλάμα όταν κουνιέται το ισχίο ή το πόδι.
Μια κουτσαμάρα που εμφανίζεται μία με δύο εβδομάδες μετά από ίωση είναι η κλασική εικόνα της παροδικής υμενίτιδας. Παρ' όλα αυτά, πρέπει να εξετάσει το παιδί σας γιατρός, για να αποκλειστούν άλλες αιτίες, ιδίως αν υπάρχει πυρετός ή έντονος πόνος.
Όχι. Η παροδική υμενίτιδα είναι αυτοπεριοριζόμενη πάθηση και δεν αφήνει μόνιμη βλάβη στην άρθρωση του ισχίου. Στη συντριπτική πλειονότητα των παιδιών η φλεγμονή υποχωρεί εντελώς.
Μπορεί. Ένας μικρός αριθμός παιδιών περνά περισσότερα από ένα επεισόδια. Αν η πάθηση επανέρχεται συνέχεια, ο γιατρός σας μπορεί να προτείνει περισσότερες εξετάσεις για να ελεγχθούν άλλες παθήσεις του ισχίου.
Σε μια απλή περίπτωση δεν χρειάζεται πάντα ακτινογραφία. Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επανέρχονται, ή αν ο γιατρός θέλει να αποκλείσει άλλες παθήσεις των οστών, μπορεί να ζητηθεί απεικόνιση. Μια απεικόνιση EOS σε όρθια στάση χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη, κάτι που μπορεί να είναι σημαντικό για τα παιδιά.
Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν το παιδί σας έχει ψηλό πυρετό, δεν μπορεί να πατήσει καθόλου, έχει πολύ πρησμένο ή κόκκινο ισχίο ή φαίνεται γενικά άρρωστο. Αυτά τα σημάδια μπορεί να δείχνουν σηπτική αρθρίτιδα ή άλλη σοβαρή πάθηση.
Η παροδική υμενίτιδα είναι κυρίως πάθηση της παιδικής ηλικίας. Οι ενήλικες μπορεί να εμφανίσουν αντιδραστική υμενίτιδα του ισχίου, αλλά είναι πολύ πιο σπάνια και συνήθως έχει άλλες υποκείμενες αιτίες. Ο επίμονος πόνος στο ισχίο στους ενήλικες χρειάζεται ξεχωριστή εκτίμηση.
Η απεικόνιση EOS καταγράφει ολόκληρο τον σκελετό σε όρθια στάση, έτσι μπορεί να δείξει προβλήματα ευθυγράμμισης, διαφορές στο μήκος των ποδιών και κλίση της λεκάνης που μια συνηθισμένη ακτινογραφία σε ξαπλωτή θέση μπορεί να μη δείξει. Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο αν ένα παιδί συνεχίζει να κουτσαίνει αφού έχει περάσει η παροδική υμενίτιδα, γιατί βοηθά να ελεγχθεί αν συμβάλλει κάποιο υποκείμενο δομικό πρόβλημα.
Το παιδί σας κουτσαίνει ακόμη μετά από παροδική υμενίτιδα;
Αν ο πόνος στο ισχίο του παιδιού σας δεν έχει περάσει εντελώς, μια δωρεάν βιντεοκλήση μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε αν θα ήταν χρήσιμη περαιτέρω απεικόνιση.
Κλείστε μια δωρεάν βιντεοκλήσηΠηγές
- Kocher MS, et al. "Differentiating between septic arthritis and transient synovitis of the hip in children." Journal of Bone and Joint Surgery (American), 1999; 81(12): 1662-1670.
- NHS. "Irritable hip." NHS.uk. Διαθέσιμο στο: nhs.uk/conditions/irritable-hip.
- Whitelaw CC, Varacallo M. "Transient Synovitis." StatPearls, National Library of Medicine, 2024.
Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami) (εξειδικευμένος διαγνωστικός ακτινοτεχνολόγος).
Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Το ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.