Σύνδρομο απιοειδούς μυός ή ισχιαλγία: πώς ξεχωρίζουν;
Και το σύνδρομο απιοειδούς μυός και η ισχιαλγία προκαλούν πόνο στον γλουτό που απλώνεται προς το πόδι. Η πηγή όμως είναι διαφορετική. Η ισχιαλγία συνήθως ξεκινά από μια πιεσμένη νευρική ρίζα στο κάτω μέρος της σπονδυλικής στήλης. Το σύνδρομο απιοειδούς μυός εμφανίζεται όταν ο απιοειδής μυς στον γλουτό ερεθίζει το ισχιακό νεύρο τοπικά. Έχει σημασία να τα ξεχωρίσουμε, γιατί η σωστή θεραπεία εξαρτάται από τη σωστή διάγνωση.
Τα βασικά σημεία
- Το σύνδρομο απιοειδούς μυός είναι μυϊκό πρόβλημα στον γλουτό. Η ισχιαλγία είναι συνήθως πρόβλημα μιας νευρικής ρίζας της σπονδυλικής στήλης.
- Τα συμπτώματα μοιάζουν πολύ, γι' αυτό πολλοί άνθρωποι παίρνουν λάθος διάγνωση.
- Οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση μπορεί να μη δείξουν προβλήματα ευθυγράμμισης που συμβάλλουν και στις δύο παθήσεις.
- Μια απεικόνιση της σπονδυλικής στήλης και της λεκάνης σε όρθια θέση, με το βάρος του σώματος, δείχνει πώς φορτίζεται πραγματικά το σώμα σας όταν είστε όρθιοι.
- Η ακριβής απεικόνιση βοηθά τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί να επιλέξει τον σωστό δρόμο.
Λίγα λόγια για τη μαγνητική τομογραφία. Η απεικόνιση EOS ξεχωρίζει στο να δείχνει την ευθυγράμμιση των οστών, τη θέση των αρθρώσεων και την ισορροπία της λεκάνης υπό φορτίο. Για λεπτομέρειες των μαλακών ιστών, όπως του ίδιου του απιοειδούς μυός, των δίσκων ή των νεύρων, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Οι δύο εξετάσεις συμπληρώνουν η μία την άλλη, δεν ανταγωνίζονται.
Σημαντικό. Αν νιώσετε ξαφνικό μούδιασμα και στα δύο πόδια, απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ή αδυναμία που χειροτερεύει γρήγορα, ζητήστε επειγόντως ιατρική βοήθεια. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας ή πηγαίνετε στα επείγοντα.
Τι είναι το σύνδρομο απιοειδούς μυός;
Το σύνδρομο απιοειδούς μυός είναι μια νευρομυϊκή πάθηση. Ο απιοειδής μυς, ένας μικρός, επίπεδος μυς βαθιά στον γλουτό, πιέζει ή ερεθίζει το ισχιακό νεύρο καθώς αυτό περνά από τον βαθύ γλουτιαίο χώρο. Μερικές φορές εντάσσεται στον ευρύτερο όρο «σύνδρομο του βαθέος γλουτιαίου χώρου», που περιλαμβάνει κάθε δομή της περιοχής που μπορεί να παγιδεύσει το νεύρο.
Ο απιοειδής μυς ξεκινά από το μπροστινό μέρος του ιερού οστού (του τριγωνικού οστού στη βάση της σπονδυλικής στήλης) και φτάνει μέχρι το πάνω μέρος του μηριαίου οστού. Η δουλειά του είναι να βοηθά το ισχίο να στρίβει προς τα έξω. Όταν σφίγγει, πρήζεται ή παθαίνει σπασμό, μπορεί να πιέσει το ισχιακό νεύρο που περνά ακριβώς από κάτω του ή, σε κάποιους ανθρώπους, μέσα από αυτόν.
Η ισχιαλγία, αντίθετα, είναι σύμπτωμα και όχι αυτοτελής διάγνωση. Περιγράφει πόνο κατά μήκος της πορείας του ισχιακού νεύρου, που τις περισσότερες φορές οφείλεται σε πιεσμένη ή ερεθισμένη νευρική ρίζα στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Συχνές αιτίες από τη σπονδυλική στήλη είναι οι προβολές δίσκων, η στένωση του σπονδυλικού σωλήνα ή οστικές αλλοιώσεις που πιέζουν τη νευρική ρίζα εκεί όπου βγαίνει από τη σπονδυλική στήλη. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στον οδηγό μας «Ισχιαλγία ή πρόβλημα ευθυγράμμισης της σπονδυλικής στήλης;».
Ποια είναι τα συμπτώματα του συνδρόμου απιοειδούς μυός;
Το κύριο σύμπτωμα είναι ένας βαθύς, υπόκωφος πόνος στον γλουτό, που μπορεί να απλώνεται στο πίσω μέρος του μηρού. Συχνά μοιάζει πολύ με την ισχιαλγία, και γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο τα δύο μπερδεύονται τόσο συχνά.
Συνεχής υπόκωφος πόνος ή οξύς πόνος βαθιά στον έναν γλουτό, που συχνά είναι δύσκολο να εντοπιστεί με ακρίβεια.
Όταν κάθεστε σε σκληρή επιφάνεια, ο απιοειδής μυς πιέζεται και ο πόνος γίνεται αισθητά χειρότερος μετά από λίγα λεπτά.
Πόνος στον γλουτό που απλώνεται προς το πόδι, μερικές φορές μέχρι τη γάμπα ή το πέλμα, και μιμείται την πραγματική ισχιαλγία.
Η στροφή του ισχίου προς τα μέσα ή το σταύρωμα του πονεμένου ποδιού πάνω από το άλλο γόνατο συχνά προκαλεί τον πόνο.
Μπορεί επίσης να νιώσετε ευαισθησία όταν πιέζετε το κέντρο του γλουτού ή ενόχληση όταν ανεβαίνετε σκάλες. Κάποιοι άνθρωποι βρίσκουν ότι ο πόνος υποχωρεί με το περπάτημα, αλλά φουντώνει όταν σταματούν και κάθονται.
Πώς ξεχωρίζει το σύνδρομο απιοειδούς μυός από την ισχιαλγία;
Η βασική διαφορά είναι το σημείο όπου ερεθίζεται το ισχιακό νεύρο. Στην ισχιαλγία που προέρχεται από τη σπονδυλική στήλη (που συχνά ονομάζεται οσφυϊκή ριζοπάθεια), η νευρική ρίζα πιέζεται καθώς βγαίνει από την οσφυϊκή μοίρα. Στο σύνδρομο απιοειδούς μυός, το νεύρο πιέζεται πιο χαμηλά, μέσα στον ίδιο τον γλουτό.
Πού ξεκινά ο πόνος: Βαθιά στον γλουτό, συχνά από τη μία πλευρά.
Τι τον χειροτερεύει: Το πολύωρο κάθισμα, το σταύρωμα των ποδιών, η στροφή του ισχίου προς τα μέσα.
Πόνος στη μέση: Συνήθως λείπει ή είναι ελάχιστος.
Κλινικό στοιχείο: Ευαισθησία στο κέντρο του γλουτού. Ο πόνος εμφανίζεται με τη δοκιμασία FAIR (κάμψη, προσαγωγή και έσω στροφή του ισχίου).
Ευρήματα απεικόνισης: Η απεικόνιση της σπονδυλικής στήλης συχνά φαίνεται φυσιολογική. Το πρόβλημα είναι μυϊκό, όχι στη σπονδυλική στήλη.
Πού ξεκινά ο πόνος: Στη μέση, και απλώνεται στον γλουτό και προς το πόδι.
Τι τον χειροτερεύει: Το σκύψιμο προς τα εμπρός, ο βήχας, το φτάρνισμα, η πολύωρη ορθοστασία.
Πόνος στη μέση: Συνήθως υπάρχει μαζί με τον πόνο στο πόδι.
Κλινικό στοιχείο: Θετική δοκιμασία ανύψωσης τεταμένου σκέλους. Μούδιασμα ή αδυναμία με μοτίβο που αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη νευρική ρίζα.
Ευρήματα απεικόνισης: Προβολή δίσκου, στένωση του σπονδυλικού σωλήνα ή οστικές αλλοιώσεις που φαίνονται στο σημείο εξόδου της νευρικής ρίζας.
Υπάρχει και μια τρίτη πιθανότητα που αξίζει να γνωρίζετε. Ο πόνος μπορεί να σχετίζεται με την ιερολαγόνια άρθρωση, που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στον απιοειδή μυ. Η δυσλειτουργία της ιερολαγόνιας άρθρωσης μπορεί να προκαλέσει πολύ παρόμοιο πόνο στον γλουτό και στον μηρό, κάνοντας την εικόνα ακόμη πιο σύνθετη. Επίσης, ο πόνος στον γλουτό που σχετίζεται με το κάθισμα μπορεί να οφείλεται σε ισχιακή θυλακίτιδα, δηλαδή φλεγμονή ενός θύλακα κάτω από το οστό πάνω στο οποίο καθόμαστε.
Επειδή τα συμπτώματα μοιάζουν τόσο πολύ, η κλινική εξέταση από μόνη της μπορεί να μη δώσει σαφή απάντηση. Εκεί η απεικόνιση παίζει καθοριστικό ρόλο.
Τι προκαλεί το σύνδρομο απιοειδούς μυός;
Ο απιοειδής μυς μπορεί να σφίξει, να φλεγμαίνει ή να πάθει σπασμό για διάφορους λόγους. Συχνά δεν φταίει ένα μόνο γεγονός, αλλά ένας συνδυασμός παραγόντων. Πολλοί από αυτούς σχετίζονται με το πώς είναι ευθυγραμμισμένο το σώμα σας υπό φορτίο.
Η δουλειά στο γραφείο ή η πολύωρη οδήγηση πιέζουν τον απιοειδή μυ πάνω στο ισχιακό νεύρο για ώρες.
Μια λεκάνη με κλίση ή στροφή αναγκάζει τον έναν απιοειδή μυ να δουλεύει περισσότερο από τον άλλο, και αυτό οδηγεί σε υπερφόρτωση.
Το τρέξιμο, η αναρρίχηση ή μια πτώση απευθείας πάνω στον γλουτό μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή στον μυ και σπασμό.
Σε κάποιους ανθρώπους, το ισχιακό νεύρο περνά μέσα από τον απιοειδή μυ και όχι κάτω από αυτόν, κάτι που το κάνει πιο ευάλωτο.
Εδώ έχει σημασία η ιδέα της αντιστάθμισης. Το σώμα σας είναι μια συνδεδεμένη αλυσίδα, από τα πέλματα μέχρι το κεφάλι. Αν η λεκάνη σας δεν είναι οριζόντια, ίσως λόγω μιας μικρής διαφοράς στο μήκος των ποδιών ή ενός στραμμένου ιερού οστού, ο απιοειδής μυς στη μία πλευρά δουλεύει υπερωρίες για να σας σταθεροποιήσει. Μέσα σε εβδομάδες και μήνες, αυτός ο υπερφορτωμένος μυς σφίγγει και το ισχιακό νεύρο που περνά από κάτω του αρχίζει να επηρεάζεται. Ο πόνος που νιώθετε στον γλουτό ή στο πόδι μπορεί στην πραγματικότητα να προέρχεται από ένα πρόβλημα ευθυγράμμισης κάπου εντελώς αλλού.
Πώς βοηθά η απεικόνιση σε όρθια θέση στη διάγνωση του συνδρόμου απιοειδούς μυός;
Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με το βάρος του σώματος, δείχνει τον σκελετό σας όπως πραγματικά λειτουργεί: όρθιο και υπό την επίδραση της βαρύτητας. Αυτό είναι το βασικό πλεονέκτημα σε σχέση με τις εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση.
Όταν ξαπλώνετε για μια κλασική ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία, οι μύες σας χαλαρώνουν και η λεκάνη σας παίρνει μια ουδέτερη θέση. Μια ήπια κλίση ή στροφή της λεκάνης που φορτίζει τον έναν απιοειδή μυ περισσότερο από τον άλλο μπορεί απλώς να μη φαίνεται στην εικόνα. Η εξέταση δείχνει καθησυχαστικά φυσιολογική, ενώ η μηχανική αιτία του πόνου σας περνά απαρατήρητη.
Στην ScanAlign, κλινική απεικόνισης όλου του σώματος σε όρθια θέση, η εξέταση EOS καταγράφει ολόκληρο τον σκελετό σας, από το κεφάλι μέχρι τους αστραγάλους, σε μία εικόνα σε όρθια θέση. Χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Έτσι ο ακτινοτεχνολόγος σας και ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί μπορούν να δουν μαζί τις καμπύλες της σπονδυλικής στήλης, τη στροφή της λεκάνης, την ευθυγράμμιση των ισχίων και το μήκος των ποδιών, στη θέση που πραγματικά προκαλεί τα συμπτώματά σας.
Αν η εξέταση δείξει οριζόντια λεκάνη και φυσιολογική οσφυϊκή μοίρα, ο επαγγελματίας υγείας σας μπορεί να εστιάσει με σιγουριά στον ίδιο τον απιοειδή μυ και να σας κατευθύνει στη σωστή εξέταση ή θεραπεία των μαλακών ιστών. Αν δείξει κλίση, στροφή ή αιτία στη σπονδυλική στήλη που πιέζει το νεύρο, το πλάνο αλλάζει εντελώς. Σε κάθε περίπτωση, φεύγετε με πιο καθαρή εικόνα.
Αναρωτιέστε αν ο πόνος στον γλουτό σας προέρχεται από τη σπονδυλική στήλη, τη λεκάνη ή τον απιοειδή μυ; Μια απεικόνιση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση μπορεί να βοηθήσει να περιοριστούν οι πιθανές αιτίες.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΤι βοηθά στην αντιμετώπιση του συνδρόμου απιοειδούς μυός;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται πλήρως από την επιβεβαίωση ότι η πραγματική πηγή του προβλήματος είναι ο απιοειδής μυς και όχι η σπονδυλική στήλη ή η ιερολαγόνια άρθρωση. Όταν η διάγνωση είναι σαφής, ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί μπορεί να εξετάσει διάφορες προσεγγίσεις.
- Στοχευμένες διατάσεις. Μια διάταση του απιοειδούς, όπου τραβάτε απαλά το γόνατο της πονεμένης πλευράς προς τον αντίθετο ώμο, προτείνεται συχνά για να χαλαρώσει το σφίξιμο. Ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να προσαρμόσει ένα πρόγραμμα στα μέτρα σας.
- Αλλαγές στις δραστηριότητες. Το να αποφεύγετε το πολύωρο κάθισμα, να χρησιμοποιείτε ένα μαξιλάρι για λιγότερη άμεση πίεση και να κάνετε τακτικά διαλείμματα για κίνηση μπορούν όλα να βοηθήσουν να μειωθούν οι εξάρσεις.
- Φυσικοθεραπεία. Η ενδυνάμωση των μυών που σταθεροποιούν το ισχίο και ο καλύτερος έλεγχος της λεκάνης μπορεί με τον καιρό να μειώσουν το φορτίο στον απιοειδή μυ.
- Αντιμετώπιση της ευθυγράμμισης. Αν μια απεικόνιση σε όρθια θέση δείξει κλίση ή στροφή της λεκάνης που υπερφορτώνει τον απιοειδή μυ, η διόρθωση αυτής της υποκείμενης ανισορροπίας μπορεί να αποτελέσει μέρος του θεραπευτικού πλάνου που θα προτείνει ο επαγγελματίας υγείας σας.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτήν που ήδη ακολουθείτε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το να ξέρετε αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Η ScanAlign δεν παρέχει θεραπεία. Παρέχει τη διαγνωστική απεικόνιση που βοηθά τον επαγγελματία υγείας σας να καταλάβει τι συμβαίνει στη δομή του σώματος, ώστε να επιλέξει τον πιο κατάλληλο δρόμο. Αν θέλετε να κλείσετε απεικόνιση της σπονδυλικής στήλης και της λεκάνης σε όρθια θέση, ξεκινάμε με μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική για να βεβαιωθούμε ότι η εξέταση είναι κατάλληλη για εσάς.
Συχνές ερωτήσεις
Όχι ακριβώς. Η ισχιαλγία περιγράφει πόνο κατά μήκος του ισχιακού νεύρου και συνήθως οφείλεται σε πρόβλημα στο κάτω μέρος της σπονδυλικής στήλης. Το σύνδρομο απιοειδούς μυός προκαλεί παρόμοια συμπτώματα, αλλά το νεύρο ερεθίζεται από τον απιοειδή μυ στον γλουτό και όχι από πρόβλημα στη σπονδυλική στήλη.
Οι περισσότεροι περιγράφουν έναν βαθύ, υπόκωφο πόνο στον έναν γλουτό, που χειροτερεύει με το κάθισμα. Ο πόνος μπορεί να απλώνεται στο πίσω μέρος του μηρού και μερικές φορές μέχρι τη γάμπα. Συχνά φουντώνει όταν σταυρώνετε τα πόδια ή στρίβετε το ισχίο προς τα μέσα.
Το σύνδρομο απιοειδούς μυός είναι κυρίως κλινική διάγνωση. Μια συνηθισμένη ακτινογραφία σε ξαπλωτή θέση συνήθως φαίνεται φυσιολογική. Η μαγνητική τομογραφία μπορεί μερικές φορές να δείξει φλεγμονή ή πρήξιμο στον απιοειδή μυ. Η εξέταση EOS σε όρθια θέση είναι πιο χρήσιμη για να αποκλειστούν αιτίες από την ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης ή της λεκάνης που δίνουν τα ίδια συμπτώματα.
Όταν κάθεστε, ειδικά σε σκληρή επιφάνεια, το βάρος του σώματός σας πιέζει τον απιοειδή μυ απευθείας πάνω στο ισχιακό νεύρο. Όσο περισσότερο κάθεστε, τόσο αυξάνεται η πίεση. Γι' αυτό πολλοί νιώθουν χειρότερα μετά από δουλειά στο γραφείο ή πολύωρη οδήγηση.
Το σύνδρομο του βαθέος γλουτιαίου χώρου είναι ένας ευρύτερος όρος που περιλαμβάνει το σύνδρομο απιοειδούς μυός. Καλύπτει κάθε πάθηση όπου το ισχιακό νεύρο παγιδεύεται ή ερεθίζεται στον βαθύ γλουτιαίο χώρο, είτε από τον απιοειδή μυ, είτε από ουλώδη ιστό, είτε από μια ταινία ινώδους ιστού, είτε από άλλη δομή της περιοχής.
Ναι, μπορεί να συμβάλει. Μια λεκάνη με κλίση ή στροφή αλλάζει το φορτίο στους μύες του ισχίου. Ο απιοειδής μυς στη χαμηλότερη πλευρά συχνά πρέπει να δουλεύει περισσότερο για να σταθεροποιήσει την άρθρωση, κάτι που με τον καιρό μπορεί να οδηγήσει σε σφίξιμο, σπασμό και ερεθισμό του νεύρου.
Δεν χρειάζεται παραπεμπτικό. Η ScanAlign είναι ιδιωτική κλινική και το κόστος το καλύπτετε εσείς. Ξεκινάτε με μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική, ώστε ο ακτινοτεχνολόγος σας να επιβεβαιώσει αν η εξέταση είναι κατάλληλη για τη δική σας περίπτωση.
Η εξέταση EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Καταγράφει μια πλήρη εικόνα του σκελετού σας σε όρθια θέση, με ένα μόνο πέρασμα χαμηλής δόσης.
Η τιμή για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική.
Μια διάταση που προτείνεται συχνά γίνεται ξαπλωμένοι ανάσκελα: λυγίζετε και τα δύο γόνατα και τραβάτε απαλά το γόνατο της πονεμένης πλευράς προς τον αντίθετο ώμο. Κρατήστε τη θέση για περίπου 30 δευτερόλεπτα. Είναι όμως σημαντικό να έχετε πρώτα τη σωστή διάγνωση. Αν η πραγματική αιτία βρίσκεται στη σπονδυλική στήλη, η διάταση του απιοειδούς από μόνη της δεν θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα.
Δεν είστε σίγουροι αν φταίει ο απιοειδής μυς ή η σπονδυλική στήλη;
Μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική με τον ειδικό ακτινοτεχνολόγο μας μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε αν μια απεικόνιση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση είναι το σωστό επόμενο βήμα.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΣυντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami) (Ειδικός Διαγνωστικός Ακτινοτεχνολόγος)
Πηγές
- Hopayian K, Danielyan A. Somatic dysfunction and piriformis syndrome: a systematic review. Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation. 2018;31(4):661-672.
- Martin HD, Reddy M, Gómez-Hoyos J. Deep gluteal syndrome. Journal of Hip Preservation Surgery. 2015;2(2):99-107.
- NHS. Sciatica. nhs.uk. Διαθέσιμο στο: https://www.nhs.uk/conditions/sciatica/
Η σελίδα αυτή περιέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.