Τι είναι η κάκωση του έξω πλάγιου συνδέσμου και σε τι διαφέρει από τη ρήξη του έσω πλάγιου;
Κάκωση του έξω πλάγιου συνδέσμου σημαίνει βλάβη στη γερή ταινία που βρίσκεται στην έξω πλευρά του γονάτου. Συνήθως συμβαίνει όταν μια δύναμη σπρώχνει το γόνατο προς τα μέσα. Σε αντίθεση με την κάκωση του έσω πλάγιου συνδέσμου στην εσωτερική πλευρά, οι ρήξεις του έξω πλάγιου είναι πιο σπάνιες. Είναι όμως πιο πιθανό να αφορούν και κοντινές δομές, όπως την οπισθοπλάγια γωνία. Γι' αυτό η σωστή διάγνωση έχει σημασία.
Τα βασικά σημεία
- Ο έξω πλάγιος σύνδεσμος σταθεροποιεί την έξω πλευρά του γονάτου και δεν το αφήνει να λυγίσει προς τα έξω.
- Οι κακώσεις κυμαίνονται από ήπιο τέντωμα (βαθμού 1) έως πλήρη ρήξη (βαθμού 3).
- Οι ρήξεις του έξω πλάγιου συχνά συνοδεύονται από βλάβη στην οπισθοπλάγια γωνία ή διάταση του οπίσθιου χιαστού.
- Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το βάρος του σώματος, μπορεί να δείξει προβλήματα ευθυγράμμισης που οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση δεν βλέπουν.
- Αν νιώσετε μούδιασμα, αδυναμία ή απώλεια ελέγχου του ποδιού, ζητήστε επειγόντως ιατρική βοήθεια.
Τι ακριβώς είναι ο έξω πλάγιος σύνδεσμος;
Ο έξω πλάγιος σύνδεσμος είναι μια ταινία σαν κορδόνι που κατεβαίνει στην έξω πλευρά του γονάτου. Ενώνει το μηριαίο οστό με το μικρότερο οστό της κνήμης. Η κύρια δουλειά του είναι να μην αφήνει το γόνατο να λυγίζει προς τα έξω όταν στέκεστε, περπατάτε ή αλλάζετε κατεύθυνση.
Ο έξω πλάγιος σύνδεσμος λειτουργεί μαζί με μια ομάδα δομών που λέγεται οπισθοπλάγια γωνία. Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει άλλους συνδέσμους, τένοντες και έναν μικρό μυ. Όλα μαζί κρατούν σταθερή την έξω και την πίσω πλευρά του γονάτου. Όταν τραυματιστεί ο έξω πλάγιος σύνδεσμος, μπορεί να τραυματιστούν και μία ή περισσότερες από αυτές τις γειτονικές δομές. Γι' αυτό μια ρήξη του έξω πλάγιου μπορεί να μοιάζει πιο σύνθετη από ένα απλό διάστρεμμα.
Βαθμοί κάκωσης του έξω πλάγιου συνδέσμου
- Βαθμός 1: Ο σύνδεσμος έχει τεντωθεί αλλά δεν έχει σκιστεί. Μπορεί να πονάει όταν πιέζετε την έξω πλευρά του γονάτου, όμως η άρθρωση μένει σταθερή.
- Βαθμός 2: Μερική ρήξη. Η έξω πλευρά του γονάτου μοιάζει χαλαρή σε ορισμένες κινήσεις και το πρήξιμο φαίνεται περισσότερο.
- Βαθμός 3: Πλήρης ρήξη. Το γόνατο μπορεί να «φεύγει» όταν στέκεστε ή στρίβετε, και συχνά επηρεάζονται και άλλες δομές της οπισθοπλάγιας γωνίας.
Πώς νιώθει κανείς μια ρήξη του έξω πλάγιου συνδέσμου;
Μια ρήξη του έξω πλάγιου συνδέσμου προκαλεί συνήθως οξύ πόνο στην έξω πλευρά του γονάτου, συχνά τη στιγμή του τραυματισμού. Τις επόμενες ώρες η περιοχή μπορεί να πρηστεί, να πιαστεί και να μοιάζει ασταθής.
Ευαισθησία ή αίσθημα καψίματος κατά μήκος της έξω πλευράς του γονάτου, συχνά χειρότερα όταν πιέζετε την περιοχή.
Το γόνατο μπορεί να λυγίζει προς τα έξω όταν περπατάτε, ιδίως σε ανώμαλο έδαφος ή σε σκάλες.
Ήπιο έως μέτριο πρήξιμο στην έξω πλευρά του γονάτου, μερικές φορές με μελανιά που εμφανίζεται μία ή δύο μέρες αργότερα.
Μπλοκάρισμα ή δυσκαμψία που δυσκολεύει το πλήρες τέντωμα του γονάτου, ιδίως μετά από ξεκούραση.
Πότε χρειάζεστε επείγουσα βοήθεια. Αν παρατηρήσετε μούδιασμα στο κάτω μέρος του ποδιού, πτώση του άκρου πόδα ή ξαφνική αδυναμία, μπορεί να έχει επηρεαστεί το περονιαίο νεύρο κοντά στον έξω πλάγιο σύνδεσμο. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας ή πηγαίνετε στα επείγοντα χωρίς καθυστέρηση.
Τι προκαλεί την κάκωση του έξω πλάγιου συνδέσμου;
Η κάκωση του έξω πλάγιου συνδέσμου συμβαίνει πιο συχνά όταν μια δυνατή δύναμη σπρώχνει το γόνατο προς τα μέσα και τεντώνει τον σύνδεσμο της έξω πλευράς πέρα από τα όριά του. Μπορεί επίσης να αναπτυχθεί σιγά σιγά, από επαναλαμβανόμενη καταπόνηση σε ένα γόνατο που ήδη δεν είναι σωστά ευθυγραμμισμένο.
Χτύπημα στην εσωτερική πλευρά του γονάτου στο ράγκμπι, στο ποδόσφαιρο ή στις πολεμικές τέχνες.
Απότομη αλλαγή κατεύθυνσης με το πόδι στερεωμένο στο έδαφος, συχνή στο τένις ή στο σκι.
Η μακροχρόνια ραιβότητα των γονάτων (γόνατα σε σχήμα «Ο») φορτώνει με τον καιρό επιπλέον τον σύνδεσμο της έξω πλευράς.
Το σώμα λειτουργεί σαν μια ενιαία αλυσίδα από τα πόδια ως το κεφάλι. Έτσι, ένα πρόβλημα ευθυγράμμισης στο ισχίο ή στον αστράγαλο μπορεί να μεταφέρει επιπλέον φορτίο στην έξω πλευρά του γονάτου. Μέσα σε μήνες ή χρόνια, αυτή η πρόσθετη καταπόνηση κάνει τον έξω πλάγιο σύνδεσμο πιο ευάλωτο, ακόμη και χωρίς έναν συγκεκριμένο, εμφανή τραυματισμό.
Σε τι διαφέρει η κάκωση του έξω πλάγιου από τη ρήξη του έσω πλάγιου συνδέσμου;
Ο έξω πλάγιος σύνδεσμος βρίσκεται στην έξω πλευρά του γονάτου, ενώ η κάκωση του έσω πλάγιου συνδέσμου αφορά την εσωτερική πλευρά. Και οι δύο είναι κακώσεις πλάγιων συνδέσμων, όμως διαφέρουν στο πώς συμβαίνουν, στο πόσο συχνές είναι και στο τι άλλο τραυματίζεται συνήθως μαζί τους.
Θέση: Έξω πλευρά του γονάτου.
Συνήθης αιτία: Μια δύναμη που σπρώχνει το γόνατο προς τα μέσα ή ένας τραυματισμός από στρίψιμο.
Συχνότητα: Πιο σπάνια από τις κακώσεις του έσω πλάγιου.
Συνοδές βλάβες: Συχνά αφορά την οπισθοπλάγια γωνία, τις δομές που σχετίζονται με τη διάταση του οπίσθιου χιαστού ή το περονιαίο νεύρο.
Επούλωση: Οι ρήξεις βαθμού 3 χρειάζονται πιο συχνά χειρουργική εκτίμηση, επειδή ο έξω πλάγιος έχει φτωχότερη αιμάτωση από τον έσω.
Θέση: Εσωτερική πλευρά του γονάτου.
Συνήθης αιτία: Χτύπημα στην έξω πλευρά του γονάτου που το σπρώχνει προς τα μέσα, συχνό στο ποδόσφαιρο.
Συχνότητα: Ο σύνδεσμος του γονάτου που τραυματίζεται πιο συχνά.
Συνοδές βλάβες: Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να συνοδεύεται από ρήξη του πρόσθιου χιαστού.
Επούλωση: Ο έσω πλάγιος έχει καλή αιμάτωση, γι' αυτό πολλές ρήξεις επουλώνονται μόνο με νάρθηκα και αποκατάσταση.
Γιατί έχει σημασία η απεικόνιση σε όρθια θέση στην κάκωση του έξω πλάγιου;
Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το βάρος του σώματος, δείχνει πώς συμπεριφέρεται η ευθυγράμμιση του γονάτου σας κάτω από το πραγματικό φορτίο της καθημερινότητας. Όταν ξαπλώνετε για μια συνηθισμένη ακτινογραφία ή μαγνητική τομογραφία, οι μύες χαλαρώνουν και η βαρύτητα δεν τραβά πια την άρθρωση. Αυτό μπορεί να κρύψει το λύγισμα προς τα έξω (ραιβή ώθηση) που φορτώνει τον έξω πλάγιο σύνδεσμο σε κάθε βήμα.
Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση της ScanAlign καταγράφει ολόκληρη την ευθυγράμμιση του ποδιού σας, από το ισχίο ως τον αστράγαλο, σε μία εικόνα όρθια. Χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Έτσι ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί έχει τις πληροφορίες που χρειάζεται για να δει αν η ραιβότητα ή μια ώθηση κατά το βάδισμα υπερφορτώνει τον έξω πλάγιο σύνδεσμό σας.
Θέλετε να μάθετε αν η ευθυγράμμιση του γονάτου σας συμβάλλει στον πόνο στην έξω πλευρά του;
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΤι βοηθά γενικά μετά από κάκωση του έξω πλάγιου συνδέσμου;
Η θεραπεία εξαρτάται από τον βαθμό της ρήξης και από το αν έχουν επηρεαστεί και άλλες δομές. Η ScanAlign είναι κλινική διαγνωστικής απεικόνισης, άρα δεν παρέχει θεραπεία. Αν όμως ξέρετε ποιες επιλογές υπάρχουν συνήθως, μπορεί να σας βοηθήσει να κάνετε τις σωστές ερωτήσεις στο επόμενο ραντεβού σας.
- Ξεκούραση, πάγος και προστασία: Τα ήπια διαστρέμματα συχνά υποχωρούν με προσαρμογή της δραστηριότητας, πάγο και έναν υποστηρικτικό νάρθηκα.
- Φυσικοθεραπεία: Η καθοδηγούμενη αποκατάσταση δυναμώνει τους μύες γύρω από το γόνατο και επαναφέρει την εμπιστοσύνη στην άρθρωση.
- Νάρθηκας: Ένας αρθρωτός νάρθηκας μπορεί να περιορίσει την πλάγια κίνηση όσο επουλώνεται ο σύνδεσμος.
- Χειρουργική εκτίμηση: Οι πλήρεις ρήξεις, ιδίως όσες αφορούν την οπισθοπλάγια γωνία, μπορεί να παραπεμφθούν για χειρουργική γνώμη.
- Εκτίμηση της ευθυγράμμισης: Η πλήρης εικόνα, μαζί με την ευθυγράμμιση του ισχίου, του γονάτου και του αστραγάλου, βοηθά τους επαγγελματίες υγείας να σχεδιάσουν πιο σωστά την αποκατάσταση ή το χειρουργείο.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτήν που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Πότε η μαγνητική τομογραφία είναι καλύτερη επιλογή. Η EOS δείχνει οστά, αρθρώσεις και ευθυγράμμιση. Για λεπτομέρειες στους μαλακούς ιστούς, όπως τις ίδιες τις ίνες του συνδέσμου, τον χόνδρο γύρω τους ή τη συμμετοχή νεύρων, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως η καλύτερη επιλογή. Πολλοί ωφελούνται και από τις δύο: μαγνητική για τους μαλακούς ιστούς και απεικόνιση EOS σε όρθια θέση για την εικόνα της ευθυγράμμισης.
Συχνές ερωτήσεις για τις κακώσεις του έξω πλάγιου συνδέσμου
Οι κακώσεις βαθμού 1 και κάποιες βαθμού 2 μπορούν να επουλωθούν με ξεκούραση, νάρθηκα και φυσικοθεραπεία. Οι πλήρεις ρήξεις (βαθμού 3), ιδίως όσες αφορούν την οπισθοπλάγια γωνία, είναι πιο πιθανό να χρειαστούν εκτίμηση από ειδικό και μπορεί να χρειαστούν χειρουργείο.
Ο πόνος από τον έξω πλάγιο σύνδεσμο γίνεται συνήθως αισθητός κατά μήκος της έξω άκρης του γονάτου, περίπου στο ύψος της γραμμής της άρθρωσης ή λίγο πιο πάνω. Ο επαγγελματίας υγείας που σας εξετάζει μπορεί να κάνει τη δοκιμασία ραιβοποίησης: σπρώχνει απαλά το γόνατο προς τα μέσα με το πόδι τεντωμένο, για να ελέγξει αν υπάρχει χαλαρότητα στην έξω πλευρά.
Η οπισθοπλάγια γωνία είναι μια ομάδα από συνδέσμους, τένοντες και έναν μικρό μυ στην πίσω και έξω πλευρά του γονάτου. Οι δομές αυτές συνεργάζονται με τον έξω πλάγιο σύνδεσμο για να ελέγχουν την περιστροφή και την πλάγια κίνηση. Όταν ο έξω πλάγιος σκιστεί εντελώς, συχνά τραυματίζονται και αυτές.
Όχι απαραίτητα «χειρότερη», αλλά οι ρήξεις του έξω πλάγιου τείνουν να είναι πιο σύνθετες. Ο έξω πλάγιος έχει φτωχότερη αιμάτωση, γι' αυτό επουλώνεται πιο δύσκολα από τον έσω. Οι κακώσεις του έξω πλάγιου επίσης αφορούν συχνά γειτονικές δομές, κάτι που μπορεί να κάνει την ανάρρωση πιο μακριά.
Ναι. Τα γόνατα σε σχήμα «Ο» (ραιβότητα) φορτώνουν επιπλέον την έξω πλευρά του γονάτου σε κάθε βήμα. Με τον καιρό αυτό μπορεί να τεντώσει ή να αδυνατίσει τον έξω πλάγιο σύνδεσμο και να τον κάνει πιο ευάλωτο σε τραυματισμό, ακόμη και από σχετικά μικρές δυνάμεις.
Μια εξέταση σε ξαπλωτή θέση αφαιρεί την επίδραση της βαρύτητας και του βάρους του σώματος. Έτσι μπορεί να υποτιμήσει πόσο λυγίζει το γόνατο προς τα έξω. Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση καταγράφει την ευθυγράμμιση του ποδιού σας κάτω από πραγματικό φορτίο και δείχνει τη ραιβή ώθηση και άλλα μοτίβα που έχουν σημασία για τον σχεδιασμό της θεραπείας.
Ναι. Η EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Η λήψη διαρκεί μόνο λίγα δευτερόλεπτα και δεν υπάρχει κλειστό τούνελ.
Όχι. Η ScanAlign είναι ιδιωτική κλινική και η εξέταση πληρώνεται από τον ίδιο τον ασθενή. Μπορείτε να κλείσετε απεικόνιση γονάτου σε όρθια θέση απευθείας, χωρίς παραπεμπτικό.
Για ασθενείς που έρχονται από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται στη δωρεάν βιντεοκλήση, και περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στη σελίδα με τις συχνές ερωτήσεις.
Ναι. Ένα γόνατο ασταθές στην έξω πλευρά μπορεί να προκαλέσει πλάγια ώθηση, δηλαδή ένα ορατό τίναγμα προς τα έξω, την ώρα που περπατάτε. Αυτό το αλλαγμένο βάδισμα φορτώνει διαφορετικά τις άλλες αρθρώσεις και με τον καιρό μπορεί να οδηγήσει σε αντισταθμιστικό πόνο στο ισχίο, στον αστράγαλο ή στη μέση.
Δείτε όλη την ευθυγράμμιση του ποδιού σας, όρθιοι
Σε μια δωρεάν βιντεοκλήση μπορείτε να συζητήσετε τον πόνο στην έξω πλευρά του γονάτου σας και να μάθετε αν μια απεικόνιση EOS σε όρθια θέση θα μπορούσε να βοηθήσει.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΠηγές
- LaPrade RF, et al. "The posterolateral attachments of the knee." The American Journal of Sports Medicine, 2003; 31(6): 854-860.
- NHS. "Sprains and strains." nhs.uk, 2023.
- Illés T, Somoskeöy S. "The EOS imaging system and its uses in daily orthopaedic practice." International Orthopaedics, 2012; 36(7): 1325-1331.
Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), Ειδικός Διαγνωστικός Ακτινοτεχνολόγος
Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.