Τι είναι η ινομυαλγία και γιατί οι εξετάσεις βγαίνουν φυσιολογικές;
Η ινομυαλγία είναι μια χρόνια πάθηση που προκαλεί διάχυτο πόνο, κόπωση και αυξημένη ευαισθησία σε όλο το σώμα. Οι εξετάσεις βγαίνουν φυσιολογικές γιατί το πρόβλημα δεν βρίσκεται στα ίδια τα οστά, τις αρθρώσεις ή τους μαλακούς ιστούς. Είναι μια διαταραχή στον τρόπο που το νευρικό σύστημα επεξεργάζεται τον πόνο. Γι' αυτό οι ακτινογραφίες, η μαγνητική τομογραφία και οι εξετάσεις αίματος συνήθως δεν δείχνουν καμία ορατή βλάβη.
Τα βασικά σημεία
- Η ινομυαλγία είναι πραγματική. Σχετίζεται με αλλαγές στον τρόπο που ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός επεξεργάζονται τα σήματα του πόνου.
- Καμία απεικόνιση ή εξέταση αίματος δεν μπορεί να επιβεβαιώσει την ινομυαλγία. Η διάγνωση είναι κλινική.
- Οι απεικονιστικές εξετάσεις μπορεί πάντως να βοηθήσουν στον αποκλεισμό άλλων παθήσεων με παρόμοια συμπτώματα.
- Η θεραπεία συνήθως συνδυάζει σταδιακή αύξηση της δραστηριότητας, υποστήριξη του ύπνου και τρόπους διαχείρισης του πόνου.
- Αν έχετε ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα ή απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια.
Ζείτε με πόνο που μετακινείται στο σώμα σας, με εξάντληση που δεν φεύγει με τον ύπνο, και οι εξετάσεις σας βγαίνουν «φυσιολογικές»; Δεν το φαντάζεστε. Η ινομυαλγία επηρεάζει τον τρόπο που το νευρικό σας σύστημα ερμηνεύει τα σήματα του πόνου. Το αποτέλεσμα είναι πραγματικός, επίμονος πόνος, παρόλο που δεν υπάρχει δομική βλάβη για να τη βρει η απεικόνιση.
Σε αυτή τη σελίδα εξηγούμε τι είναι η ινομυαλγία, γιατί οι απεικονιστικές εξετάσεις βγαίνουν φυσιολογικές, πότε μπορεί να βοηθήσουν και τι μπορείτε να κάνετε στη συνέχεια.
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα της ινομυαλγίας;
Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο διάχυτος πόνος που κρατά τρεις μήνες ή περισσότερο. Τον νιώθετε και στις δύο πλευρές του σώματος, πάνω και κάτω από τη μέση. Όμως η ινομυαλγία σπάνια περιορίζεται μόνο στον πόνο.
Αμβλύς πόνος, κάψιμο ή σουβλιές, που μπορεί να μετακινούνται από σημείο σε σημείο από μέρα σε μέρα.
Κούραση που μένει ακόμη και μετά από ένα ολόκληρο βράδυ ύπνου. Πολλοί λένε ότι τη νιώθουν «μέχρι το κόκαλο».
Δυσκολία να σας πάρει ο ύπνος, συχνά ξυπνήματα ή ξύπνημα χωρίς ξεκούραση, παρότι κοιμηθήκατε πολλές ώρες.
Συχνά λέγεται «ομίχλη της ινομυαλγίας». Περιλαμβάνει δυσκολία συγκέντρωσης, δυσκολία να βρείτε τις λέξεις και ξεχασιές.
Άλλα συχνά συμπτώματα είναι οι πονοκέφαλοι, συμπτώματα ευερέθιστου εντέρου, αυξημένη ευαισθησία στο φως, στον ήχο ή στη θερμοκρασία και δυσκαμψία μόλις ξυπνάτε το πρωί. Ο συνδυασμός των συμπτωμάτων διαφέρει πάρα πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Γιατί οι απεικονίσεις και οι εξετάσεις αίματος βγαίνουν φυσιολογικές στην ινομυαλγία;
Επειδή δεν υπάρχει δομικό πρόβλημα. Η ινομυαλγία δεν οφείλεται σε φθαρμένες αρθρώσεις, φλεγμονή στους ιστούς ή κατάγματα. Είναι μια διαταραχή κεντρικής ευαισθητοποίησης. Αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός ενισχύουν τα σήματα του πόνου, και αισθήσεις που θα έπρεπε να είναι ήπιες γίνονται πολύ πιο έντονες.
Σκεφτείτε το σαν κουμπί έντασης. Στους περισσότερους ανθρώπους, ένα απαλό άγγιγμα γίνεται αισθητό ως απαλό. Στην ινομυαλγία, το νευρικό σύστημα ανεβάζει την ένταση, έτσι το ίδιο άγγιγμα μπορεί να γίνει αισθητό ως πόνος. Οι ακτινογραφίες, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία είναι φτιαγμένες για να απεικονίζουν δομές, όπως τα οστά, τους μεσοσπονδύλιους δίσκους και τους συνδέσμους. Απλώς δεν μπορούν να δουν αυτή την αλλαγή στην επεξεργασία των σημάτων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι απεικονιστικές εξετάσεις είναι άχρηστες. Μπορεί να είναι πολύ σημαντικές για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις που μοιάζουν με την ινομυαλγία, όπως η φλεγμονώδης αρθρίτιδα, προβλήματα στη σπονδυλική στήλη ή παθήσεις του θυρεοειδούς.
Πώς γίνεται η διάγνωση της ινομυαλγίας;
Η διάγνωση της ινομυαλγίας είναι κλινική. Δηλαδή ο γιατρός καταλήγει σε αυτήν με βάση τα συμπτώματά σας, το ιστορικό σας και αφού αποκλείσει άλλες εξηγήσεις. Δεν υπάρχει μία εξέταση που να την επιβεβαιώνει.
Ο γιατρός σας ή ένας ρευματολόγος συνήθως:
- Ρωτά για τη μορφή, τη διάρκεια και το σημείο του πόνου σας.
- Συζητά μαζί σας την κόπωση, την ποιότητα του ύπνου και τις δυσκολίες στη σκέψη.
- Ζητά εξετάσεις αίματος για να αποκλείσει παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο λύκος ή ο υποθυρεοειδισμός.
- Ίσως ζητήσει απεικόνιση για να ελέγξει για προβλήματα στις αρθρώσεις ή στη σπονδυλική στήλη που θα μπορούσαν να εξηγούν τα συμπτώματά σας.
Η ινομυαλγία περιγράφεται μερικές φορές ως «διάγνωση αποκλεισμού». Αυτό μπορεί να είναι εκνευριστικό, γιατί μπορεί να σημαίνει μήνες εξετάσεων πριν πάρετε μια σαφή απάντηση. Όμως η αναγνώριση έχει σημασία. Το να ξέρετε ότι ο πόνος σας έχει μια αναγνωρισμένη ιατρική εξήγηση είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Αν δεν είστε σίγουροι αν τα συμπτώματά σας χρειάζονται περισσότερο έλεγχο, διαβάστε περισσότερα για το πότε να δείτε ειδικό.
Μπορεί η ινομυαλγία να συνυπάρχει με άλλες επώδυνες παθήσεις;
Ναι, και αυτό είναι συχνό. Η ινομυαλγία συχνά συνυπάρχει με παθήσεις που φαίνονται στις απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η οστεοαρθρίτιδα, τα προβλήματα στους δίσκους, η σκολίωση ή η υπερκινητικότητα των αρθρώσεων. Όταν συνυπάρχουν, μπορεί να είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς ποια πάθηση προκαλεί τον πόνο.
Αυτή είναι μία περίπτωση όπου η απεικόνιση μπορεί να έχει χρήσιμο, υποστηρικτικό ρόλο. Όχι για να διαγνώσει την ίδια την ινομυαλγία, αλλά για να βρει ή να αποκλείσει ένα δομικό πρόβλημα που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά. Για παράδειγμα, αν έχετε ινομυαλγία και επίσης πόνο σε ένα συγκεκριμένο σημείο της μέσης, η απεικόνιση ίσως δείξει ένα πρόβλημα σε δίσκο ή στην ευθυγράμμιση, που θα μπορούσε να το αντιμετωπίσει ένας φυσικοθεραπευτής ή χειρουργός. Η ίδια η ινομυαλγία όμως χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στη σελίδα μας για τον πόνο στη μέση.
Λίγα λόγια για την απεικόνιση. Καμία απεικόνιση δεν διαγιγνώσκει την ινομυαλγία. Η απεικόνιση EOS δείχνει τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Για τους μαλακούς ιστούς, τους δίσκους ή τα νεύρα, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως καλύτερη επιλογή. Αν ο γιατρός σας υποψιάζεται ότι υπάρχει και κάποιο δομικό πρόβλημα, θα σας προτείνει την καταλληλότερη εξέταση για τη δική σας περίπτωση.
Τι βοηθά στα συμπτώματα της ινομυαλγίας;
Δεν υπάρχει θεραπεία που να γιατρεύει την ινομυαλγία, αλλά πολλοί άνθρωποι βλέπουν τα συμπτώματά τους να βελτιώνονται σημαντικά με τον σωστό συνδυασμό μεθόδων. Την αντιμετώπιση συνήθως την καθοδηγεί ο γιατρός σας, ένας ρευματολόγος ή ένας ειδικός στη διαχείριση του πόνου.
Ήπια κίνηση που αυξάνεται σιγά σιγά. Η φυσικοθεραπεία, το περπάτημα ή το κολύμπι μπορούν με τον καιρό να μειώσουν την ευαισθησία στον πόνο.
Ο καλύτερος ύπνος μπορεί να μειώσει την κόπωση και τον πόνο. Βοηθούν ένα σταθερό πρόγραμμα και αλλαγές στον χώρο όπου κοιμάστε.
Μπορεί να περιλαμβάνει φάρμακα, γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, ενσυνειδητότητα (mindfulness) ή ένα πρόγραμμα διαχείρισης του πόνου.
Το βρετανικό εθνικό σύστημα υγείας (NHS), η Βρετανική Εταιρεία Ρευματολογίας (British Society for Rheumatology) και οργανώσεις ασθενών όπως η Fibromyalgia Action UK προτείνουν όλοι μια διεπιστημονική προσέγγιση. Δηλαδή συνδυασμό σωματικής δραστηριότητας, ψυχολογικής υποστήριξης και φαρμάκων όπου χρειάζεται, αντί να στηρίζεστε σε μία μόνο θεραπεία.
Πότε πρέπει να ζητήσετε επείγουσα βοήθεια;
Αν νιώσετε ξαφνικό μούδιασμα ή αδυναμία στα χέρια ή στα πόδια, απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ή σοβαρά συμπτώματα χωρίς εξήγηση που εμφανίζονται γρήγορα, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, καλέστε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή πηγαίνετε στα επείγοντα ενός νοσοκομείου. Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι τυπικά της ινομυαλγίας και πρέπει να εξεταστούν γρήγορα, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτήν που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Αν έχετε ινομυαλγία και ταυτόχρονα πόνο στη μέση, στο ισχίο ή στο γόνατο και αναρωτιέστε αν ένα δομικό πρόβλημα παίζει κι αυτό ρόλο, μπορείτε να μιλήσετε μαζί μας για το αν μια απεικόνιση θα βοηθούσε. Θα σας πούμε πάντα ειλικρινά αν μια εξέταση δεν είναι το σωστό επόμενο βήμα για εσάς.
Συχνές ερωτήσεις για την ινομυαλγία
Ναι. Η ινομυαλγία αναγνωρίζεται από το βρετανικό εθνικό σύστημα υγείας (NHS), τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και ρευματολογικούς φορείς σε όλο τον κόσμο. Οι έρευνες δείχνουν μετρήσιμες αλλαγές στον τρόπο που το νευρικό σύστημα επεξεργάζεται τα σήματα του πόνου, παρόλο που αυτές οι αλλαγές δεν φαίνονται στις συνηθισμένες απεικονιστικές εξετάσεις.
Η μαγνητική τομογραφία και η ακτινογραφία είναι φτιαγμένες για να απεικονίζουν δομές, όπως τα οστά, τους δίσκους και τους μαλακούς ιστούς. Η ινομυαλγία σχετίζεται με διαταραγμένη επεξεργασία του πόνου στο νευρικό σύστημα, κάτι που αυτές οι εξετάσεις δεν μπορούν να δείξουν. Οι απεικονιστικές εξετάσεις παραμένουν χρήσιμες για τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων.
Δεν υπάρχει ειδική εξέταση αίματος για την ινομυαλγία. Οι γιατροί συνήθως ελέγχουν δείκτες φλεγμονής, τη λειτουργία του θυρεοειδούς και αυτοαντισώματα, για να αποκλείσουν άλλες παθήσεις με παρόμοια συμπτώματα.
Ναι. Ο πόνος στη μέση είναι από τα πιο συχνά ενοχλήματα στους ανθρώπους με ινομυαλγία. Μπορεί επίσης να συνυπάρχει με δομικά προβλήματα της μέσης. Γι' αυτό είναι σημαντικό να συνεργάζεστε με έναν θεραπευτή που μπορεί να ξεχωρίσει το ένα από το άλλο.
Η ινομυαλγία είναι χρόνια πάθηση. Τα συμπτώματα μπορεί να διακυμαίνονται, με εξάρσεις και πιο ήρεμες περιόδους. Πολλοί άνθρωποι βλέπουν ότι, με τη σωστή αντιμετώπιση, τα συμπτώματά τους γίνονται με τον καιρό πιο διαχειρίσιμα.
Συνήθως το πρώτο βήμα είναι ο γιατρός σας. Μπορεί να σας παραπέμψει σε ρευματολόγο για επιβεβαίωση, ή σε ειδικό στη διαχείριση του πόνου ή σε φυσικοθεραπευτή για συνεχή υποστήριξη.
Στην αρχή μπορεί να σας φαίνεται έτσι, αλλά η ήπια άσκηση που αυξάνεται σταδιακά είναι από τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους. Αν ξεκινήσετε αργά και ανεβαίνετε σιγά σιγά, βοηθάτε το νευρικό σύστημα να ρυθμίσει ξανά την αντίδρασή του στον πόνο με τον καιρό.
Ναι, και η συνύπαρξη είναι συχνή. Όταν η ινομυαλγία συνυπάρχει με μια δομική πάθηση, χρειάζεται να αντιμετωπιστούν και οι δύο. Η απεικόνιση μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστεί το δομικό κομμάτι, ενώ η ινομυαλγία αντιμετωπίζεται με τρόπους διαχείρισης του πόνου και με δραστηριότητα.
Προς το παρόν δεν υπάρχει. Ωστόσο, ο συνδυασμός σταδιακής δραστηριότητας, καλών συνηθειών ύπνου, ψυχολογικής υποστήριξης και, όπου χρειάζεται, φαρμάκων μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής για πολλούς ανθρώπους.
Η απεικόνιση EOS δεν μπορεί να διαγνώσει την ινομυαλγία. Μπορεί να βοηθήσει αν ο γιατρός σας υποψιάζεται ότι υπάρχει και κάποιο δομικό πρόβλημα ή πρόβλημα ευθυγράμμισης που συμβάλλει στα συμπτώματά σας. Αν δεν είστε σίγουροι, η ScanAlign προσφέρει δωρεάν βιντεοκλήση για να συζητήσουμε αν η απεικόνιση είναι κατάλληλη για εσάς.
Δεν είστε σίγουροι αν η απεικόνιση είναι κατάλληλη για εσάς;
Αν έχετε ινομυαλγία και ταυτόχρονα πόνο στις αρθρώσεις ή στη μέση, μια σύντομη συζήτηση μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε το καλύτερο επόμενο βήμα. Χωρίς καμία δέσμευση και χωρίς πίεση.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΠηγές
- NHS. Fibromyalgia. nhs.uk/conditions/fibromyalgia (πρόσβαση 2024).
- Clauw DJ. Fibromyalgia: a clinical review. JAMA. 2014;311(15):1547-1555.
- Macfarlane GJ et al. EULAR revised recommendations for the management of fibromyalgia. Annals of the Rheumatic Diseases. 2017;76(2):318-328.
Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), Ειδικός Διαγνωστικός Ακτινοτεχνολόγος.
Αυτή η σελίδα δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.