Χρειάζεται θεραπεία η πλατυποδία στα παιδιά;
Τα περισσότερα παιδιά με πλατυποδία δεν χρειάζονται καμία θεραπεία. Η πλατυποδία είναι ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης. Η καμάρα του πέλματος συνήθως σχηματίζεται μόνη της μέχρι το παιδί να γίνει περίπου έξι με οκτώ ετών. Θεραπεία αξίζει να εξεταστεί μόνο όταν η πλατυποδία προκαλεί πόνο, δυσκαμψία ή δυσκολία στο περπάτημα, κάτι που δεν είναι συχνό.
Τα βασικά σημεία
- Σχεδόν όλα τα νήπια έχουν πλατυποδία. Είναι μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης.
- Η καμάρα συνήθως αναπτύσσεται ανάμεσα στα τρία και στα οκτώ χρόνια.
- Η ελαστική πλατυποδία χωρίς πόνο σπάνια χρειάζεται παρέμβαση.
- Η άκαμπτη πλατυποδία, ο πόνος ή η δυσκολία στο περπάτημα είναι λόγοι να ζητήσετε συμβουλή.
- Η απεικόνιση σε όρθια θέση δείχνει την ευθυγράμμιση του πέλματος και του ποδιού με το πραγματικό βάρος του σώματος, κάτι που οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση δεν μπορούν να δείξουν.
Τι είναι η πλατυποδία στα παιδιά;
Πλατυποδία σημαίνει ότι όλο το πέλμα ακουμπά στο έδαφος όταν το παιδί στέκεται, με ελάχιστη ή καθόλου ορατή καμάρα. Ιατρικά λέγεται pes planus. Είναι πάρα πολύ συχνή στα μωρά, στα νήπια και στα μικρά παιδιά, γιατί η καμάρα δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη.
Στα μικρότερα παιδιά, ένα μαξιλαράκι λίπους κάτω από την καμάρα μπορεί επίσης να κάνει το πέλμα να φαίνεται πιο επίπεδο απ' ό,τι είναι. Καθώς το παιδί μεγαλώνει, το λίπος αυτό μειώνεται και οι μύες και οι σύνδεσμοι του πέλματος δυναμώνουν. Έτσι εμφανίζεται η καμάρα.
Πότε αναπτύσσεται η καμάρα στα παιδιά;
Η καμάρα συνήθως αρχίζει να σχηματίζεται γύρω στα τρία χρόνια και συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι περίπου τα έξι με οκτώ. Κάποια παιδιά χρειάζονται λίγο περισσότερο χρόνο. Και κάποιοι ενήλικες δεν αποκτούν ποτέ έντονη καμάρα, χωρίς όμως να έχουν πόνο ή προβλήματα στην κίνηση.
Επειδή η καμάρα αναπτύσσεται σιγά σιγά, συνήθως είναι πολύ νωρίς για ανησυχία όταν ένα νήπιο έχει πλατυποδία. Ο γιατρός σας ή ένας ειδικός για παιδιά συνήθως θα ξανακοιτάξει το πόδι σε μεγαλύτερη ηλικία, αντί να παρέμβει νωρίς.
Ποια σημάδια δείχνουν ότι η πλατυποδία ίσως είναι πρόβλημα;
Η πλατυποδία από μόνη της δεν είναι πρόβλημα. Γίνεται λόγος ανησυχίας μόνο όταν προκαλεί συμπτώματα ή επηρεάζει τον τρόπο που κινείται το παιδί. Προσέξτε τα παρακάτω.
Το παιδί παραπονιέται ότι πονούν τα πέλματα, οι αστράγαλοι, τα γόνατα ή τα πόδια, ειδικά μετά από δραστηριότητα.
Περπατά στις εξωτερικές άκρες των πελμάτων, σκοντάφτει συχνά ή κουράζεται γρήγορα.
Το πέλμα είναι άκαμπτο ή το παιδί δεν μπορεί να σταθεί άνετα στις μύτες των ποδιών.
Πλατυποδία μόνο στο ένα πόδι μπορεί να δείχνει μια διαφορά στη δομή που αξίζει να διερευνηθεί.
Αν το παιδί σας έχει πλατυποδία αλλά δεν πονά και κινείται ελεύθερα, το πιο πιθανό είναι ότι οι καμάρες θα αναπτυχθούν στον δικό τους χρόνο.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην ελαστική και στην άκαμπτη πλατυποδία;
Η ελαστική πλατυποδία είναι με διαφορά ο πιο συχνός τύπος. Η καμάρα χάνεται όταν το παιδί στέκεται, αλλά ξαναφαίνεται όταν κάθεται, όταν στέκεται στις μύτες ή όταν σηκώνετε απαλά το μεγάλο δάχτυλο. Αυτός είναι ο τύπος που σχεδόν πάντα υποχωρεί μόνος του.
Η ελαστική πλατυποδία είναι φυσιολογική στα μικρά παιδιά. Το πέλμα είναι ευλύγιστο, δεν πονά, και η καμάρα επανέρχεται όταν το πόδι δεν σηκώνει βάρος. Το τεστ των μυτών (ζητάτε από το παιδί να ανέβει στις μύτες των ποδιών) είναι ένας απλός τρόπος ελέγχου. Αν εμφανιστεί καμάρα στις μύτες, η πλατυποδία είναι σχεδόν σίγουρα ελαστική.
Συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία. Τα παπούτσια που στηρίζουν και εφαρμόζουν σωστά βοηθούν, αλλά ακριβοί πάτοι ή ειδικά υποδήματα σπάνια είναι απαραίτητα.
Η άκαμπτη πλατυποδία είναι πολύ λιγότερο συχνή. Το πέλμα μένει επίπεδο είτε το παιδί στέκεται, είτε κάθεται, είτε ανεβαίνει στις μύτες. Μπορεί να οφείλεται σε μια οστέινη γέφυρα ανάμεσα σε δύο οστά του ποδιού, που λέγεται ταρσική συνοστέωση, ή σε άλλα προβλήματα στη δομή του ποδιού.
Η άκαμπτη πλατυποδία προκαλεί πιο συχνά πόνο ή δυσκολία στο περπάτημα. Χρειάζεται σωστή εκτίμηση, και η απεικόνιση μπορεί να βοηθήσει τον ειδικό να καταλάβει τη δομή που βρίσκεται από κάτω.
Πώς βοηθά η απεικόνιση σε όρθια θέση στην εκτίμηση της πλατυποδίας στα παιδιά;
Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το βάρος του σώματος, δείχνει τα οστά και τις αρθρώσεις του πέλματος και του ποδιού στη θέση που πραγματικά λειτουργούν. Όταν ένα παιδί ξαπλώνει για μια συνηθισμένη ακτινογραφία, η βαρύτητα δεν δρα, οι μύες χαλαρώνουν, και το πόδι μπορεί να φαίνεται διαφορετικό από το πώς συμπεριφέρεται στην πραγματική ζωή.
Η εξέταση EOS απεικονίζει ολόκληρα τα κάτω άκρα ενώ το παιδί στέκεται φυσικά. Έτσι ο ειδικός βλέπει πώς σχετίζονται μεταξύ τους τα πέλματα, οι αστράγαλοι, τα γόνατα και τα ισχία, σαν μια ενωμένη αλυσίδα. Η πλατυποδία μπορεί να αλλάξει την ευθυγράμμιση πιο πάνω στο πόδι, και η απεικόνιση σε όρθια θέση δείχνει αυτές τις επιπτώσεις σε μία μόνο εικόνα.
Το EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Για τα παιδιά, όπου η όσο το δυνατόν μικρότερη έκθεση σε ακτινοβολία μετρά περισσότερο, αυτό είναι ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Μάθετε περισσότερα για την παιδιατρική απεικόνιση στο ScanAlign.
Πότε είναι καλύτερη η μαγνητική τομογραφία; Το EOS δείχνει οστά, αρθρώσεις και ευθυγράμμιση. Αν ο ειδικός υποψιάζεται πρόβλημα στους μαλακούς ιστούς, στους συνδέσμους ή στους τένοντες του ποδιού του παιδιού σας, η μαγνητική είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο γι' αυτό. Οι δύο εξετάσεις απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα.
Χρειάζονται τα παιδιά με πλατυποδία ορθοπεδικούς πάτους ή ορθωτικά πέλματα;
Για τα περισσότερα παιδιά με ελαστική πλατυποδία χωρίς πόνο, τα στοιχεία δεν υποστηρίζουν τη χρήση πάτων ή ορθωτικών πελμάτων ως ρουτίνα. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι τα στηρίγματα καμάρας δεν επιταχύνουν τη φυσική ανάπτυξη της καμάρας.
Τα ορθωτικά πέλματα μπορεί να βοηθήσουν αν το παιδί έχει πλατυποδία με πόνο ή ένα συγκεκριμένο πρόβλημα στη δομή που έχει εντοπίσει ειδικός. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρησιμοποιούνται για να ελέγξουν την ενόχληση, όχι για να «διορθώσουν» την καμάρα. Διαβάστε περισσότερα για τα ορθωτικά πέλματα και τον υπερπρηνισμό.
Τα παπούτσια που εφαρμόζουν σωστά και στηρίζουν είναι πιο σημαντικά από τους ακριβούς πάτους. Αν αφήνετε τα μικρότερα παιδιά να περπατούν ξυπόλυτα σε ασφαλείς επιφάνειες, αυτό μπορεί στην πραγματικότητα να βοηθήσει τη φυσική ανάπτυξη της καμάρας και των μυών.
- Το παιδί σας πονά στο πέλμα, στον αστράγαλο ή στο γόνατο
- Το πέλμα είναι δύσκαμπτο ή άκαμπτο
- Δεν μπορεί να σταθεί στις μύτες των ποδιών
- Μόνο το ένα πόδι είναι επίπεδο
- Τα συμπτώματα χειροτερεύουν όσο μεγαλώνει
- Και τα δύο πόδια είναι επίπεδα αλλά χωρίς πόνο
- Το παιδί σας είναι κάτω από έξι ετών
- Εμφανίζεται καμάρα στις μύτες
- Τρέχει και παίζει κανονικά
- Δεν υπάρχει δυσκαμψία
Δεν είστε σίγουροι αν η πλατυποδία του παιδιού σας χρειάζεται διερεύνηση; Μια σύντομη βιντεοκλήση με τον ειδικό τεχνολόγο ακτινολόγο μας μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε αν αξίζει η απεικόνιση ή αν το σωστό είναι απλώς να ησυχάσετε.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΠοιες γενικές συμβουλές βοηθούν τα παιδιά με πλατυποδία;
Για τη συντριπτική πλειονότητα των παιδιών, η καλύτερη προσέγγιση είναι απλώς ο χρόνος και η καθησύχαση. Υπάρχουν όμως μερικά πρακτικά πράγματα που στηρίζουν την υγιή ανάπτυξη του ποδιού.
- Χρόνος ξυπόλυτα. Το περπάτημα ξυπόλυτα σε γρασίδι, χαλί ή άμμο βοηθά να δυναμώσουν οι μικροί μύες του πέλματος.
- Παπούτσια που εφαρμόζουν σωστά. Τα παπούτσια πρέπει να είναι στο σωστό νούμερο και να στηρίζουν χωρίς να είναι άκαμπτα. Αποφύγετε τα μεταχειρισμένα παπούτσια που έχουν πάρει το σχήμα του ποδιού άλλου παιδιού.
- Κίνηση. Το τρέξιμο, το σκαρφάλωμα και η ποικίλη κίνηση βοηθούν να δυναμώσουν φυσικά τα πέλματα και τα πόδια.
- Παρακολουθήστε, μην ανησυχείτε. Ξαναμιλήστε με τον γιατρό σας αν εμφανιστεί πόνος ή αν τα πόδια δεν έχουν αλλάξει μέχρι τα οκτώ με δέκα χρόνια.
Αν το παιδί σας χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, μια ανάλυση βάδισης ή μια απεικόνιση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση μπορεί να δείξει πώς σχετίζονται τα πέλματα με τα γόνατα, τα ισχία και τη συνολική στάση του σώματος, με το πραγματικό βάρος.
Αν σκέφτεστε να ξεκινήσετε μια θεραπεία για το παιδί σας ή να αλλάξετε αυτήν που ήδη κάνει, αξίζει πρώτα μια λεπτομερής διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα βοηθήσει πραγματικά.
Συχνές ερωτήσεις για την πλατυποδία στα παιδιά
Οι περισσότεροι ειδικοί προτείνουν να περιμένετε τουλάχιστον μέχρι τα έξι με οκτώ χρόνια πριν θεωρήσετε την πλατυποδία λόγο ανησυχίας. Πριν από αυτή την ηλικία η καμάρα ακόμη αναπτύσσεται. Αν το παιδί σας έχει πόνο ή δυσκαμψία σε οποιαδήποτε ηλικία, αξίζει να το αναφέρετε στον γιατρό σας.
Ζητήστε από το παιδί σας να σταθεί στις μύτες των ποδιών. Αν εμφανιστεί καμάρα στην εσωτερική πλευρά του πέλματος, η πλατυποδία είναι πιθανότατα ελαστική και φυσιολογική. Αν το πέλμα μένει εντελώς επίπεδο ή αν το παιδί σας δεν μπορεί να ανέβει στις μύτες, αναφέρετέ το στον γιατρό σας.
Όχι πάντα. Τα περισσότερα νήπια αποκτούν καμάρα με τον καιρό, αλλά κάποια παιδιά και ενήλικες έχουν πλατυποδία σε όλη τους τη ζωή χωρίς κανένα πρόβλημα. Ένας μικρός αριθμός έχει αιτία στη δομή του ποδιού που ίσως χρειάζεται τη γνώμη ειδικού.
Υπάρχει γενετικός παράγοντας. Αν οι γονείς ή στενοί συγγενείς έχουν πλατυποδία, είναι πιο πιθανό να την έχει και το παιδί. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα προκαλέσει προβλήματα.
Για ελαστική πλατυποδία χωρίς πόνο, τα ειδικά παπούτσια δεν είναι απαραίτητα. Αρκούν καθημερινά παπούτσια που εφαρμόζουν σωστά και στηρίζουν. Το περπάτημα ξυπόλυτα σε ασφαλή μέρη βοηθά επίσης να δυναμώσει το πόδι.
Σε κάποιες περιπτώσεις, η πλατυποδία μπορεί να επηρεάσει την ευθυγράμμιση του ποδιού και πιθανώς να συμβάλει σε ενόχληση πιο πάνω στην αλυσίδα, στο γόνατο, στο ισχίο ή στη μέση. Η απεικόνιση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση μπορεί να δείξει αν συμβαίνει αυτό.
Η ταρσική συνοστέωση είναι μια μη φυσιολογική γέφυρα από οστό, χόνδρο ή ινώδη ιστό ανάμεσα σε δύο οστά στο πίσω μέρος του ποδιού. Μπορεί να προκαλέσει άκαμπτη πλατυποδία που δεν διορθώνεται στις μύτες. Δεν είναι συχνή και συνήθως διαγιγνώσκεται με απεικόνιση.
Το EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Γι' αυτό είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για τα παιδιά, όπου η όσο το δυνατόν μικρότερη έκθεση σε ακτινοβολία είναι προτεραιότητα. Μάθετε περισσότερα για την παιδιατρική απεικόνιση στο ScanAlign.
Δεν χρειάζεται παραπεμπτικό. Μπορείτε να κλείσετε παιδιατρική εκτίμηση απευθείας. Πάντα σας προτείνουμε να συζητήσετε τα αποτελέσματα μετά με τον γιατρό ή τον ειδικό του παιδιού σας.
Για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται στη δωρεάν βιντεοκλήση, και μπορείτε επίσης να δείτε τη σελίδα συχνών ερωτήσεων.
Αναρωτιέστε αν η πλατυποδία του παιδιού σας χρειάζεται πιο προσεκτική ματιά;
Μια δωρεάν βιντεοκλήση με τον ειδικό τεχνολόγο ακτινολόγο μας θα σας βοηθήσει να καταλάβετε αν η απεικόνιση είναι το σωστό επόμενο βήμα ή αν χρειάζεται απλώς να ησυχάσετε.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΠηγές
- NHS. Flat feet. nhs.uk/conditions/flat-feet (πρόσβαση 2024).
- Pfeiffer M, et al. Prevalence of flat foot in preschool-aged children. Pediatrics. 2006;118(2):634-639.
- Evans AM, Rome K. A Cochrane review of the evidence for non-surgical interventions for flexible pediatric flat feet. European Journal of Physical and Rehabilitation Medicine. 2011;47(1):69-89.
Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), ειδικός τεχνολόγος ακτινολόγος, ScanAlign, απεικόνιση σε όρθια θέση με χαμηλή δόση, 19 Harley Street, London.
Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Το ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.