Γιατί ο πόνος μου χειροτερεύει όσο περνάει η μέρα;
Ο πόνος που αυξάνεται μέσα στη μέρα και ηρεμεί με την ξεκούραση είναι συνήθως μηχανικός. Η βαρύτητα, το φορτίο που μαζεύεται και η κούραση των μυών πιέζουν τις αρθρώσεις και τη σπονδυλική στήλη μετά από ώρες όρθιας στάσης ή καθίσματος. Μια εξέταση σε ξαπλωτή θέση μπορεί να μην το δείξει, γιατί αφαιρεί ακριβώς τις δυνάμεις που προκαλούν το πρόβλημα. Η απεικόνιση με φόρτιση δείχνει το σώμα σας κάτω από το πραγματικό φορτίο της καθημερινότητας.
Τα βασικά σημεία
- Ο πόνος που χειροτερεύει όσο περνάει η μέρα και βελτιώνεται με την ξεκούραση ακολουθεί μηχανικό μοτίβο.
- Η βαρύτητα πιέζει τους δίσκους και τις αρθρώσεις για ώρες. Έτσι μειώνεται η απορρόφηση των κραδασμών και αυξάνεται το φορτίο.
- Οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση αφαιρούν τη βαρύτητα. Γι' αυτό μπορεί να φαίνονται φυσιολογικές, ακόμη κι όταν το πρόβλημα είναι η ευθυγράμμιση.
- Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση, δείχνει τον σκελετό σας κάτω από τις ίδιες δυνάμεις που πυροδοτούν τον πόνο.
- Αν έχετε ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα ή απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ζητήστε πρώτα επείγουσα ιατρική βοήθεια.
Τι είναι ο μηχανικός πόνος;
Μηχανικός πόνος σημαίνει ότι ο πόνος οφείλεται στο σωματικό φορτίο και όχι σε φλεγμονή ή λοίμωξη. Χειροτερεύει όταν χρησιμοποιείτε την περιοχή που πονά, ιδίως υπό την επίδραση της βαρύτητας, και ηρεμεί όταν ξεκουράζεστε ή ξαπλώνετε. Είναι ο πιο συχνός τύπος πόνου στη μέση, στο ισχίο και στο γόνατο στους ενήλικες.
Σκεφτείτε το έτσι. Όταν σηκώνεστε το πρωί, η σπονδυλική σας στήλη έχει το μεγαλύτερο ύψος της και οι δίσκοι έχουν γεμίσει υγρό μετά τον ύπνο. Μέσα στη μέρα, η βαρύτητα σπρώχνει το υγρό έξω από τους δίσκους. Οι δίσκοι χάνουν ύψος και οι αρθρώσεις πάνω και κάτω από αυτούς δέχονται περισσότερη πίεση. Οι μύες που κρατούν τη στάση σας κουράζονται σιγά σιγά. Ως το βράδυ, το σώμα σας έχει λιγότερη απορρόφηση κραδασμών και λιγότερη μυϊκή στήριξη, και ο πόνος ανεβαίνει.
Το ίδιο ισχύει για τα γόνατα και τα ισχία. Κάθε βήμα φορτίζει τον χόνδρο σε αυτές τις αρθρώσεις. Με τις ώρες, το φορτίο αθροίζεται, και στο τέλος της μέρας η άρθρωση αντέχει λιγότερο να απορροφά άνετα τους κραδασμούς.
Πώς καταλαβαίνω αν ο πόνος μου είναι μηχανικός;
Ο μηχανικός πόνος έχει έναν ημερήσιο ρυθμό που αναγνωρίζεται εύκολα. Μπορεί να προσέξετε αρκετά από αυτά τα σημάδια.
Το πρωί ο πόνος είναι ήπιος ή δεν υπάρχει και χειροτερεύει σταδιακά ως το απόγευμα ή το βράδυ.
Όταν κάθεστε, ξαπλώνετε ή βγάζετε το βάρος από την άρθρωση, νιώθετε αισθητή ανακούφιση.
Η πολλή ορθοστασία, το περπάτημα ή η όρθια θέση για ώρες κάνουν τον πόνο να ανεβαίνει.
Μπορείτε να συνδέσετε τον πόνο με μια συγκεκριμένη δραστηριότητα, στάση ή με τον χρόνο που μένετε όρθιοι.
Αν ο πόνος είναι χειρότερος μόλις ξυπνάτε και χαλαρώνει με την κίνηση, αυτό δείχνει συνήθως φλεγμονώδες και όχι μηχανικό μοτίβο. Η διάκριση έχει σημασία, γιατί οι αιτίες και οι εξετάσεις που χρειάζονται είναι διαφορετικές.
Τι κάνει τον πόνο να αυξάνεται μέσα στη μέρα;
Συμβάλλουν αρκετοί παράγοντες που αλληλεπικαλύπτονται. Όλοι έχουν κάτι κοινό: τη βαρύτητα και τον χρόνο υπό φορτίο.
Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι χάνουν υγρό λόγω βαρύτητας, και ως το βράδυ μειώνεται το «μαξιλάρι» ανάμεσα στους σπονδύλους.
Οι μύες που στηρίζουν τη στάση σας κουράζονται με τις ώρες και αφήνουν τις αρθρώσεις λιγότερο προστατευμένες.
Κάθε βήμα και κάθε κίνηση προσθέτει λίγη πίεση. Σε μια ολόκληρη μέρα, το συνολικό φορτίο σε μια άρθρωση είναι τεράστιο.
Μια κλίση ή στροφή στη λεκάνη, στη σπονδυλική στήλη ή στα πόδια μπορεί να χειροτερέψει λόγω βαρύτητας, καθώς κουράζονται οι μύες που στηρίζουν.
Το σώμα σας είναι μια ενιαία αλυσίδα από τα πόδια ως το κεφάλι. Ένα μικρό πρόβλημα ευθυγράμμισης σε ένα σημείο, όπως μια διαφορά στο μήκος των ποδιών ή μια κλίση της λεκάνης, αναγκάζει ένα άλλο σημείο να αντισταθμίσει. Αυτό λειτουργεί αρκετά καλά όταν είστε ξεκούραστοι. Στο τέλος της μέρας όμως, οι δομές που αντισταθμίζουν έχουν εξαντληθεί, και εμφανίζεται πόνος. Γι' αυτό ο πόνος συχνά εμφανίζεται μακριά από την πραγματική του αιτία.
Παθήσεις όπως η στένωση του σπονδυλικού σωλήνα μπορεί επίσης να ακολουθούν μηχανικό μοτίβο. Ο σπονδυλικός σωλήνας στενεύει υπό φορτίο και πιέζει όλο και περισσότερο τα νεύρα όσο περνάει η μέρα.
Σε τι διαφέρει ο μηχανικός από τον φλεγμονώδη πόνο;
Ο μηχανικός και ο φλεγμονώδης πόνος έχουν αντίθετο ημερήσιο ρυθμό. Όταν τους ξεχωρίζουμε, είναι πιο εύκολο να επιλεγεί η σωστή εξέταση.
Χειρότερα: στο τέλος της μέρας, μετά από πολλή δραστηριότητα ή ορθοστασία.
Καλύτερα: με ξεκούραση, ξάπλωμα, όταν βγάζετε το βάρος από την άρθρωση.
Συχνές αιτίες: φθορά των αρθρώσεων, εκφύλιση των δίσκων, προβλήματα ευθυγράμμισης, μυϊκή κόπωση.
Βασικό χαρακτηριστικό: ο πόνος εξαρτάται από το φορτίο. Αφαιρέστε το φορτίο και ηρεμεί.
Χειρότερα: μόλις ξυπνάτε ή μετά από πολλή ακινησία. Συχνά συνοδεύεται από δυσκαμψία που κρατά πάνω από 30 λεπτά.
Καλύτερα: με την κίνηση και την ήπια δραστηριότητα μέσα στη μέρα.
Συχνές αιτίες: ρευματοειδής αρθρίτιδα, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, άλλα αυτοάνοσα νοσήματα.
Βασικό χαρακτηριστικό: ο πόνος οφείλεται στο ανοσοποιητικό σύστημα και όχι στο μηχανικό φορτίο. Οι αιματολογικές εξετάσεις και η μαγνητική τομογραφία έχουν συχνά προτεραιότητα.
Αν ο πόνος σας χειροτερεύει καθαρά μέσα στη μέρα και βελτιώνεται με την ξεκούραση, μια μηχανική αιτία είναι πιο πιθανή, και ο έλεγχος της ευθυγράμμισης υπό φορτίο έχει ιδιαίτερη σημασία.
Γιατί μια εξέταση σε ξαπλωτή θέση μερικές φορές δεν δείχνει το πρόβλημα;
Όταν ξαπλώνετε για μια κλασική ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία, η βαρύτητα παύει να δρα. Οι μύες χαλαρώνουν, οι δίσκοι αποσυμπιέζονται λίγο και οι αρθρώσεις παίρνουν ουδέτερη θέση. Η εξέταση μπορεί να φαίνεται καθησυχαστικά φυσιολογική, παρότι ο πόνος σας είναι ξεκάθαρα πραγματικός.
Είναι από τις πιο απογοητευτικές εμπειρίες που περιγράφουν οι άνθρωποι. Νιώθετε έντονο πόνο από νωρίς το βράδυ, αλλά οι εικόνες που τραβήχτηκαν ενώ ήσασταν ξαπλωμένοι δεν δείχνουν κάτι εμφανώς λάθος. Η διαφορά ανάμεσα στην απεικόνιση με φόρτιση και την απεικόνιση σε ξαπλωτή θέση εξηγεί το γιατί.
Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση, καταγράφει τον σκελετό σας κάτω από πραγματικό φορτίο, στις ίδιες συνθήκες που πυροδοτούν τα συμπτώματά σας. Μπορεί να δείξει απώλεια ύψους των δίσκων, στένωση των αρθρώσεων, κλίσεις της λεκάνης και μικρές αλλαγές στην ευθυγράμμιση που χάνονται όταν ξαπλώνετε. Στη ScanAlign, η απεικόνιση σε όρθια θέση με φόρτιση γίνεται με τεχνολογία EOS, που δίνει περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.
Πότε η μαγνητική τομογραφία είναι καλύτερη επιλογή: το EOS δείχνει οστά, αρθρώσεις και ευθυγράμμιση. Αν ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί υποψιάζεται προβολή δίσκου που πιέζει νεύρο, ρήξη μαλακών μορίων ή πίεση του νωτιαίου μυελού, η μαγνητική είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Οι δύο εξετάσεις αλληλοσυμπληρώνονται.
Τι μπορεί να βοηθήσει αν ο πόνος μου χειροτερεύει μέσα στη μέρα;
Το πρώτο βήμα είναι να καταλάβετε τι προκαλεί τον πόνο που σχετίζεται με το φορτίο. Χωρίς αυτό, κάθε προσέγγιση είναι μαντεψιά. Ακολουθούν γενικές τακτικές που πολλοί βρίσκουν χρήσιμες όσο ψάχνουν την αιτία.
- Μοίρασμα της δραστηριότητας. Όταν εναλλάσσετε όρθια στάση, κάθισμα και κίνηση μέσα στη μέρα, το φορτίο μοιράζεται και η κούραση καθυστερεί.
- Μικρά διαλείμματα ξεκούρασης. Ακόμη και λίγα λεπτά χωρίς να στέκεστε μπορούν να βοηθήσουν τους δίσκους να ξαναπάρουν υγρό και τους μύες να αναρρώσουν εν μέρει.
- Υποδήματα με καλή στήριξη. Παπούτσια που απορροφούν τους κραδασμούς και στηρίζουν τα πόδια μειώνουν το φορτίο που μαζεύεται σε γόνατα, ισχία και σπονδυλική στήλη.
- Ημερολόγιο δραστηριότητας. Όταν σημειώνετε πότε αρχίζει ο πόνος και τι κάνατε, εσείς και ο επαγγελματίας υγείας σας εντοπίζετε πιο εύκολα μοτίβα.
- Ακριβής διάγνωση. Όταν βρεθεί η δομική αιτία ή η αιτία ευθυγράμμισης με την κατάλληλη απεικόνιση, ο φυσικοθεραπευτής, ο οστεοπαθητικός ή ο χειρουργός σας έχει τις πληροφορίες που χρειάζεται για να στοχεύσει σωστά τη θεραπεία.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτή που κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Αν ο πόνος σας αυξάνεται μέσα στη μέρα και οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση δεν τον εξήγησαν, μια απεικόνιση σε όρθια θέση μπορεί να δείξει ό,τι έχει ξεφύγει.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΣημαντικό: αν εμφανίσετε ξαφνικό μούδιασμα ή αδυναμία στα πόδια, ή οποιαδήποτε απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας ή πηγαίνετε στα επείγοντα. Αυτά είναι σημάδια συναγερμού που χρειάζονται άμεση εκτίμηση, όχι ραντεβού για απεικόνιση.
Συχνές ερωτήσεις
Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι χάνουν υγρό μέσα στη μέρα λόγω βαρύτητας, και μειώνεται το «μαξιλάρι» ανάμεσα στους σπονδύλους. Ταυτόχρονα, οι μύες που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη κουράζονται. Ως το βράδυ υπάρχει λιγότερη απορρόφηση κραδασμών και λιγότερη μυϊκή στήριξη, και ο πόνος αυξάνεται. Αυτό είναι ένα κλασικό μηχανικό μοτίβο πόνου.
Ο πόνος που ακολουθεί προβλέψιμο μηχανικό μοτίβο είναι συχνός και συνήθως δεν είναι επείγον. Ωστόσο, συχνά δείχνει δομικό πρόβλημα ή πρόβλημα ευθυγράμμισης που αξίζει να διερευνηθεί, ιδίως αν κρατά εβδομάδες ή μήνες. Αν εμφανίσετε ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα ή απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια.
Οι ώρες ορθοστασίας, περπατήματος ή ανεβοκατεβάσματος σκάλας στη δουλειά αθροίζουν φορτίο στις αρθρώσεις των γονάτων. Ο χόνδρος και οι γύρω δομές απορροφούν αυτό το φορτίο ώσπου να κουραστούν στο τέλος της μέρας. Αν η ευθυγράμμιση του γονάτου είναι λίγο εκτός, το φορτίο μοιράζεται άνισα, και η ενόχληση έρχεται πιο γρήγορα.
Ο μηχανικός πόνος χειροτερεύει με τη δραστηριότητα και το φορτίο και ηρεμεί με την ξεκούραση. Ο φλεγμονώδης πόνος είναι συνήθως χειρότερος το πρωί, συχνά με παρατεταμένη δυσκαμψία, και βελτιώνεται με την κίνηση. Τα φλεγμονώδη νοσήματα ελέγχονται συνήθως με αιματολογικές εξετάσεις και μαγνητική τομογραφία, ενώ στα μηχανικά προβλήματα βοηθά η απεικόνιση με φόρτιση.
Ναι. Αν η εξέταση έγινε ενώ ήσασταν ξαπλωμένοι, η βαρύτητα δεν έδρασε. Οι μύες χαλάρωσαν, οι δίσκοι αποσυμπιέστηκαν και οι αρθρώσεις πήραν ουδέτερη θέση. Η εικόνα μπορεί να φαίνεται φυσιολογική, παρότι υπάρχουν σημαντικά προβλήματα ευθυγράμμισης υπό φορτίο. Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση, καταγράφει το σώμα σας στη θέση που πυροδοτεί τα συμπτώματα.
Η απεικόνιση EOS καταγράφει ολόκληρο τον σκελετό σας, από το κεφάλι ως τα πόδια, ενώ στέκεστε όρθιοι. Χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Επειδή είστε όρθιοι, δείχνει πώς η βαρύτητα και το βάρος του σώματος επηρεάζουν την ευθυγράμμισή σας, κάτι που μια ακτινογραφία σε ξαπλωτή θέση δεν μπορεί να δείξει.
Όχι. Η ScanAlign δέχεται ασθενείς και χωρίς παραπομπή. Ξεκινάτε με μια δωρεάν βιντεοκλήση, όπου ένας ειδικός τεχνολόγος ακτινολόγος εξετάζει το ιστορικό σας και επιβεβαιώνει αν η απεικόνιση σε όρθια θέση είναι κατάλληλη για εσάς.
Για ασθενείς που έρχονται από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοκλήση.
Το EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Η δόση είναι πολύ χαμηλή, και έτσι είναι από τις επιλογές απεικόνισης του σκελετού με τη χαμηλότερη ακτινοβολία που υπάρχουν.
Η μαγνητική τομογραφία είναι εξαιρετική για τα μαλακά μόρια, τους δίσκους και τα νεύρα. Μια απεικόνιση EOS σε όρθια θέση προσθέτει ένα διαφορετικό κομμάτι του παζλ: δείχνει πώς ευθυγραμμίζονται τα οστά και οι αρθρώσεις σας υπό την επίδραση της βαρύτητας. Αν η μαγνητική σας ήταν φυσιολογική αλλά ο πόνος σας είναι ξεκάθαρα μηχανικός, μια απεικόνιση με φόρτιση μπορεί να δείξει ό,τι δεν μπόρεσε να δείξει η μαγνητική.
Μάθετε τι προκαλεί τον πόνο σας
Αν ο πόνος σας αυξάνεται μέσα στη μέρα και οι προηγούμενες εξετάσεις δεν σας έδωσαν απαντήσεις, το επόμενο βήμα είναι μια δωρεάν βιντεοκλήση. Ένας ειδικός τεχνολόγος ακτινολόγος θα δει το ιστορικό σας και θα σας πει αν η απεικόνιση σε όρθια θέση είναι κατάλληλη για εσάς.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΣυγγραφέας: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami) (Ειδικός Τεχνολόγος Ακτινολόγος)
Πηγές
- Tyrrell AR, Reilly T, Troup JDG. Circadian variation in stature and the effects of spinal loading. Spine. 1985;10(2):161-164.
- NHS. Back pain: causes, treatment and prevention. nhs.uk/conditions/back-pain.
- Illés T, Somoskeöy S. The EOS imaging system and its uses in daily orthopaedic practice. International Orthopaedics. 2012;36(7):1405-1411.
Η σελίδα αυτή παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.