Υγεία του γονάτου

Τι προκαλεί τη ρήξη μηνίσκου και χρειάζεται πάντα χειρουργείο;

Ρήξη μηνίσκου έχουμε όταν τραυματίζεται το ελαστικό χόνδρινο «μαξιλαράκι» μέσα στο γόνατο. Συνήθως συμβαίνει με μια στροφή του γονάτου ή σιγά σιγά, από φθορά με τα χρόνια. Πολλές ρήξεις, κυρίως οι εκφυλιστικές στους ενήλικες, υποχωρούν με τη σωστή αποκατάσταση και δεν χρειάζονται χειρουργείο. Η συνολική ευθυγράμμιση του ποδιού σας βοηθά να καταλάβουμε γιατί κάποιες ρήξεις επουλώνονται και άλλες όχι.

Τα βασικά σημεία

  • Κάθε γόνατο έχει δύο μηνίσκους, που απορροφούν τους κραδασμούς και μοιράζουν το φορτίο στην άρθρωση.
  • Οι οξείες ρήξεις συχνά ακολουθούν μια απότομη στροφή ή περιστροφή. Οι εκφυλιστικές ρήξεις εμφανίζονται σιγά σιγά με την ηλικία.
  • Πολλές ρήξεις μηνίσκου στους ενήλικες βελτιώνονται χωρίς χειρουργείο, με καθοδηγούμενη αποκατάσταση.
  • Η ευθυγράμμιση ολόκληρου του ποδιού επηρεάζει πώς περνά το φορτίο από το γόνατο και αν μια ρήξη συνεχίζει να ερεθίζεται.
  • Μια απεικόνιση όλου του σώματος σε όρθια θέση δείχνει την ευθυγράμμιση με το πραγματικό βάρος του σώματος, κάτι που χάνεται στις εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση.

Σε κάθε γόνατο έχετε δύο μηνίσκους: έναν στην έσω πλευρά (έσω μηνίσκος) και έναν στην έξω πλευρά (έξω μηνίσκος). Είναι μαξιλαράκια σε σχήμα μισοφέγγαρου, από σκληρό και ελαστικό χόνδρο, και βρίσκονται ανάμεσα στο μηριαίο οστό και την κνήμη. Σκεφτείτε τους σαν αμορτισέρ. Μοιράζουν τη δύναμη κάθε βήματος σε μεγαλύτερη επιφάνεια και προστατεύουν τον λείο χόνδρο που καλύπτει τα οστά.

Όταν ο μηνίσκος σχιστεί, το γόνατο μπορεί να «σκαλώνει», να πρήζεται και να πονά. Όμως η ιστορία σπάνια σταματά στο ίδιο το γόνατο. Η ευθυγράμμιση όλου του ποδιού, από το ισχίο μέχρι τον αστράγαλο, καθορίζει πόση πίεση δέχεται η έσω ή η έξω πλευρά του γονάτου. Αυτό έχει σημασία για τις αποφάσεις θεραπείας.

Τι προκαλεί τη ρήξη μηνίσκου και χρειάζεται πάντα χειρουργείο; Εικόνα της κλινικής ScanAlign

Πώς νιώθει κανείς μια ρήξη μηνίσκου;

Η ρήξη μηνίσκου προκαλεί συνήθως πόνο κατά μήκος της μεσάρθριας γραμμής, δηλαδή της πτυχής όπου συναντιούνται τα δύο οστά. Μπορεί επίσης να έχετε πρήξιμο, δυσκαμψία ή την αίσθηση ότι το γόνατο σκαλώνει ή «κλειδώνει» σε ορισμένες θέσεις. Κάποιοι περιγράφουν ότι το γόνατο «φεύγει».

Ευαισθησία στη μεσάρθρια γραμμή

Πόνος όταν πιέζετε την έσω ή την έξω άκρη του γονάτου, ακριβώς εκεί που βρίσκεται ο μηνίσκος.

Πρήξιμο

Το γόνατο μπορεί να πρηστεί σιγά σιγά μέσα σε μία ή δύο μέρες και να νιώθετε σφίξιμο και δυσκαμψία.

Σκάλωμα ή «κλείδωμα»

Ένα σχισμένο κομμάτι του μηνίσκου μπορεί να σκαλώσει μέσα στην άρθρωση και να μη σας αφήνει να τεντώσετε τελείως το γόνατο.

Πόνος στις στροφές

Το βαθύ κάθισμα, η περιστροφή ή οι στροφές του γονάτου ξαναφέρνουν τον πόνο και μπορεί να προκαλέσουν μια αίσθηση «κλικ».

Τα συμπτώματα της ρήξης μηνίσκου μπορεί να μοιάζουν με άλλα προβλήματα στην έσω πλευρά του γονάτου, όπως η θυλακίτιδα του χήνειου πόδα ή ένας τραυματισμός του έσω πλάγιου συνδέσμου. Γι' αυτό η ακριβής απεικόνιση έχει σημασία.

Πότε η μαγνητική τομογραφία είναι η σωστή επιλογή; Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση δείχνει εξαιρετικά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Για λεπτομέρειες στους μαλακούς ιστούς, όπως για να επιβεβαιωθεί ο ακριβής τύπος και η θέση μιας ρήξης μηνίσκου, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Οι δύο εξετάσεις δίνουν διαφορετικές πληροφορίες, που αλληλοσυμπληρώνονται.


Τι προκαλεί τη ρήξη μηνίσκου;

Η ρήξη μηνίσκου προκαλείται είτε από μια απότομη δύναμη, συνήθως μια στροφή με το πόδι σταθερό στο έδαφος, είτε από σταδιακή φθορά, καθώς ο χόνδρος γίνεται λιγότερο ανθεκτικός με την ηλικία. Σε πολλούς ενήλικες άνω των 40, μια εκφυλιστική ρήξη μηνίσκου μπορεί να συμβεί με μια κίνηση τόσο απλή όσο το σήκωμα από μια χαμηλή καρέκλα.

Απότομη στροφή ή περιστροφή

Μια ξαφνική περιστροφή του γονάτου ενώ το πόδι μένει σταθερό στο έδαφος. Συχνή στα αθλήματα.

Εκφυλιστική φθορά

Τα χρόνια της καθημερινής χρήσης αδυνατίζουν σιγά σιγά τον μηνίσκο. Μικρές ρήξεις εμφανίζονται χωρίς σαφή τραυματισμό.

Υπερφόρτιση από την ευθυγράμμιση

Αν το πόδι γέρνει προς τα μέσα ή προς τα έξω, η μία πλευρά του γονάτου δέχεται υπερβολικό φορτίο και καταπονεί τον μηνίσκο εκείνης της πλευράς.

Η εκφυλιστική ρήξη μηνίσκου και η αρχική αρθρίτιδα συχνά πάνε μαζί. Ο μηνίσκος προστατεύει την επιφάνεια της άρθρωσης. Καθώς λεπταίνει από τη φθορά, ο χόνδρος προστατεύεται λιγότερο και τα δύο προβλήματα μπορεί να επιδεινώνουν το ένα το άλλο. Η πλήρης εικόνα, δηλαδή η συνολική ευθυγράμμιση των κάτω άκρων σας, βοηθά τους θεραπευτές να δουν γιατί η μία πλευρά του γονάτου φθείρεται πιο γρήγορα από την άλλη.


Μπορεί μια ρήξη μηνίσκου να επουλωθεί χωρίς χειρουργείο;

Ναι, πολλές ρήξεις μηνίσκου στους ενήλικες υποχωρούν χωρίς χειρουργείο. Η έρευνα δείχνει ότι, στις εκφυλιστικές ρήξεις, ένα οργανωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης συχνά δίνει αποτελέσματα συγκρίσιμα με την αρθροσκόπηση (επέμβαση με μικρές τομές). Η απόφαση εξαρτάται από τον τύπο της ρήξης, τα συμπτώματά σας και το πώς ανταποκρίνεται το γόνατο στη φυσικοθεραπεία μέσα σε μερικές εβδομάδες.

Μπορεί να υποχωρήσουν χωρίς χειρουργείο
  • Εκφυλιστικές ρήξεις στους ενήλικες
  • Μικρές, σταθερές ρήξεις με ελάχιστο σκάλωμα
  • Συμπτώματα που ανταποκρίνονται στην αποκατάσταση
  • Χωρίς πραγματικό «κλείδωμα» του γονάτου
Πιο πιθανό να χρειαστούν εκτίμηση από ειδικό
  • Ρήξεις τύπου «λαβής κάδου» που κλειδώνουν το γόνατο
  • Συνεχές μηχανικό σκάλωμα παρά την αποκατάσταση
  • Νέοι, δραστήριοι ενήλικες με μεγάλες οξείες ρήξεις
  • Ρήξεις μαζί με βλάβη συνδέσμων

Το ScanAlign δεν παρέχει θεραπεία. Παρέχει τη διαγνωστική απεικόνιση που βοηθά εσάς και τον ειδικό σας να πάρετε μια τεκμηριωμένη απόφαση για το επόμενο βήμα.


Πώς επηρεάζει η ευθυγράμμιση του ποδιού μια ρήξη μηνίσκου;

Η ευθυγράμμιση του ποδιού αλλάζει άμεσα τον τρόπο που μοιράζεται το φορτίο στο γόνατο. Αν το πόδι γέρνει προς τα μέσα (γόνατα σε «Χ»), η έξω πλευρά του γονάτου δέχεται επιπλέον δύναμη. Αν γέρνει προς τα έξω (γόνατα σε «παρένθεση»), υπερφορτώνεται η έσω πλευρά. Και στις δύο περιπτώσεις ο μηνίσκος εκείνης της πλευράς καταπονείται περισσότερο, οπότε οι ρήξεις γίνονται πιο πιθανές και αργούν περισσότερο να υποχωρήσουν.

Τι προκαλεί τη ρήξη μηνίσκου και χρειάζεται πάντα χειρουργείο; Εικόνα της κλινικής ScanAlign

Αυτό είναι το κομμάτι που οι συνηθισμένες εξετάσεις συχνά χάνουν. Η μαγνητική τομογραφία του γονάτου γίνεται σε ξαπλωτή θέση. Σε αυτή τη θέση οι μύες χαλαρώνουν και το βάρος του σώματος φεύγει από την άρθρωση. Το αποτέλεσμα είναι μια λεπτομερής εικόνα της ίδιας της ρήξης, αλλά καμία πληροφορία για τις μηχανικές δυνάμεις που ασκούνται πάνω της όταν στέκεστε και περπατάτε.

Το σώμα σας είναι μια ενιαία αλυσίδα, από τα πόδια ως το κεφάλι. Μια μικρή κλίση στο ισχίο ή ένας αστράγαλος που γέρνει προς τα μέσα αλλάζει τον τρόπο που περνά η δύναμη από το γόνατο. Ο πόνος συχνά εμφανίζεται σε άλλο σημείο από την πραγματική αιτία. Όταν βλέπουμε όλη την αλυσίδα υπό φορτίο, φαίνονται μοτίβα που μια εξέταση μίας περιοχής σε ξαπλωτή θέση δεν μπορεί να δείξει.

Πριν ξεκινήσετε θεραπεία ή αλλάξετε αυτή που κάνετε ήδη, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι πραγματικά θα σας βοηθήσει.


Πώς βοηθά μια απεικόνιση EOS σε όρθια θέση σε μια ρήξη μηνίσκου;

Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση καταγράφει τον σκελετό σας από το κεφάλι ως τα δάχτυλα των ποδιών, ενώ σηκώνετε όλο το βάρος του σώματός σας. Δείχνει αν η ευθυγράμμιση του ποδιού σας βάζει τη μία πλευρά του γονάτου σε μεγαλύτερη καταπόνηση από όση θα έπρεπε να δέχεται. Έτσι ο ειδικός σας παίρνει πληροφορίες που οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση δεν δίνουν.

Η απεικόνιση σε όρθια θέση του ScanAlign χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Η εξέταση διαρκεί λίγα μόνο δευτερόλεπτα και δίνει μια εικόνα σε όλο το μήκος της ευθυγράμμισης του σκελετού σας σε πραγματικές συνθήκες.

Αναρωτιέστε αν η ευθυγράμμιση παίζει ρόλο στον πόνο στο γόνατό σας; Μια δωρεάν βιντεοκλήση μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε αν μια απεικόνιση σε όρθια θέση είναι το σωστό επόμενο βήμα.

Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήση

Η απεικόνιση EOS δεν αντικαθιστά τη μαγνητική τομογραφία για την επιβεβαίωση της ίδιας της ρήξης. Προσθέτει την πληροφορία της ευθυγράμμισης. Μαζί, η μαγνητική και η απεικόνιση σε όρθια θέση δίνουν την πλήρη εικόνα: την κατάσταση των μαλακών ιστών και το μηχανικό περιβάλλον μέσα στο οποίο βρίσκονται. Αυτός ο συνδυασμός βοηθά χειρουργούς και φυσικοθεραπευτές να σχεδιάσουν την πιο αποτελεσματική προσέγγιση.

Αν σκέφτεστε να κλείσετε απεικόνιση γονάτου σε όρθια θέση, η δωρεάν βιντεοκλήση είναι ένα καλό πρώτο βήμα. Ένας εξειδικευμένος ακτινοτεχνολόγος θα εξετάσει την περίπτωσή σας και θα σας πει αν μια απεικόνιση σε όρθια θέση θα πρόσθετε χρήσιμες πληροφορίες.


Συχνές ερωτήσεις για τη ρήξη μηνίσκου

Ρήξη μηνίσκου είναι η βλάβη σε ένα από τα δύο χόνδρινα μαξιλαράκια σε σχήμα μισοφέγγαρου που προστατεύουν την άρθρωση του γονάτου. Βρίσκονται ανάμεσα στο μηριαίο οστό και την κνήμη, απορροφούν τους κραδασμούς και μοιράζουν το φορτίο στην επιφάνεια της άρθρωσης.

Συχνά σημάδια είναι ο πόνος κατά μήκος της μεσάρθριας γραμμής, το πρήξιμο, η δυσκαμψία και η αίσθηση ότι το γόνατο σκαλώνει ή κλειδώνει. Τη διάγνωση την επιβεβαιώνουν η κλινική εξέταση και η απεικόνιση, συνήθως μαγνητική τομογραφία για τις λεπτομέρειες των μαλακών ιστών.

Πολλές εκφυλιστικές ρήξεις βελτιώνονται με ένα οργανωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης. Ο σχισμένος ιστός μπορεί να μην επουλωθεί πλήρως, αλλά τα συμπτώματα συχνά υποχωρούν αρκετά ώστε να μη χρειάζεται χειρουργείο. Ο θεραπευτής σας θα σας καθοδηγήσει ανάλογα με το πώς ανταποκρίνεστε στη φυσικοθεραπεία.

Η ρήξη τύπου «λαβής κάδου» είναι μια μεγάλη ρήξη σαν πτερύγιο, όπου ένα κομμάτι του μηνίσκου μετακινείται προς το κέντρο της άρθρωσης. Συχνά κάνει το γόνατο να κλειδώνει, δηλαδή δεν μπορείτε να το τεντώσετε τελείως. Αυτός ο τύπος συνήθως χρειάζεται εκτίμηση από χειρουργό.

Αν το πόδι σας έχει κλίση που κάνει τη μία πλευρά του γονάτου να δέχεται περισσότερο φορτίο από την άλλη, ο μηνίσκος εκείνης της πλευράς καταπονείται περισσότερο. Η γνώση της ευθυγράμμισής σας βοηθά τους θεραπευτές να δουν γιατί έγινε η ρήξη και τι θα μπορούσε να την εμποδίσει να χειροτερέψει.

Η απεικόνιση EOS δείχνει όλη την ευθυγράμμιση του σκελετού σας με το βάρος του σώματος. Η μαγνητική τομογραφία δίνει λεπτομερείς εικόνες των μαλακών ιστών, αλλά γίνεται σε ξαπλωτή θέση, οπότε δεν δείχνει πώς μοιράζεται το φορτίο στο γόνατο όταν στέκεστε. Οι δύο εξετάσεις δίνουν πληροφορίες που αλληλοσυμπληρώνονται.

Ναι. Το σύστημα EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Καταγράφει την εικόνα σε λίγα δευτερόλεπτα, ενώ στέκεστε ακίνητοι.

Όχι. Το ScanAlign είναι ιδιωτική κλινική όπου πληρώνετε εσείς απευθείας. Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού χωρίς παραπεμπτικό. Η διαδικασία ξεκινά με μια δωρεάν βιντεοκλήση, όπου ένας εξειδικευμένος ακτινοτεχνολόγος εξετάζει αν η απεικόνιση είναι κατάλληλη για εσάς.

Για ασθενείς που έρχονται από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοκλήση. Εκεί θα μάθετε επίσης τι περιλαμβάνεται.

Αν το γόνατό σας έχει κλειδώσει εντελώς και δεν μπορείτε να το τεντώσετε, ή αν έχετε ξαφνικό, έντονο πρήξιμο μετά από τραυματισμό, ζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια από τον γιατρό σας ή στα επείγοντα. Ένα κλειδωμένο γόνατο μπορεί να χρειάζεται άμεση εκτίμηση από ειδικό.

Γνωρίστε το γόνατό σας, ξεκινώντας από το έδαφος

Μια δωρεάν βιντεοκλήση με εξειδικευμένο ακτινοτεχνολόγο μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε αν μια απεικόνιση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση θα πρόσθετε χρήσιμες πληροφορίες στην εκτίμηση του γονάτου σας.

Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήση

Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), εξειδικευμένος διαγνωστικός ακτινοτεχνολόγος

Πηγές

  1. Sihvonen R, Paavola M, Malmivaara A, et al. Arthroscopic partial meniscectomy versus sham surgery for a degenerative meniscal tear. New England Journal of Medicine. 2013;369(26):2515-2524.
  2. Katz JN, Brophy RH, Chaisson CE, et al. Surgery versus physical therapy for a meniscal tear and osteoarthritis. New England Journal of Medicine. 2013;368(18):1675-1684.
  3. NHS. Meniscal tear. NHS Conditions. Διαθέσιμο στο: nhs.uk.

Η σελίδα αυτή παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.

Το ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.