
Υπερπρηνισμός ή υπτιασμός: πώς καταλαβαίνετε ποιο από τα δύο έχετε;
Υπερπρηνισμός σημαίνει ότι το πέλμα σας γέρνει υπερβολικά προς τα μέσα σε κάθε βήμα. Υπτιασμός (λέγεται και υποπρηνισμός) σημαίνει ότι γέρνει υπερβολικά προς τα έξω. Και τα δύο αλλάζουν τον τρόπο που η δύναμη ανεβαίνει μέσα από τον αστράγαλο, το γόνατο και το ισχίο. Ο έλεγχος της φθοράς των παπουτσιών, το τεστ με βρεγμένο πέλμα ή μια ολόσωμη απεικόνιση σε όρθια θέση μπορούν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε ποιο μοτίβο έχετε.
Τα βασικά σημεία
- Ο υπερπρηνισμός είναι πολύ πιο συχνός από τον υπτιασμό, αλλά και τα δύο δημιουργούν προβλήματα πιο ψηλά στο σώμα.
- Η φθορά των παπουτσιών και το τεστ με βρεγμένο πέλμα δίνουν χρήσιμες ενδείξεις στο σπίτι.
- Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση, δείχνει σε μία εικόνα το πόδι, τον αστράγαλο και ολόκληρη την ευθυγράμμιση των κάτω άκρων.
- Η απεικόνιση EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.
- Το ScanAlign είναι διαγνωστική κλινική. Δεν συνταγογραφεί θεραπεία, αλλά η απεικόνισή του βοηθά να καθοριστεί το επόμενο βήμα.
Τι είναι ο υπερπρηνισμός και τι ο υπτιασμός;
Ο πρηνισμός είναι φυσιολογικό μέρος του βαδίσματος. Όταν η φτέρνα σας ακουμπά στο έδαφος, το πέλμα γέρνει λίγο προς τα μέσα για να απορροφήσει τον κραδασμό. Η κίνηση αυτή γίνεται κυρίως στην υπαστραγαλική άρθρωση, ακριβώς κάτω από τον αστράγαλο.
Υπερπρηνισμός έχουμε όταν το πέλμα γέρνει πολύ προς τα μέσα. Η καμάρα πέφτει περισσότερο απ' ό,τι πρέπει και ο αστράγαλος κατεβαίνει προς τη μέση γραμμή. Αυτό είναι το πιο συχνό μοτίβο.
Ο υπτιασμός (που μερικές φορές λέγεται υποπρηνισμός) είναι το αντίθετο. Το πέλμα μένει γερμένο προς τα έξω σε όλη τη φάση στήριξης του κύκλου βάδισης. Η καμάρα μένει άκαμπτη και η απορρόφηση των κραδασμών μειώνεται.
Κανένα από τα δύο δεν υπάρχει μεμονωμένα. Όταν το πέλμα γέρνει προς μία πλευρά, στρέφει την κνήμη, και αυτό αλλάζει την πορεία του γονάτου, τη θέση του ισχίου, ακόμη και το πώς κάθεται η λεκάνη σας. Αυτή η συνδεδεμένη αλυσίδα εξηγεί γιατί τα προβλήματα ευθυγράμμισης του ποδιού μπορούν να προκαλέσουν πόνο σε σημεία που δεν θα τα συνδέατε ποτέ με τα πόδια σας.
Πώς ξέρετε αν έχετε υπερπρηνισμό ή υπτιασμό;
Συχνά μπορείτε να βρείτε μόνοι σας ενδείξεις, αν κοιτάξετε τα παπούτσια σας και προσέξετε πού νιώθετε ενόχληση.
Τι προκαλεί τον υπερπρηνισμό ή τον υπτιασμό;
Και τα δύο μοτίβα μπορεί να είναι κληρονομικά, να εμφανιστούν με τον χρόνο ή να συνδέονται με άλλα προβλήματα ευθυγράμμισης πιο ψηλά στο σώμα.
Επειδή το σώμα σας είναι μια συνδεδεμένη αλυσίδα, ένα πρόβλημα στο ισχίο ή στη λεκάνη μπορεί να κάνει το πόδι σας να αντισταθμίζει, και ένα πρόβλημα στο πόδι μπορεί να κάνει το γόνατο ή το ισχίο να αντισταθμίζει. Ο πόνος συχνά εμφανίζεται μακριά από την πραγματική του πηγή. Η κατανόηση της ορθοστατικής ταλάντευσης και της ισορροπίας μπορεί να εξηγήσει γιατί έχουν σημασία οι εκτιμήσεις σε όρθια θέση.
Μπορείτε να κάνετε τεστ πρηνισμού στο σπίτι;
Ναι. Δύο απλοί έλεγχοι δίνουν μια γενική ιδέα για τον τύπο του ποδιού σας, αν και δεν μπορούν να δείξουν όλη την εικόνα για ό,τι συμβαίνει πιο ψηλά.
Πώς γίνεται: Βρέξτε το πέλμα σας και πατήστε πάνω σε ένα σκούρο χαρτόνι ή μια χάρτινη σακούλα. Σηκώστε το πόδι και κοιτάξτε το αποτύπωμα.
Επίπεδο, φαρδύ αποτύπωμα (φαίνεται σχεδόν όλο το πέλμα) δείχνει υπερπρηνισμό. Στενό αποτύπωμα με λεπτή λωρίδα ή χωρίς λωρίδα στην καμάρα δείχνει υπτιασμό. Μια μέτρια καμπύλη είναι πιο κοντά στο ουδέτερο.
Αυτό το τεστ δείχνει το σχήμα της καμάρας σε ακινησία. Δεν σας λέει τι κάνει το πόδι σας όταν κινείστε, γι' αυτό μια πλήρης ανάλυση βάδισης, την οποία εξηγούμε αναλυτικά, μπορεί να δώσει περισσότερες πληροφορίες.
Πώς γίνεται: Βάλτε ένα φθαρμένο ζευγάρι καθημερινών παπουτσιών σε επίπεδη επιφάνεια. Κοιτάξτε τις σόλες από πίσω.
Φθορά στην εσωτερική άκρη δείχνει υπερπρηνισμό. Φθορά στην εξωτερική άκρη δείχνει υπτιασμό. Αν το παπούτσι γέρνει εμφανώς προς μία πλευρά, αυτό επιβεβαιώνει το μοτίβο.
Είναι ένας χρήσιμος γρήγορος έλεγχος, αλλά δείχνει μόνο το αποτέλεσμα του τρόπου που κινείστε, όχι την αιτία.
Γιατί η απεικόνιση σε όρθια θέση δείχνει περισσότερα από μια εξέταση σε ξαπλωτή θέση;
Οι περισσότερες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως οι συνηθισμένες ακτινογραφίες, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία, γίνονται ενώ είστε ξαπλωμένοι. Όταν ξαπλώνετε, η βαρύτητα δεν επιδρά, οι μύες χαλαρώνουν και το πόδι, ο αστράγαλος και η κνήμη βρίσκονται σε θέση χωρίς φορτίο. Αυτό μπορεί να κρύψει πώς συμπεριφέρονται στην πραγματικότητα οι αρθρώσεις σας όταν στέκεστε και περπατάτε.
Η απεικόνιση EOS παίρνει μια εικόνα σε όλο το μήκος του σώματος, με φόρτιση, από τα πόδια ως το κεφάλι, ενώ στέκεστε φυσικά. Καταγράφει σε μία λήψη τη γωνία της υπαστραγαλικής άρθρωσης, τη στροφή της κνήμης, την πορεία του γονάτου και την ευθυγράμμιση του ισχίου, με περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.
Αυτό έχει σημασία, γιατί ένα πρόβλημα πρηνισμού ή υπτιασμού που μοιάζει ήπιο χωρίς φορτίο μπορεί να είναι σημαντικό όταν πάνω του πέφτει όλο το βάρος του σώματός σας. Η απεικόνιση δίνει στον θεράποντα επαγγελματία υγείας ακριβείς πληροφορίες για να αποφασίσει για ορθωτικά πέλματα, υποδήματα, φυσικοθεραπεία ή περαιτέρω εξετάσεις.
Θέλετε να δείτε πώς ευθυγραμμίζονται τα πόδια, τα γόνατα και τα ισχία σας κάτω από το βάρος του σώματός σας; Κλείστε μια εκτίμηση ευθυγράμμισης στο ScanAlign, ιδιωτική απεικόνιση EOS σε όρθια θέση στο Λονδίνο.
Πότε η μαγνητική τομογραφία είναι καλύτερη επιλογή: Η EOS δείχνει καθαρά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Αν ο θεράπων επαγγελματίας υγείας υποψιάζεται βλάβη στους μαλακούς ιστούς, όπως ρήξη τένοντα, κάκωση συνδέσμου ή πίεση νεύρου, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Οι δύο εξετάσεις συμπληρώνουν πολύ καλά η μία την άλλη.
Τι βοηθά στη διαχείριση του υπερπρηνισμού ή του υπτιασμού;
Η σωστή προσέγγιση εξαρτάται από τη σοβαρότητα, την αιτία και ό,τι συμβαίνει σε άλλα σημεία του σώματός σας. Συνηθισμένες επιλογές είναι οι παρακάτω.
- Κατάλληλα υποδήματα. Τα παπούτσια ελέγχου κίνησης ή σταθερότητας μπορούν να βοηθήσουν στον υπερπρηνισμό. Τα ουδέτερα παπούτσια με απορρόφηση κραδασμών ταιριάζουν σε όσους έχουν υπτιασμό. Μια σωστή εκτίμηση εξασφαλίζει ότι θα διαλέξετε τη σωστή κατηγορία.
- Εξατομικευμένα ορθωτικά πέλματα. Πάτοι που συνταγογραφούνται με βάση ακριβή απεικόνιση μπορούν να στηρίξουν την καμάρα ή να διορθώσουν την κίνηση του πίσω μέρους του ποδιού με μεγαλύτερη ακρίβεια από τους έτοιμους.
- Στοχευμένη ενδυνάμωση. Ασκήσεις φυσικοθεραπείας για τους μύες του ποδιού, του αστραγάλου και του ισχίου μπορούν να βελτιώσουν τον έλεγχο σε όλο τον κύκλο βάδισης.
- Έλεγχος ευθυγράμμισης όλου του σώματος. Επειδή το πόδι δεν λειτουργεί μεμονωμένα, η εξέταση όλης της αλυσίδας ευθυγράμμισης βοηθά να βρεθεί η βασική αιτία, αντί να αντιμετωπίζεται μόνο το σύμπτωμα.
Το ScanAlign παρέχει τη διαγνωστική απεικόνιση που στηρίζει αυτές τις αποφάσεις. Δεν συνταγογραφεί και δεν παρέχει απευθείας θεραπεία.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτή που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Συχνές ερωτήσεις
Κοιτάξτε τις σόλες ενός φθαρμένου ζευγαριού παπουτσιών. Αν είναι φθαρμένη η εσωτερική άκρη, πιθανότατα έχετε υπερπρηνισμό. Αν είναι φθαρμένη η εξωτερική άκρη, πιθανότατα έχετε υπτιασμό. Ένα τεστ με βρεγμένο πέλμα πάνω σε σκούρο χαρτόνι δίνει επίσης ενδείξεις για το σχήμα της καμάρας σας.
Ναι. Ο υπερπρηνισμός είναι αισθητά πιο συχνός. Συνδέεται με πλατυποδία ή χαμηλή καμάρα, που αφορά μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Ο υπτιασμός είναι πιο σπάνιος και εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με ψηλή, άκαμπτη καμάρα.
Μπορεί να συμβάλει σε αυτόν. Όταν το πέλμα γέρνει πολύ προς τα μέσα, η κνήμη στρέφεται, και αυτό αλλάζει την πορεία του γονάτου και μπορεί να αλλάξει τη θέση του ισχίου. Ο πόνος συχνά εμφανίζεται πάνω από το πόδι και όχι στο ίδιο το πόδι.
Τα παπούτσια σταθερότητας ή ελέγχου κίνησης είναι σχεδιασμένα για να μειώνουν την υπερβολική κλίση προς τα μέσα. Όμως το σωστό παπούτσι εξαρτάται από το πόσο έντονος είναι ο υπερπρηνισμός σας και από ό,τι συμβαίνει πιο ψηλά στο σώμα σας. Μια εκτίμηση ευθυγράμμισης μπορεί να σας βοηθήσει σε αυτή την επιλογή.
Είναι το ίδιο πράγμα. Και οι δύο όροι περιγράφουν ένα πέλμα που γέρνει προς τα έξω, αντί να κάνει τη φυσιολογική κλίση προς τα μέσα σε κάθε βήμα.
Η απεικόνιση EOS καταγράφει όλο τον σκελετό σας, από το κεφάλι ως τα πόδια, σε μία εικόνα σε όρθια θέση, και δείχνει πώς ευθυγραμμίζονται όλες οι αρθρώσεις σας κάτω από το βάρος του σώματός σας. Μια συνηθισμένη ακτινογραφία καλύπτει συνήθως μία περιοχή και συχνά γίνεται με τον ασθενή ξαπλωμένο, οπότε δεν μπορεί να δείξει τις ίδιες πληροφορίες ευθυγράμμισης.
Ναι. Η EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Είναι ένα καθιερωμένο σύστημα απεικόνισης που χρησιμοποιείται σε νοσοκομεία και εξειδικευμένες κλινικές.
Όχι. Μπορείτε να απευθυνθείτε απευθείας. Η διαδικασία ξεκινά με μια δωρεάν βιντεοκλήση, για να βεβαιωθούμε ότι μια απεικόνιση σε όρθια θέση είναι κατάλληλη για την περίπτωσή σας.
Για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται στη δωρεάν βιντεοκλήση. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στη σελίδα συχνών ερωτήσεων του ScanAlign.
Τα ορθωτικά πέλματα στηρίζουν το πόδι όσο τα φοράτε, αλλά συνήθως δεν αλλάζουν μόνιμα τη δομή των οστών. Λειτουργούν καλύτερα ως μέρος ενός ευρύτερου πλάνου, που μπορεί να περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης και κατάλληλα υποδήματα. Η ακριβής απεικόνιση βοηθά ώστε τα ορθωτικά που σας συνταγογραφούνται να ταιριάζουν με την πραγματική σας ευθυγράμμιση.
Δείτε πώς ευθυγραμμίζεται όλο σας το σώμα, όρθιοι
Μια δωρεάν βιντεοκλήση σας βοηθά να μάθετε αν μια απεικόνιση EOS σε όρθια θέση ταιριάζει στο πρόβλημα του ποδιού ή της ευθυγράμμισής σας. Δεν χρειάζεται παραπεμπτικό.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΠηγές
- Neal BS, Griffiths IB, Dowling GJ, et al. Foot posture as a risk factor for lower limb overuse injury: a systematic review and meta-analysis. Journal of Foot and Ankle Research. 2014;7:55.
- Illés T, Somoskeöy S. The EOS imaging system and its uses in daily orthopaedic practice. International Orthopaedics. 2012;36(7):1405-1411.
- NHS. Flat feet. nhs.uk. Διαθέσιμο στο: https://www.nhs.uk/conditions/flat-feet/
Συντάκτης: Άμπας Ντάμι (Abbas Dhami), Ειδικός Διαγνωστικός Ακτινογράφος
Η σελίδα αυτή παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Το ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.
