Ποιες είναι οι καλύτερες ασκήσεις για τον πόνο στο γόνατο; ScanAlign: ιδιωτική κλινική απεικόνισης EOS, Harley Street
Υγεία του γονάτου

Ποιες είναι οι καλύτερες ασκήσεις για τον πόνο στο γόνατο;

Οι καλύτερες ασκήσεις ενδυνάμωσης για το γόνατο δουλεύουν τον τετρακέφαλο, τους οπίσθιους μηριαίους και τους γλουτιαίους, ώστε να στηρίζουν και να σταθεροποιούν την άρθρωση. Ήπιες κινήσεις χαμηλής καταπόνησης, όπως οι ισομετρικές συσπάσεις, τα μισά καθίσματα και τα κατεβάσματα από σκαλί, προτείνονται ευρέως. Το σωστό πρόγραμμα όμως εξαρτάται από το γιατί πονάει το γόνατό σας. Αν καταλάβετε πρώτα την ευθυγράμμισή σας, μπορείτε να ασκείστε με ασφάλεια.

Τα βασικά σημεία

  • Δυνατοί τετρακέφαλοι, οπίσθιοι μηριαίοι και γλουτιαίοι μειώνουν το φορτίο στην άρθρωση του γονάτου.
  • Οι ασκήσεις χαμηλής καταπόνησης, όπως οι ισομετρικές συσπάσεις και τα κατεβάσματα από σκαλί, είναι ένα ασφαλές ξεκίνημα.
  • Ο πόνος την ώρα της άσκησης είναι σήμα να σταματήσετε, όχι να επιμείνετε.
  • Μια μυϊκή ανισορροπία ή ένα πρόβλημα ευθυγράμμισης σε άλλο σημείο μπορεί να αλλάξει ποιες ασκήσεις σας ταιριάζουν.
  • Μια αξιολόγηση της ευθυγράμμισης σε όρθια θέση μπορεί να δείξει προβλήματα που η απεικόνιση σε ξαπλωτή θέση δεν πιάνει.

Ο πόνος στο γόνατο είναι από τους πιο συχνούς λόγους που ψάχνει κανείς ασκήσεις για το σπίτι. Η ενδυνάμωση των μυών γύρω από το γόνατο είναι μια προσέγγιση με καλή τεκμηρίωση, και πολλοί νιώθουν πραγματική ανακούφιση όταν ασκούνται σταθερά. Δεν ταιριάζει όμως κάθε άσκηση σε κάθε γόνατο. Ο πόνος που επανέρχεται, ή που ξεκίνησε χωρίς εμφανή τραυματισμό, μπορεί να σχετίζεται με το πώς ευθυγραμμίζεται ολόκληρο το πόδι σας κάτω από φορτίο.


Γιατί μετράει η ευθυγράμμιση πριν ξεκινήσετε ασκήσεις για το γόνατο;

Η ευθυγράμμιση μετράει γιατί το γόνατο βρίσκεται ανάμεσα σε δύο ισχυρούς μοχλούς, το ισχίο και τον αστράγαλο. Αν ένας από τους δύο είναι λίγο στραμμένος, γερμένος ή μετατοπισμένος, το γόνατο δέχεται άνισο φορτίο κάθε φορά που στέκεστε, περπατάτε ή ασκείστε. Η ενδυνάμωση ενός γονάτου που ήδη δεν είναι σωστά ευθυγραμμισμένο μπορεί μερικές φορές να χειροτερέψει τον πόνο αντί να τον βελτιώσει.

Ποιες είναι οι καλύτερες ασκήσεις για τον πόνο στο γόνατο; Εικόνα από την κλινική ScanAlign

Το σώμα σας είναι μια ενιαία αλυσίδα, από τα πέλματα ως το κεφάλι. Μια μικρή κλίση στο ισχίο, ένα στραμμένο πέλμα ή μια διαφορά στο μήκος των ποδιών μπορεί να αλλάξει την πορεία της επιγονατίδας και να φορτώσει περισσότερο τη μία πλευρά της άρθρωσης. Γι' αυτό δύο άνθρωποι με την ίδια διάγνωση μπορεί να αντιδράσουν πολύ διαφορετικά στο ίδιο πρόγραμμα ασκήσεων.

Παθήσεις όπως η χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας ή η τενοντίτιδα του επιγονατιδικού τένοντα συχνά οφείλονται στο πώς περνά το φορτίο μέσα από το πόδι. Οι ασκήσεις βοηθούν, αλλά η γνώση της αιτίας βοηθά ακόμη περισσότερο.


Ποιες ασκήσεις ενδυνάμωσης για το γόνατο προτείνονται συνήθως;

Οι ασκήσεις χαμηλής καταπόνησης, που χτίζουν δύναμη χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά την άρθρωση, είναι το ξεκίνημα που προτείνεται πιο συχνά. Οι παρακάτω κατηγορίες καλύπτουν τις μυϊκές ομάδες που μετράνε περισσότερο για τη στήριξη του γονάτου.

Ισομετρικές συσπάσεις τετρακεφάλου

Σφίξτε τον μυ στο μπροστινό μέρος του μηρού χωρίς να λυγίσετε το γόνατο. Κρατήστε λίγα δευτερόλεπτα και χαλαρώστε. Δυναμώνει τον τετρακέφαλο με ελάχιστη κίνηση της άρθρωσης.

Μισά καθίσματα στον τοίχο

Ακουμπήστε την πλάτη στον τοίχο και κατεβείτε λίγο, με τα γόνατα να μένουν πίσω από τα δάχτυλα των ποδιών. Δουλεύει μαζί τετρακέφαλο, οπίσθιους μηριαίους και γλουτιαίους, σε ελεγχόμενο εύρος κίνησης.

Κατεβάσματα από σκαλί

Σταθείτε σε ένα χαμηλό σκαλί και κατεβάστε αργά το άλλο πόδι προς το έδαφος. Έτσι γυμνάζετε τον τετρακέφαλο και τον μέσο γλουτιαίο με ελεγχόμενο φορτίο και βελτιώνετε την πορεία της επιγονατίδας.

Γέφυρα γλουτών

Ξαπλώστε ανάσκελα με λυγισμένα γόνατα και σηκώστε τη λεκάνη. Δυναμώνει τους γλουτιαίους και τους οπίσθιους μηριαίους, που στηρίζουν τη σταθερότητα του γονάτου από πάνω.

Πλάγιες άρσεις ποδιού

Ξαπλώστε στο πλάι και σηκώστε το επάνω πόδι. Δουλεύει τον μέσο γλουτιαίο, έναν βασικό μυ για τον έλεγχο της πορείας του γονάτου στο περπάτημα και στις σκάλες.

Κάμψεις οπίσθιων μηριαίων

Όρθιοι ή ξαπλωμένοι, λυγίστε απαλά το γόνατο κόντρα σε ελαφριά αντίσταση. Η ισορροπία στη δύναμη τετρακεφάλου και οπίσθιων μηριαίων είναι σημαντική για τη σταθερότητα της άρθρωσης.

Αυτές οι ασκήσεις είναι γενικά σημεία εκκίνησης. Ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να προσαρμόσει το εύρος κίνησης, την αύξηση του φορτίου και τον αριθμό των επαναλήψεων στη δική σας περίπτωση. Ο στόχος είναι πάντα να χτίζετε δύναμη σταδιακά, χωρίς να αυξάνεται ο πόνος.


Ποιες ασκήσεις για το γόνατο καλό είναι να αποφεύγετε;

Κάποιες ασκήσεις φορτώνουν την άρθρωση του γονάτου έντονα ή απότομα και μπορεί να μην ταιριάζουν σε όσους ήδη πονούν. Γενικά, να είστε προσεκτικοί με τις παρακάτω μέχρι να καταλάβετε την αιτία του πόνου σας.

  • Βαθιά καθίσματα ή προβολές που λυγίζουν το γόνατο πολύ πέρα από την ορθή γωνία μπορεί να υπερφορτώσουν την επιγονατίδα, ιδίως αν η πορεία της δεν είναι καλή.
  • Εκτάσεις ποδιών με βαρύ φορτίο απομονώνουν τον τετρακέφαλο με τρόπο που μπορεί να αυξήσει την πίεση πίσω από την επιγονατίδα.
  • Πλειομετρικές ασκήσεις υψηλής καταπόνησης, όπως τα άλματα σε κουτί ή τα burpees, στέλνουν απότομη δύναμη μέσα από την άρθρωση.
  • Το τρέξιμο σε σκληρές επιφάνειες μπορεί να χειροτερέψει τα συμπτώματα, αν δεν έχουν ελεγχθεί η ευθυγράμμιση ή τα παπούτσια σας.

Αυτές οι ασκήσεις δεν απαγορεύονται για πάντα σε όλους. Όταν μάθετε την αιτία του πόνου στο γόνατο και έχετε χτίσει μια βάση δύναμης, ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να τις επαναφέρει στο σωστό στάδιο.

Δεν είστε σίγουροι τι προκαλεί τον πόνο στο γόνατό σας; Αν καταλάβετε την ευθυγράμμισή σας, εσείς και ο φυσικοθεραπευτής σας μπορείτε να διαλέξετε τις σωστές ασκήσεις από την αρχή.

Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήση

Πώς βοηθά μια αξιολόγηση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση στην αποκατάσταση του γονάτου;

Μια αξιολόγηση σε όρθια θέση δείχνει πώς ευθυγραμμίζονται τα οστά και οι αρθρώσεις σας με όλο το βάρος του σώματος επάνω τους, δηλαδή ακριβώς όπως δουλεύουν όταν ασκείστε. Η συνήθης απεικόνιση γίνεται συνήθως ξαπλωμένοι. Έτσι οι μύες χαλαρώνουν και η βαρύτητα «ισιώνει» τη στάση σας, κάτι που μπορεί να κρύψει προβλήματα ευθυγράμμισης που φαίνονται μόνο όταν είστε όρθιοι.

Η εξέταση EOS απεικονίζει ολόκληρο το πόδι σας, από το ισχίο ως τον αστράγαλο, σε μία εικόνα σε όρθια θέση. Δείχνει τις γωνίες των αρθρώσεων, τη στροφή και την κατανομή του βάρους όπως είναι στην πραγματικότητα. Έτσι μπορεί να φανούν μικρές αποκλίσεις, όπως ένα ελαφρά στραμμένο ισχίο ή άνισο μήκος ποδιών, που εξηγούν γιατί το γόνατό σας δεν κινείται σωστά και ποιοι μύες χρειάζονται περισσότερη δουλειά.

Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση της ScanAlign χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνήθη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.

Η συνήθης ακτινογραφία, η αξονική ή η μαγνητική τομογραφία γίνονται ξαπλωμένοι σε ένα τραπέζι. Χωρίς το βάρος του σώματος να πιέζει τις αρθρώσεις, μικρές κλίσεις και μετατοπίσεις μπορεί να χαθούν. Βλέπετε καθαρά τα οστά, αλλά όχι το πώς συμπεριφέρονται όταν στέκεστε, περπατάτε ή ασκείστε.

Πότε είναι καλύτερη η μαγνητική τομογραφία; Η EOS δείχνει καθαρά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Για προβλήματα στους μαλακούς ιστούς, όπως ρήξεις συνδέσμων, βλάβες στον χόνδρο ή προβλήματα στα νεύρα, η μαγνητική είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Ο θεραπευτής που σας παρακολουθεί μπορεί να σας πει ποια εξέταση ταιριάζει στην περίπτωσή σας.


Πότε χρειάζεστε βοήθεια για τον πόνο στο γόνατο και όχι μόνο ασκήσεις;

Η άσκηση έχει αξία, αλλά δεν είναι πάντα το σωστό πρώτο βήμα. Ζητήστε τη γνώμη ενός επαγγελματία υγείας πριν ξεκινήσετε πρόγραμμα αποκατάστασης για το γόνατο, αν ο πόνος κρατά πάνω από μερικές εβδομάδες, αν χειροτερεύει ή αν εμφανίστηκε χωρίς σαφή αιτία. Ο επίμονος πόνος, το πρήξιμο ή ένα γόνατο που «φεύγει» χρειάζονται διερεύνηση.

Σκεφτείτε μια αξιολόγηση ευθυγράμμισης αν
  • Ο πόνος στο γόνατο επανέρχεται παρά τις ασκήσεις
  • Ο πόνος μετακινείται ανάμεσα στο γόνατο, το ισχίο και τη μέση
  • Σας έχουν πει ότι οι εξετάσεις σας είναι φυσιολογικές, αλλά ο πόνος συνεχίζεται
  • Θέλετε να κλείσετε μια αξιολόγηση πριν ξεκινήσετε πρόγραμμα αποκατάστασης
Ζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια αν
  • Το γόνατό σας είναι ζεστό, κόκκινο και πολύ πρησμένο
  • Δεν μπορείτε να πατήσετε καθόλου στο πόδι
  • Έχετε μούδιασμα, αδυναμία ή απώλεια αισθητικότητας στο πόδι
  • Ο πόνος ξεκίνησε μετά από σοβαρό τραυματισμό ή πτώση

Αν έχετε ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα ή απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου μαζί με πόνο στο πόδι ή στη μέση, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, καλέστε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή πηγαίνετε στα επείγοντα. Αυτά τα συμπτώματα χρειάζονται επείγουσα ιατρική φροντίδα.

Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία, ή πριν αλλάξετε αυτή που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.


Συχνές ερωτήσεις

Κινήσεις χαμηλής καταπόνησης, όπως οι ισομετρικές συσπάσεις τετρακεφάλου, η γέφυρα γλουτών και τα μισά καθίσματα στον τοίχο, προτείνονται ευρέως για γόνατα που πονούν. Δυναμώνουν τους μύες που στηρίζουν την άρθρωση χωρίς να την επιβαρύνουν υπερβολικά. Ξεκινήστε ήπια και σταματήστε αν ο πόνος αυξηθεί.

Οι περισσότερες οδηγίες φυσικοθεραπείας προτείνουν ασκήσεις ενδυνάμωσης για το γόνατο τρεις έως πέντε φορές την εβδομάδα. Η σταθερότητα μετράει περισσότερο από την ένταση. Ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να προσαρμόσει τη συχνότητα στη δική σας πάθηση και στο φορτίο που αντέχετε.

Μια ήπια ενόχληση στην άσκηση μπορεί να είναι φυσιολογική, όμως ο οξύς πόνος ή ο πόνος που χειροτερεύει είναι σήμα να σταματήσετε. Ο πόνος στην άσκηση συχνά σημαίνει ότι το φορτίο είναι πολύ μεγάλο, το εύρος κίνησης πολύ βαθύ ή ότι η αιτία δεν έχει αντιμετωπιστεί. Αν ο πόνος επιμένει, ζητήστε καθοδήγηση από επαγγελματία.

Η συνήθης ακτινογραφία γίνεται ξαπλωμένοι και συνήθως εστιάζει μόνο στο γόνατο. Μπορεί να μη δείξει προβλήματα ευθυγράμμισης που φαίνονται μόνο όταν στέκεστε και σηκώνετε βάρος. Επίσης δεν δείχνει το ισχίο και τον αστράγαλο, που μπορούν και τα δύο να επηρεάσουν το γόνατο. Μια πλήρης αξιολόγηση σε όρθια θέση μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί ένας πόνος που η συνήθης απεικόνιση δεν εξηγεί.

Ναι. Ο μέσος γλουτιαίος βοηθά στον έλεγχο της στροφής του μηρού προς τα μέσα. Όταν είναι αδύναμος, το γόνατο μπορεί να γέρνει προς τα μέσα κάτω από φορτίο, να αλλάζει η πορεία της επιγονατίδας και να αυξάνεται η επιβάρυνση της άρθρωσης. Η ενδυνάμωση των γλουτιαίων είναι βασικό κομμάτι στα περισσότερα προγράμματα αποκατάστασης του γονάτου.

Οι ασκήσεις τετρακεφάλου δυναμώνουν το μπροστινό μέρος του μηρού και βοηθούν στη στήριξη της επιγονατίδας. Οι ασκήσεις οπίσθιων μηριαίων δυναμώνουν το πίσω μέρος του μηρού και βοηθούν να σταθεροποιείται η άρθρωση από πίσω. Η ισορροπία ανάμεσα στις δύο μυϊκές ομάδες είναι σημαντική. Μια μυϊκή ανισορροπία ανάμεσά τους μπορεί να συμβάλει στον πόνο.

Όχι. Η ScanAlign είναι κλινική όπου κλείνετε ραντεβού μόνοι σας. Δεν χρειάζεστε παραπεμπτικό από τον γιατρό σας ή από ειδικό. Μπορείτε να κλείσετε απευθείας δωρεάν βιντεοκλήση για να συζητήσετε αν σας ταιριάζει μια αξιολόγηση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση.

Η εξέταση EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνήθη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Έτσι είναι μία από τις επιλογές απεικόνισης του σκελετού με τη χαμηλότερη δόση που υπάρχουν.

Η τιμή για ασθενείς που έρχονται από το εξωτερικό επιβεβαιώνεται στη δωρεάν βιντεοκλήση. Η βιντεοκλήση σάς βοηθά επίσης να καταλάβετε αν η εξέταση ταιριάζει στην περίπτωσή σας.

Οι ασκήσεις μπορούν να δυναμώσουν τους μύες γύρω από το γόνατο και να μειώσουν σημαντικά τα συμπτώματα. Αν όμως η αιτία είναι ένα δομικό πρόβλημα ευθυγράμμισης, οι ασκήσεις μόνες τους μπορεί να μη λύσουν εντελώς το πρόβλημα. Όταν είναι γνωστή η ευθυγράμμισή σας, ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να σχεδιάσει το πιο αποτελεσματικό πρόγραμμα για εσάς.

Γνωρίστε το γόνατό σας πριν το δυναμώσετε

Σε μια δωρεάν βιντεοκλήση μπορείτε να συζητήσετε τον πόνο στο γόνατο και να μάθετε αν μια αξιολόγηση ευθυγράμμισης σε όρθια θέση θα μπορούσε να καθοδηγήσει την αποκατάστασή σας.

Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήση

Συγγραφέας: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), ειδικός διαγνωστικός ακτινοτεχνολόγος

Πηγές

  1. Bennell KL, Hinman RS. A review of the clinical evidence for exercise in osteoarthritis of the hip and knee. Journal of Science and Medicine in Sport. 2011;14(1):4-9.
  2. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Osteoarthritis: care and management. Clinical guideline CG177. 2014 (ενημέρωση 2022).
  3. Powers CM. The influence of abnormal hip mechanics on knee injury: a biomechanical perspective. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2010;40(2):42-51.

Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.

Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.