Διόγκωση ή κήλη δίσκου: ποια είναι η διαφορά;
Διόγκωση δίσκου σημαίνει ότι το εξωτερικό τοίχωμα ενός δίσκου της σπονδυλικής στήλης έχει φουσκώσει προς τα έξω σε μεγάλη έκταση, σαν λάστιχο που έχει λίγο αέρα. Κήλη δίσκου (δισκοκήλη) σημαίνει ότι το μαλακό κέντρο έχει βγει έξω από μια ρωγμή σε αυτό το τοίχωμα. Η διόγκωση είναι συνήθως πιο πλατιά και πιο επίπεδη. Η κήλη είναι πιο εντοπισμένη και πιο πιθανό να πιέσει ένα κοντινό νεύρο. Ωστόσο, πολλές περιπτώσεις και των δύο δεν προκαλούν πόνο.
Τα βασικά σημεία
- Στη διόγκωση, όλο το τοίχωμα του δίσκου καμπυλώνει προς τα έξω. Στην κήλη, το εσωτερικό υλικό σπάει το τοίχωμα σε ένα συγκεκριμένο σημείο.
- Και οι δύο μπορεί να φανούν στις εξετάσεις σε ανθρώπους χωρίς κανένα σύμπτωμα.
- Όταν υπάρχουν συμπτώματα, η κήλη είναι πιο πιθανό να προκαλέσει πιάσιμο νεύρου, επειδή προεξέχει περισσότερο.
- Οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση μπορεί να δείχνουν μικρότερο φορτίο στον δίσκο από το πραγματικό. Η απεικόνιση σε όρθια θέση δείχνει τη σπονδυλική στήλη κάτω από το πραγματικό βάρος.
- Τα περισσότερα προβλήματα των δίσκων βελτιώνονται με τον καιρό χωρίς χειρουργείο.
Πώς είναι ένας δίσκος της σπονδυλικής στήλης από μέσα;
Κάθε δίσκος είναι ένα γερό, ελαστικό μαξιλαράκι ανάμεσα σε δύο σπονδύλους. Έχει δύο μέρη. Ο εξωτερικός δακτύλιος, που λέγεται ινώδης δακτύλιος, αποτελείται από στρώσεις ινώδους ιστού, κάπως σαν τις στρώσεις ενός λάστιχου αυτοκινήτου. Ο εσωτερικός πυρήνας, ο πηκτοειδής πυρήνας, είναι μια ουσία σαν ζελέ που απορροφά τους κραδασμούς όταν κινείστε, σκύβετε ή σηκώνετε βάρος.
Όταν ο εξωτερικός δακτύλιος μένει ακέραιος αλλά αρχίζει να κρεμάει προς τα έξω, αυτό είναι διόγκωση. Όταν ο εξωτερικός δακτύλιος σκίζεται και το ζελέ βγαίνει έξω, αυτό είναι κήλη. Η διαφορά έχει σημασία, γιατί η κήλη μπορεί να απελευθερώσει φλεγμονώδεις ουσίες κοντά σε νευρικό ιστό, ακόμη κι αν η ίδια η προεξοχή είναι μικρή.
Ποιοι είναι οι διαφορετικοί τύποι προβλημάτων του δίσκου;
Τα προβλήματα των δίσκων κλιμακώνονται. Η διόγκωση είναι η πιο ήπια μορφή. Η κήλη χωρίζεται σε επιπλέον βαθμούς, ανάλογα με το πόσο μακριά φτάνει το εσωτερικό υλικό. Μπορεί να δείτε αυτούς τους όρους στη γνωμάτευση μιας εξέτασης.
Το τοίχωμα του δίσκου καμπυλώνει προς τα έξω σε μεγάλη έκταση, συχνά σε περισσότερο από το μισό της περιφέρειας του δίσκου. Ο εξωτερικός δακτύλιος παραμένει ακέραιος.
Ένας τύπος κήλης όπου η βάση της προεξοχής είναι πιο πλατιά από το κομμάτι που βγαίνει έξω. Ο εξωτερικός δακτύλιος μπορεί να έχει αδυνατίσει, αλλά συγκρατεί εν μέρει το υλικό.
Το εσωτερικό ζελέ έχει περάσει εντελώς μέσα από τον εξωτερικό δακτύλιο. Το κομμάτι που προεξέχει είναι πιο στενό στον λαιμό του από ό,τι στην άκρη του.
Ένα κομμάτι από το υλικό του δίσκου έχει αποκολληθεί εντελώς και βρίσκεται πια ελεύθερο μέσα στον νωτιαίο σωλήνα. Αυτό είναι το πιο προχωρημένο στάδιο.
Πολλές γνωματεύσεις αναφέρουν επίσης μείωση του ύψους του δίσκου. Αυτό είναι σημάδι εκφυλιστικής νόσου των δίσκων, δηλαδή της σταδιακής φθοράς που κάνει τους δίσκους πιο ευάλωτους σε διόγκωση ή κήλη.
Προκαλεί πάντα πόνο η διόγκωση ή η κήλη δίσκου;
Όχι. Οι έρευνες δείχνουν σταθερά ότι πολλοί ενήλικες έχουν διογκώσεις ή ακόμη και κήλες δίσκου στη μαγνητική τομογραφία, αλλά δεν νιώθουν κανέναν πόνο. Το εύρημα από μόνο του δεν σημαίνει ότι χρειάζεστε θεραπεία. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως όταν το υλικό του δίσκου πιέζει ή ερεθίζει μια κοντινή νευρική ρίζα, κατάσταση που συχνά λέγεται πίεση νευρικής ρίζας.
Συχνά συμπτώματα όταν ο δίσκος προκαλεί πρόβλημα
- Εντοπισμένος πόνος στην πλάτη ή στον αυχένα που χειροτερεύει με το κάθισμα ή όταν σκύβετε μπροστά.
- Πόνος, μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα που απλώνεται στο χέρι ή στο πόδι, ανάλογα με το επίπεδο που επηρεάζεται.
- Μυϊκή αδυναμία στο άκρο που επηρεάζεται.
- Δυσκαμψία που υποχωρεί με ήπια κίνηση αλλά επιστρέφει όταν μένετε πολλή ώρα στην ίδια στάση.
Πότε χρειάζεστε επείγουσα βοήθεια
Αν ξαφνικά χάσετε τον έλεγχο της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, νιώσετε μούδιασμα γύρω από τη βουβωνική περιοχή ή η αδυναμία και στα δύο πόδια χειροτερεύει γρήγορα, ζητήστε επειγόντως ιατρική βοήθεια. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας ή πηγαίνετε στο τμήμα επειγόντων. Αυτά τα σημάδια μπορεί να δείχνουν μια σπάνια αλλά σοβαρή πάθηση που λέγεται σύνδρομο ιππουρίδας.
Τι προκαλεί διόγκωση ή κήλη δίσκου;
Οι δίσκοι δέχονται συνεχώς φορτίο. Μετά από χρόνια με σκύψιμο, σήκωμα βαρών και καθιστική ζωή, ο εξωτερικός δακτύλιος μπορεί να αδυνατίσει. Διάφοροι παράγοντες επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία.
Το επαναλαμβανόμενο σκύψιμο, το σήκωμα βαρέων αντικειμένων ή το πολύωρο κάθισμα επιβαρύνουν τον δίσκο με τον καιρό.
Με τα χρόνια, οι δίσκοι χάνουν φυσιολογικά νερό και ελαστικότητα.
Μια πτώση, μια απότομη στροφή ή το σήκωμα βαρέος αντικειμένου μπορεί να σκίσει ξαφνικά τον εξωτερικό δακτύλιο.
Η κακή στάση του σώματος ή μια κλίση της λεκάνης μπορεί να φορτώνει τη μία πλευρά του δίσκου περισσότερο από την άλλη.
Συχνά δεν υπάρχει ένα μεμονωμένο έντονο γεγονός. Ο δίσκος αδυνατίζει σιγά σιγά και μια μικρή κίνηση προκαλεί την τελική διόγκωση ή ρήξη.
Πώς βοηθά η απεικόνιση σε όρθια θέση στα προβλήματα των δίσκων;
Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το σώμα να φέρει το βάρος του, δείχνει τη σπονδυλική στήλη κάτω από το ίδιο φορτίο που σηκώνει όλη τη μέρα. Όταν ξαπλώνετε για μια συνηθισμένη εξέταση, η βαρύτητα παύει να δρα. Οι μύες χαλαρώνουν, οι σπόνδυλοι μετακινούνται και ένας δίσκος που διογκώνεται υπό φορτίο μπορεί να φαίνεται λιγότερο σοβαρός, ή ακόμη και φυσιολογικός, σε μια εικόνα σε ξαπλωτή θέση.
Τι δείχνει η όρθια θέση. Όταν στέκεστε, η βαρύτητα συμπιέζει τους δίσκους και φορτίζει τις αρθρώσεις. Κάθε διόγκωση, στένωση ή μετατόπιση φαίνεται όπως είναι πραγματικά στη λειτουργία του σώματος. Η ευθυγράμμιση όλης της σπονδυλικής στήλης, από το κρανίο έως τη λεκάνη, αποτυπώνεται σε μία εικόνα. Έτσι ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί μπορεί να δει αν μια κλίση ή μια καμπύλη σε άλλο σημείο αυξάνει το φορτίο στον δίσκο που έχει πρόβλημα.
Τι μπορεί να χάσει η ξαπλωτή θέση. Όταν είστε ξαπλωμένοι, το βάρος φεύγει από τη σπονδυλική στήλη. Οι δίσκοι αποσυμπιέζονται λίγο, οι σπόνδυλοι μπορεί να επιστρέψουν σε πιο ουδέτερη θέση και μια κακή ευθυγράμμιση που προκαλεί προβλήματα κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να εξαφανιστεί. Η γνωμάτευση μπορεί να αναφέρει «ήπια» ευρήματα που στην πραγματικότητα είναι πιο σημαντικά όταν στέκεστε.
Μια εξέταση EOS στο ScanAlign καταγράφει μια εικόνα ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης σε όρθια θέση, με περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Δεν αντικαθιστά τη μαγνητική τομογραφία, αλλά προσθέτει την εικόνα υπό φορτίο που η μαγνητική δεν μπορεί να δώσει.
Σχετικά με τη μαγνητική τομογραφία. Το EOS δείχνει τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση υπό φορτίο. Για λεπτομέρειες στους μαλακούς ιστούς, όπως το ίδιο το υλικό του δίσκου, ο νωτιαίος μυελός ή οι νευρικές ρίζες, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Οι δύο εξετάσεις συμπληρώνουν η μία την άλλη. Αν ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί χρειάζεται να δει και τη δομή και την ευθυγράμμιση, ο συνδυασμός των ευρημάτων της μαγνητικής με μια εικόνα EOS σε όρθια θέση δίνει την πιο πλήρη εικόνα.
Αναρωτιέστε αν μια εικόνα της σπονδυλικής στήλης σε όρθια θέση θα μπορούσε να εξηγήσει τα συμπτώματά σας; Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού για αξιολόγηση της σπονδυλικής στήλης σε όρθια θέση, ξεκινώντας με μια δωρεάν βιντεοκλήση, ώστε να ελέγξουμε αν είναι το σωστό βήμα για εσάς.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΜπορεί μια διόγκωση ή κήλη δίσκου να βελτιωθεί από μόνη της;
Ναι, σε πολλές περιπτώσεις. Οι έρευνες δείχνουν ότι το υλικό μιας κήλης μπορεί να μικρύνει με τον καιρό μέσω μιας διαδικασίας που λέγεται φυσική απορρόφηση, όπου ο οργανισμός απορροφά σιγά σιγά τον ιστό που προεξέχει. Πολλοί άνθρωποι βλέπουν τα συμπτώματά τους να υποχωρούν σημαντικά μέσα σε εβδομάδες έως μήνες με συντηρητικές μεθόδους, όπως φυσικοθεραπεία, ήπια κίνηση και αντιμετώπιση του πόνου με την καθοδήγηση του γιατρού ή του ειδικού τους.
Η ακριβής απεικόνιση βοηθά τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί να αποφασίσει ποιος είναι ο καλύτερος δρόμος. Αν υπάρχει μια δομική κακή ευθυγράμμιση που προσθέτει φορτίο στον δίσκο με το πρόβλημα, ο εντοπισμός και η αντιμετώπισή της μπορεί να είναι σημαντικό μέρος του πλάνου.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία, ή πριν αλλάξετε αυτή που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Συχνές ερωτήσεις
Γενικά, ναι. Κήλη σημαίνει ότι το εσωτερικό ζελέ έχει περάσει μέσα από το εξωτερικό τοίχωμα, άρα είναι πιο πιθανό να πιέσει ένα νεύρο. Όμως η σοβαρότητα εξαρτάται από τη θέση και τα συμπτώματα, όχι μόνο από την ονομασία. Πολλές κήλες δεν προκαλούν πόνο.
Μπορεί. Αν ο εξωτερικός δακτύλιος συνεχίσει να αδυνατίζει, το εσωτερικό ζελέ μπορεί τελικά να βγει έξω. Αυτό δεν είναι αναπόφευκτο και πολλές διογκώσεις μένουν σταθερές για χρόνια.
Η προβολή δίσκου είναι ένας τύπος κήλης όπου η βάση του υλικού που έχει μετακινηθεί είναι πιο πλατιά από το κομμάτι που βγαίνει προς τα έξω. Είναι ένα μέτριο στάδιο, ανάμεσα στην απλή διόγκωση και την πλήρη εκβολή.
Οι περισσότερες κήλες δίσκου βελτιώνονται χωρίς χειρουργείο. Ο γιατρός ή ο ειδικός σας θα εξετάσει το ενδεχόμενο χειρουργείου μόνο αν τα συμπτώματα είναι σοβαρά, επιδεινώνονται ή δεν ανταποκρίνονται σε άλλες μεθόδους μέσα σε αρκετούς μήνες.
Οι διογκώσεις και οι κήλες δίσκου είναι πολύ συχνά ευρήματα σε ανθρώπους χωρίς συμπτώματα, ειδικά μετά τα 40. Το εύρημα από μόνο του δεν σημαίνει ότι χρειάζεστε θεραπεία. Τα συμπτώματα μετράνε περισσότερο από την εικόνα.
Στην εκβολή, το εσωτερικό ζελέ έχει περάσει μέσα από τον εξωτερικό δακτύλιο, αλλά είναι ακόμη συνδεδεμένο με τον δίσκο. Στην απόσπαση, ένα κομμάτι έχει αποκολληθεί εντελώς και βρίσκεται ελεύθερο μέσα στον νωτιαίο σωλήνα.
Το EOS δείχνει τα οστά και την ευθυγράμμιση, όχι λεπτομέρειες στους μαλακούς ιστούς. Δεν θα δείξει το ίδιο το υλικό του δίσκου. Μπορεί όμως να αναδείξει μείωση του ύψους του δίσκου, μετατοπίσεις των σπονδύλων και γενικότερα προβλήματα ευθυγράμμισης που συμβάλλουν στην υπερφόρτωση του δίσκου. Η μαγνητική τομογραφία είναι η βασική εξέταση για να φανεί ο δίσκος άμεσα.
Ναι. Το EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Είναι ένα σύστημα απεικόνισης πολύ χαμηλής δόσης.
Όχι. Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού μόνοι σας. Η διαδικασία ξεκινά με μια δωρεάν βιντεοκλήση, για να βεβαιωθούμε ότι η εξέταση είναι κατάλληλη για εσάς.
Η τιμή για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοκλήση. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στη σελίδα συχνών ερωτήσεων.
Δείτε πώς φορτίζεται η σπονδυλική σας στήλη
Μια εικόνα ολόκληρου του σώματος σε όρθια θέση δίνει στον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί την πλήρη εικόνα. Ξεκινήστε με μια δωρεάν βιντεοκλήση για να δείτε αν είναι το σωστό βήμα για εσάς.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΠηγές
- Brinjikji W, Luetmer PH, Comstock B, et al. Systematic literature review of imaging features of spinal degeneration in asymptomatic populations. American Journal of Neuroradiology. 2015;36(4):811-816.
- Fardon DF, Williams AL, Dohring EJ, et al. Lumbar disc nomenclature: version 2.0. The Spine Journal. 2014;14(11):2525-2545.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management. NICE guideline NG59. 2016 (updated 2020).
Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), εξειδικευμένος τεχνολόγος ακτινολόγος
Αυτή η σελίδα δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Το ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.