Τι προκαλεί την ισχιαλγία και τι βοηθά πραγματικά;

Τα βασικά σημεία

• Η ισχιαλγία είναι σύμπτωμα, όχι διάγνωση. Κάτι ερεθίζει ή πιέζει ένα νεύρο.
• Οι πιο συχνές αιτίες είναι η προβολή δίσκου, η στένωση του σπονδυλικού σωλήνα και οι μετατοπίσεις οστών, όπως η σπονδυλολίσθηση.
• Οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση μπορεί να μη δείξουν προβλήματα ευθυγράμμισης που εμφανίζονται μόνο όταν είστε όρθιοι και το σώμα σηκώνει το βάρος του.
• Η ισχιαλγία συνήθως βελτιώνεται με κίνηση και χρόνο. Ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα ή αλλαγές στην ούρηση όμως χρειάζονται επείγουσα ιατρική φροντίδα.
• Μια απεικόνιση ολόκληρου του σώματος σε όρθια θέση δείχνει πώς ευθυγραμμίζονται η σπονδυλική στήλη, η λεκάνη και τα πόδια υπό την επίδραση της βαρύτητας. Έτσι αποκαλύπτει αιτίες που άλλες εξετάσεις μπορεί να κρύβουν.

Πώς νιώθει κανείς την ισχιαλγία;

Η ισχιαλγία συνήθως προκαλεί πόνο που ξεκινά από τη μέση ή τον γλουτό και κατεβαίνει στο ένα πόδι, συχνά κάτω από το γόνατο. Μπορεί να μοιάζει με οξύ πόνο σαν κάψιμο ή με αίσθηση ηλεκτρικού σοκ. Κάποιοι νιώθουν επίσης μυρμήγκιασμα, μούδιασμα ή μυϊκή αδυναμία στο πόδι που πονά.

Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τη νευρική ρίζα που επηρεάζεται. Όταν, για παράδειγμα, το πρόβλημα βρίσκεται στο επίπεδο Ο5 (L5), μπορεί να προσέξετε αδυναμία στο σήκωμα του πέλματος ή πόνο στην έξω πλευρά της κνήμης. Για αυτή τη συγκεκριμένη εικόνα, διαβάστε περισσότερα για τη ριζοπάθεια Ο5.

Τι προκαλεί την ισχιαλγία;

Η ισχιαλγία εμφανίζεται όταν κάτι πιέζει ή ερεθίζει μια νευρική ρίζα στο κάτω μέρος της σπονδυλικής στήλης. Το ισχιακό νεύρο σχηματίζεται από νευρικές ρίζες στα επίπεδα Ο4, Ο5 και Ι1. Οτιδήποτε στενεύει τον χώρο γύρω από αυτές τις ρίζες μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα.

Λιγότερο συχνές αιτίες είναι οι οστικές αποφύσεις (οστεόφυτα), οι λοιμώξεις ή οι όγκοι. Συχνά παίζουν ρόλο περισσότεροι από ένας παράγοντες. Μια κλίση της λεκάνης ή μια διαφορά στο μήκος των ποδιών μπορεί να μοιράζει το βάρος άνισα και να υπερφορτώνει τη μία πλευρά της σπονδυλικής στήλης. Με τον καιρό αυτό μπορεί να επιδεινώσει ένα πρόβλημα στον δίσκο ή σε μια άρθρωση.

Γιατί έχει σημασία η απεικόνιση σε όρθια θέση στην ισχιαλγία;

Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το σώμα να σηκώνει το βάρος του, έχει σημασία γιατί η βαρύτητα είναι μέρος του προβλήματος. Όταν ξαπλώνετε για μια συνηθισμένη μαγνητική ή αξονική τομογραφία, οι μύες χαλαρώνουν και η σπονδυλική στήλη ξεφορτώνεται. Η προβολή ενός δίσκου μπορεί να μικρύνει, η ολίσθηση ενός σπονδύλου να μειωθεί και ένα στενό σημείο εξόδου του νεύρου να ανοίξει προσωρινά. Η εικόνα μπορεί να φαίνεται καθησυχαστικά φυσιολογική, κι όμως εσείς εξακολουθείτε να πονάτε όταν στέκεστε ή περπατάτε.

Αν έχετε κάνει εξετάσεις που δείχνουν φυσιολογικές αλλά ο πόνος συνεχίζεται, δεν τον φαντάζεστε. Μπορεί να πρόκειται για μια περίπτωση όπου η μαγνητική δεν δείχνει τίποτα, αλλά ο πόνος μένει. Η απεικόνιση σε όρθια θέση καταγράφει τη σπονδυλική στήλη, τη λεκάνη και τα πόδια σε μία ολόσωμη εικόνα, ενώ το σώμα σηκώνει το βάρος του. Έτσι φαίνονται η συμπίεση του δίσκου, η ολίσθηση των σπονδύλων και η κλίση της λεκάνης όπως συμπεριφέρονται στην καθημερινή ζωή.

Το σώμα σας είναι μια ενιαία αλυσίδα, από τα πέλματα ως το κεφάλι. Μια λεκάνη με κλίση ή ένα πιο κοντό πόδι μεταφέρει το φορτίο άνισα στη σπονδυλική στήλη. Η πίεση στο νεύρο που προκαλεί την ισχιαλγία σας μπορεί να είναι αποτέλεσμα ενός προβλήματος ευθυγράμμισης πιο μακριά. Μια εξέταση που δείχνει μόνο μία περιοχή δεν μπορεί να δει αυτή τη μεγάλη εικόνα.

Στο ScanAlign, απεικόνιση ολόκληρου του σώματος σε όρθια θέση, χρησιμοποιούμε την τεχνολογία EOS χαμηλής δόσης. Δίνει περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη, και καταγράφει όλη την ευθυγράμμισή σας σε μία λήψη σε όρθια θέση.

Τι βοηθά πραγματικά στην ισχιαλγία;

Η ισχιαλγία συνήθως βελτιώνεται μέσα σε τέσσερις έως δώδεκα εβδομάδες. Να μένετε ήπια δραστήριοι είναι από τα πιο χρήσιμα πράγματα που μπορείτε να κάνετε. Η πολλή ξεκούραση στο κρεβάτι συνήθως χειροτερεύει την κατάσταση.

Κίνηση και άσκηση

Συνήθως προτείνονται το περπάτημα, οι ήπιες διατάσεις και ειδικές ασκήσεις ολίσθησης του νεύρου (κινήσεις που βοηθούν το ισχιακό νεύρο να γλιστρά ελεύθερα μέσα στους ιστούς γύρω του). Η ενδυνάμωση των κοιλιακών και των γλουτιαίων μυών μπορεί με τον καιρό να μειώσει το φορτίο στο κάτω μέρος της σπονδυλικής στήλης. Κάποιοι βρίσκουν ανακούφιση σε ορισμένες στάσεις γιόγκα για την ισχιαλγία. Αξίζει όμως να ρωτήσετε πρώτα έναν φυσικοθεραπευτή, για να βεβαιωθείτε ότι ταιριάζουν στο δικό σας πρόβλημα.

Ανακούφιση από τον πόνο

Παυσίπονα χωρίς συνταγή, όπως η παρακεταμόλη ή η ιβουπροφαίνη, μπορούν να μαλακώσουν τον πόνο όσο μένετε σε κίνηση. Ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός σας μπορεί να σας πει τι είναι κατάλληλο για εσάς.

Καθοδήγηση από ειδικό

Η φυσικοθεραπεία, η οστεοπαθητική και το κλινικό πιλάτες χρησιμοποιούνται ευρέως στην αποκατάσταση της ισχιαλγίας. Όταν το πρόβλημα επιμένει, ένας ειδικός μπορεί να εξετάσει ενέσεις κορτιζόνης κοντά στη νευρική ρίζα που επηρεάζεται ή χειρουργείο για να φύγει η πίεση. Η σωστή αντιμετώπιση εξαρτάται εξ ολοκλήρου από το τι ερεθίζει το νεύρο. Γι' αυτό έχει σημασία η ακριβής απεικόνιση.

Πότε χρειάζεστε επείγουσα βοήθεια για την ισχιαλγία;

Ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια αν, μαζί με την ισχιαλγία, εμφανίσετε κάποιο από τα παρακάτω. Είναι σημάδια κινδύνου που μπορεί να δείχνουν σοβαρή πίεση νεύρων, το λεγόμενο σύνδρομο ιππουρίδας.

• Απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ή αδυναμία να καταλάβετε πότε πρέπει να πάτε τουαλέτα.
• Μούδιασμα γύρω από τα γεννητικά όργανα, στην εσωτερική πλευρά των μηρών ή γύρω από τον πρωκτό (περιοχή της σέλας).
• Ξαφνική, έντονη αδυναμία και στα δύο πόδια.
• Συμπτώματα που χειροτερεύουν γρήγορα και στα δύο πόδια.

Μην περιμένετε για εξέταση ή για ραντεβού. Επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας ή πηγαίνετε αμέσως στα επείγοντα. Το σύνδρομο ιππουρίδας χρειάζεται επείγουσα εκτίμηση και συχνά χειρουργείο μέσα σε λίγες ώρες, για να μη μείνει μόνιμη βλάβη.

Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτή που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.

Συχνές ερωτήσεις για την ισχιαλγία

Πηγές

1. NHS. "Sciatica." nhs.uk, αναθεώρηση 2024.
2. Valat J-P et al. "Sciatica." Best Practice & Research Clinical Rheumatology, 24(2):241-252, 2010.
3. Dubousset J et al. "EOS stereo-radiography system: whole-body simultaneous frontal and lateral radiographs with very low radiation dose." Revue de Chirurgie Orthopédique, 91(5 Suppl):13-25, 2005.