Σπονδυλολίσθηση: όταν ένας σπόνδυλος γλιστρά μπροστά, τι συμβαίνει στην πραγματικότητα;
Σπονδυλολίσθηση έχουμε όταν ένας σπόνδυλος γλιστρά προς τα εμπρός, πάνω στον σπόνδυλο που βρίσκεται από κάτω. Συνήθως αφορά τη μέση. Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν κανένα σύμπτωμα, ενώ άλλοι έχουν επίμονο πόνο στη μέση ή στα πόδια. Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το σώμα να σηκώνει το βάρος του, είναι ο πιο καθαρός τρόπος να δούμε πόσο μεγάλη είναι η ολίσθηση όταν το σώμα είναι όρθιο και δέχεται φορτίο.
Τα βασικά σημεία
- Σπονδυλολίσθηση σημαίνει ότι ένας σπόνδυλος έχει γλιστρήσει προς τα εμπρός. Διαβαθμίζεται από ήπια έως σοβαρή.
- Στους ενήλικες, η πιο συχνή αιτία είναι η εκφύλιση λόγω φθοράς.
- Ο πόνος εμφανίζεται συχνά στη μέση, στους γλουτούς ή στα πόδια, όμως κάποιοι δεν νιώθουν τίποτα.
- Οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση μπορεί να υποεκτιμούν την ολίσθηση, γιατί δεν υπάρχει η επίδραση της βαρύτητας.
- Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση δείχνει την ολίσθηση ενώ το σώμα σηκώνει πραγματικά το βάρος του.
Η λέξη σπονδυλολίσθηση είναι ελληνική: «σπόνδυλος» και «ολίσθηση», δηλαδή γλίστρημα. Με απλά λόγια, ένα από τα οστά της σπονδυλικής σας στήλης έχει μετακινηθεί προς τα εμπρός από τη φυσιολογική του θέση. Αυτό συμβαίνει συνήθως στη μέση, στη βάση της σπονδυλικής στήλης.
Η σπονδυλολίσθηση είναι πιο συχνή απ' ό,τι νομίζει κανείς. Πολλοί τη μαθαίνουν τυχαία, σε μια ακτινογραφία που έγινε για άλλο λόγο. Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει ολίσθηση, αλλά πόσο μετακινείται ο σπόνδυλος όταν στέκεστε όρθιοι και η σπονδυλική στήλη σηκώνει όλο το βάρος του σώματός σας.
Ποια είναι τα συμπτώματα της σπονδυλολίσθησης;
Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι ένας βαθύς, βουβός πόνος στη μέση, που χειροτερεύει όταν στέκεστε, περπατάτε ή λυγίζετε τη μέση προς τα πίσω. Κάποιοι νιώθουν επίσης πόνο, μυρμήγκιασμα ή βάρος στο ένα ή και στα δύο πόδια. Άλλοι δεν έχουν κανένα σύμπτωμα.
Ένας βαθύς, βουβός πόνος σε όλη τη μέση, συχνά χειρότερος αφού σταθείτε όρθιοι ή περπατήσετε για λίγη ώρα.
Πόνος, μούδιασμα ή αίσθηση «βάρους» που απλώνεται στους γλουτούς ή κατεβαίνει στα πόδια.
Σφίξιμο στους οπίσθιους μηριαίους και η αίσθηση ότι η μέση σας δεν λυγίζει τόσο εύκολα όσο θα έπρεπε.
Κάποιοι έχουν ολίσθηση αλλά δεν νιώθουν τίποτα. Μπορεί να φανεί μόνο σε απεικόνιση που έγινε για άλλο λόγο.
Σημαντικό: Αν έχετε ξαφνική αδυναμία στα πόδια, απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ή μούδιασμα γύρω από τη βουβωνική περιοχή, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας ή πηγαίνετε στα επείγοντα. Αυτά τα συμπτώματα χρειάζονται άμεση εκτίμηση.
Τι προκαλεί τη σπονδυλολίσθηση στους ενήλικες;
Στους ενήλικες, η πιο συχνή αιτία είναι η εκφύλιση λόγω φθοράς. Με τα χρόνια, οι δίσκοι και οι αρθρώσεις που κρατούν κάθε σπόνδυλο στη θέση του εξασθενούν σιγά σιγά και επιτρέπουν σε ένα οστό να μετακινηθεί προς τα εμπρός. Άλλες αιτίες είναι ένα κάταγμα κόπωσης στον σπόνδυλο (το λεγόμενο έλλειμμα του ισθμού) ή, πιο σπάνια, αλλαγές από προηγούμενο χειρουργείο ή άλλες παθήσεις των οστών.
Φθορά των δίσκων και των ζυγοαποφυσιακών αρθρώσεων λόγω ηλικίας. Ο πιο συχνός τύπος στους ενήλικες άνω των 50.
Μια μικρή ρωγμή στο πίσω μέρος του σπονδύλου, συχνά από επαναλαμβανόμενη καταπόνηση στα νεότερα χρόνια.
Προηγούμενο χειρουργείο στη σπονδυλική στήλη, πάθηση των οστών ή τραυματισμός μπορεί περιστασιακά να οδηγήσουν σε αστάθεια και ολίσθηση.
Όποια κι αν είναι η αιτία, η σπονδυλολίσθηση διαβαθμίζεται από ήπια έως σοβαρή, ανάλογα με το πόσο έχει μετακινηθεί ο σπόνδυλος. Ακόμη και μια ήπια ολίσθηση μπορεί να προκαλέσει σημαντικά συμπτώματα, αν στενεύει τον χώρο γύρω από τα νεύρα της σπονδυλικής στήλης. Αντίθετα, μια μεγαλύτερη ολίσθηση μπορεί να μην προκαλεί καθόλου πόνο.
Είναι σοβαρή η σπονδυλολίσθηση;
Οι περισσότερες περιπτώσεις σπονδυλολίσθησης είναι ήπιες και αντιμετωπίσιμες. Πολλοί άνθρωποι ζουν με μια μικρή ολίσθηση και η καθημερινότητά τους επηρεάζεται λίγο ή καθόλου. Μια ολίσθηση γίνεται πιο ανησυχητική όταν πιέζει νεύρα, προκαλεί επίμονο πόνο ή επιδεινώνεται με τον καιρό. Γι' αυτό η ακριβής απεικόνιση έχει σημασία. Όταν ξέρουμε την ακριβή θέση της ολίσθησης, και αν αλλάζει όταν στέκεστε, ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί μπορεί να αποφασίσει αν χρειάζεστε ενεργή αντιμετώπιση ή απλή παρακολούθηση.
Γιατί η απεικόνιση σε όρθια θέση δείχνει πιο σωστά τη σπονδυλολίσθηση;
Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση καταγράφει την ολίσθηση στις πραγματικές συνθήκες της ζωής: η βαρύτητα τραβά τη σπονδυλική στήλη και οι μύες σας δουλεύουν για να σας κρατούν όρθιους. Όταν ξαπλώνετε για μια συνηθισμένη εξέταση, οι μύες χαλαρώνουν και ο σπόνδυλος μπορεί να επιστρέψει προς τη φυσιολογική του θέση. Έτσι η ολίσθηση μπορεί να φαίνεται μικρότερη απ' ό,τι είναι ή να μη φαίνεται καθόλου.
Η εξέταση EOS παίρνει μια ολόσωμη εικόνα της σπονδυλικής στήλης και της λεκάνης σας με φόρτιση, σε ένα πέρασμα, ενώ στέκεστε φυσικά. Δείχνει το πραγματικό μέγεθος κάθε ολίσθησης, και επίσης πώς αντισταθμίζουν η λεκάνη, τα ισχία και τα πόδια σας. Η δόση ακτινοβολίας είναι περίπου 90% μικρότερη από μια κλασική ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές μικρότερη.
Οι κλασικές ακτινογραφίες, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία γίνονται συνήθως σε ξαπλωτή θέση. Χωρίς το φορτίο της βαρύτητας, ο σπόνδυλος μπορεί να γυρίσει πίσω στη θέση του. Έτσι μπορεί να υποεκτιμηθεί ο βαθμός της ολίσθησης και να μη φανούν οι αντισταθμιστικές αλλαγές στη στάση του σώματός σας.
Το σώμα σας είναι μια συνδεδεμένη αλυσίδα από τα πόδια μέχρι το κεφάλι. Όταν ένας σπόνδυλος γλιστρά μπροστά, η υπόλοιπη σπονδυλική στήλη, η λεκάνη και τα πόδια προσαρμόζονται για να σας κρατούν σε ισορροπία. Μια ολόσωμη εικόνα σε όρθια θέση καταγράφει όλες αυτές τις αντισταθμίσεις σε μία λήψη. Αυτή την εικόνα του συνόλου δεν τη δίνει η απεικόνιση μίας μόνο περιοχής σε ξαπλωτή θέση.
Πότε είναι καλύτερη επιλογή η μαγνητική τομογραφία; Η EOS δείχνει καθαρά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Για τα μαλακά μόρια, τους δίσκους ή τα νεύρα, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Αν ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί υποψιάζεται ότι η ολίσθηση πιέζει κάποιο νεύρο, μπορεί να προτείνει μαγνητική τομογραφία μαζί με την απεικόνιση EOS ή αντί γι' αυτήν.
Αναρωτιέστε αν μια εξέταση σε όρθια θέση θα έδινε χρήσιμες πληροφορίες για τη σπονδυλολίσθησή σας; Μπορούμε να το συζητήσουμε.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΤι βοηθά γενικά στην αντιμετώπιση της σπονδυλολίσθησης;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το πόσο σοβαρή είναι η ολίσθηση και από τα συμπτώματα που προκαλεί. Οι περισσότεροι άνθρωποι με ήπια ολίσθηση ανταποκρίνονται καλά στη συντηρητική αντιμετώπιση που προτείνει ο επαγγελματίας υγείας τους. Αυτή συνήθως περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία για να δυναμώσουν οι μύες του κορμού και να σταθεροποιηθεί η σπονδυλική στήλη, αλλαγές στις δραστηριότητες ώστε να αποφεύγονται κινήσεις που χειροτερεύουν τα συμπτώματα, και αντιμετώπιση του πόνου με την καθοδήγηση του γιατρού σας ή του ειδικού.
Η ακριβής διαγνωστική απεικόνιση παίζει βασικό ρόλο σε αυτές τις αποφάσεις. Μια καθαρή εικόνα της ολίσθησης με φόρτιση, μαζί με μετρήσεις της συνολικής ευθυγράμμισης της σπονδυλικής στήλης και της λεκάνης σας, δίνει στον επαγγελματία υγείας που σας θεραπεύει τις λεπτομέρειες που χρειάζεται για να σχεδιάσει τη σωστή προσέγγιση για εσάς.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία, ή πριν αλλάξετε αυτήν που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Το ScanAlign είναι ένα κέντρο διαγνωστικής απεικόνισης. Δεν παρέχουμε θεραπεία. Παρέχουμε τη λεπτομερή απεικόνιση που βοηθά τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας να κάνει το σωστό πλάνο. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για το τι περιλαμβάνει η εξέταση EOS και πώς γίνεται.
Συχνές ερωτήσεις για τη σπονδυλολίσθηση
Οι περισσότεροι περιγράφουν έναν βαθύ, βουβό πόνο στη μέση, που χειροτερεύει όταν στέκονται, περπατούν ή λυγίζουν τη μέση προς τα πίσω. Κάποιοι νιώθουν επίσης πόνο, μυρμήγκιασμα ή βάρος στο ένα ή και στα δύο πόδια. Άλλοι δεν νιώθουν τίποτα απολύτως.
Η σπονδυλολίσθηση διαβαθμίζεται σε κλίμακα από 1 έως 4, ανάλογα με το πόσο έχει γλιστρήσει ο σπόνδυλος. Ο βαθμός 1 είναι ο πιο ήπιος: μόνο ένα μικρό μέρος του οστού έχει μετακινηθεί προς τα εμπρός. Πολλοί άνθρωποι με ολίσθηση βαθμού 1 τα πηγαίνουν καλά με φυσικοθεραπεία και παρακολούθηση.
Μπορεί, ιδίως ο εκφυλιστικός τύπος, καθώς οι αρθρώσεις και οι δίσκοι συνεχίζουν να φθείρονται. Αυτός είναι ένας λόγος που η απεικόνιση ανά διαστήματα μπορεί να είναι πολύτιμη: για να φαίνεται αν η ολίσθηση μένει σταθερή ή προχωρά.
Γενικά είναι καλύτερο να αποφεύγονται κινήσεις που λυγίζουν τη μέση προς τα πίσω, όπως οι βαθιές εκτάσεις προς τα πίσω, το σήκωμα βαριών βαρών πάνω από το κεφάλι και οι δραστηριότητες με έντονες κρούσεις. Ο φυσικοθεραπευτής ή ο ειδικός σας μπορεί να σας δώσει μια λίστα προσαρμοσμένη στη δική σας ολίσθηση και στα συμπτώματά σας.
Ναι. Η εκφυλιστική σπονδυλολίσθηση οφείλεται σε φθορά των ζυγοαποφυσιακών αρθρώσεων και των δίσκων λόγω ηλικίας. Συνήθως αφορά ενήλικες άνω των 50 και πιο συχνά εμφανίζεται στο επίπεδο Ο4-Ο5. Ο ισθμικός τύπος οφείλεται σε κάταγμα κόπωσης στον ίδιο τον σπόνδυλο και τείνει να εμφανίζεται νωρίτερα στη ζωή.
Όταν ξαπλώνετε, δεν υπάρχει η επίδραση της βαρύτητας και οι μύες σας χαλαρώνουν. Ο σπόνδυλος που έχει γλιστρήσει μπορεί να επιστρέψει πιο κοντά στη φυσιολογική του θέση. Έτσι η ολίσθηση φαίνεται μικρότερη απ' ό,τι είναι στην πραγματική ζωή ή δεν φαίνεται καθόλου.
Ναι. Η εξέταση EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια κλασική ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Περισσότερες λεπτομέρειες θα βρείτε στη σελίδα με τις συχνές ερωτήσεις και την ασφάλεια.
Όχι. Το ScanAlign δέχεται ασθενείς χωρίς παραπεμπτικό. Ξεκινάτε με μια δωρεάν βιντεοκλήση, όπου ένας εξειδικευμένος τεχνολόγος ακτινολόγος συζητά την περίπτωσή σας και επιβεβαιώνει αν η απεικόνιση EOS είναι κατάλληλη για εσάς.
Για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοκλήση. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στη σελίδα με τις συχνές ερωτήσεις. Η αρχική βιντεοκλήση είναι δωρεάν και δεν έχετε καμία υποχρέωση να συνεχίσετε.
Η απεικόνιση EOS δίνει στον χειρουργό ή στον ειδικό σας μια λεπτομερή εικόνα της ολίσθησης με φόρτιση και της συνολικής ευθυγράμμισης της σπονδυλικής σας στήλης. Αυτές οι πληροφορίες τους βοηθούν να αποφασίσουν αν αρκεί η συντηρητική αντιμετώπιση ή αν πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο χειρουργείου. Το ScanAlign δεν παρέχει θεραπεία ούτε χειρουργικές συμβουλές.
Δείτε ολόκληρη την εικόνα της σπονδυλολίσθησής σας
Δωρεάν βιντεοκλήση με εξειδικευμένο τεχνολόγο ακτινολόγο. Χωρίς παραπεμπτικό. Χωρίς υποχρέωση.
Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήσηΣυντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), εξειδικευμένος διαγνωστικός τεχνολόγος ακτινολόγος
Πηγές
- NHS. "Spondylolisthesis." nhs.uk. Πρόσβαση 2024.
- Kalichman L, et al. "Spondylolysis and spondylolisthesis: prevalence and association with low back pain in the adult community-based population." Spine, 2009; 34(2): 199-205.
- Illés T, Somoskeöy S. "The EOS imaging system and its uses in daily orthopaedic practice." International Orthopaedics, 2012; 36(7): 1405-1411.
Μάθετε περισσότερα για τις παθήσεις της σπονδυλικής στήλης και την απεικόνιση EOS.
Αυτή η σελίδα δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Το ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια της Care Quality Commission (CQC) που έχει το The Harley Street Hospital.