Ο πόνος μου είναι μυϊκός ή δομικός; Πώς θα καταλάβετε τη διαφορά
Ο μυϊκός πόνος συνήθως μοιάζει με υπόκωφο πόνο ή σφίξιμο. Αλλάζει με την κίνηση και υποχωρεί με την ξεκούραση. Ο δομικός πόνος προέρχεται από τα οστά, τις αρθρώσεις ή τους δίσκους. Συνήθως είναι πιο βαθύς, πιο σταθερός και δεν βελτιώνεται τόσο με τις διατάσεις. Συχνά οι δύο συνυπάρχουν, γι' αυτό η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το σώμα να σηκώνει το βάρος του, μπορεί να βοηθήσει να φανεί η πραγματική αιτία.
Τα βασικά σημεία
- Ο μυϊκός πόνος συνήθως εξαρτάται από τη θέση του σώματος, ανταποκρίνεται στη ζέστη ή στην ήπια κίνηση και συχνά βελτιώνεται μέσα σε λίγες μέρες έως λίγες εβδομάδες.
- Ο δομικός πόνος αφορά τα οστά, τις αρθρώσεις ή τους δίσκους και μπορεί να είναι σταθερός, όποια θέση κι αν έχετε.
- Οι δύο συχνά συνυπάρχουν, γιατί ένα δομικό πρόβλημα μπορεί να κάνει τους μύες να δουλεύουν υπερβολικά και να πονούν κι αυτοί.
- Οι εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση μπορεί να μη δείξουν προβλήματα ευθυγράμμισης που εμφανίζονται μόνο όταν το σώμα είναι όρθιο και σηκώνει το βάρος του.
- Μια απεικόνιση όλου του σώματος σε όρθια θέση δείχνει πώς ευθυγραμμίζεται ο σκελετός σας υπό την επίδραση της βαρύτητας. Έτσι βοηθά να ξεχωρίσουν τα μυϊκά συμπτώματα από μια δομική αιτία.
Όταν ο πόνος κρατά εβδομάδες ή ξανάρχεται συνέχεια, ένα από τα πρώτα ερωτήματα είναι αν προέρχεται από έναν μυ ή από κάτι πιο βαθύ. Η σωστή απάντηση έχει σημασία, γιατί από αυτήν εξαρτάται το επόμενο βήμα. Μια μυϊκή ανισορροπία χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση από μια φθαρμένη άρθρωση ή έναν δίσκο με πρόβλημα.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον μυϊκό και τον δομικό πόνο;
Ο μυϊκός πόνος ξεκινά από τους μύες, τους τένοντες ή την περιτονία. Ο δομικός πόνος προέρχεται από τα οστά, τις αρθρώσεις, τους χόνδρους ή τους μεσοσπονδύλιους δίσκους. Η διάκριση μετράει, γιατί κάθε είδος πόνου συμπεριφέρεται διαφορετικά και ανταποκρίνεται σε διαφορετικές προσεγγίσεις.
Πώς τον νιώθετε: υπόκωφος πόνος, σφίξιμο, κράμπα ή ευαισθησία όταν πιέζετε το σημείο.
Πώς συμπεριφέρεται: συχνά χειροτερεύει μετά από δραστηριότητα ή όταν μένετε πολλή ώρα στην ίδια στάση, αλλά υποχωρεί με ήπια κίνηση, ζέστη ή ξεκούραση. Συνήθως μπορείτε να δείξετε το σημείο που πονά. Ο πόνος έρχεται και φεύγει και συχνά βελτιώνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Συχνές αιτίες: υπερβολική χρήση, κακή στάση του σώματος, ξαφνικό τράβηγμα ή αντιστάθμιση για ένα πρόβλημα σε άλλο σημείο του σώματος.
Πώς τον νιώθετε: πιο βαθύς και πιο σταθερός πόνος ή δυσκαμψία, μερικές φορές με αίσθηση ότι η άρθρωση «κολλάει» ή τρίζει.
Πώς συμπεριφέρεται: μπορεί να είναι χειρότερος νωρίς το πρωί ή αφού καθίσετε, και δεν περνά εντελώς με την ξεκούραση ή τις διατάσεις. Μπορεί να είναι πιο δύσκολο να βρείτε το ακριβές σημείο. Δομικά προβλήματα, όπως η εκφυλιστική νόσος των δίσκων, μπορεί να χειροτερεύουν σταδιακά μέσα σε μήνες.
Συχνές αιτίες: φθορά των αρθρώσεων, στένωση του δίσκου, κακή ευθυγράμμιση των οστών ή μακροχρόνια ανισορροπία στη στάση του σώματος.
Πώς ξέρω αν ο πόνος στη μέση μου είναι μυϊκός ή κάτι άλλο;
Η συμπεριφορά του πόνου σας δίνει τα πιο χρήσιμα στοιχεία. Αυτά είναι τα μοτίβα που ελέγχουν οι θεραπευτές.
Ο μυϊκός πόνος συνήθως υποχωρεί όταν κινείστε ήπια. Ο δομικός πόνος μπορεί να χειροτερεύει με ορισμένες κινήσεις ή να μένει ίδιος ό,τι κι αν κάνετε.
Δυσκαμψία στις αρθρώσεις που κρατά πάνω από 30 λεπτά κάθε πρωί συχνά δείχνει δομικό πρόβλημα. Η μυϊκή ενόχληση συνήθως χαλαρώνει γρήγορα μόλις αρχίσετε να κινείστε.
Αν πιέζοντας τον μυ εμφανίζεται ο ίδιος πόνος, είναι πιο πιθανό να είναι μυϊκός. Ένας βαθύς πόνος που δεν μπορείτε να φτάσετε ή να προκαλέσετε με πίεση δείχνει δομική αιτία.
Τα περισσότερα μυϊκά τραβήγματα βελτιώνονται μέσα σε δύο έως έξι εβδομάδες. Αν ο πόνος κρατά περισσότερο ή ξανάρχεται συνέχεια στο ίδιο σημείο, αυξάνεται η πιθανότητα να υπάρχει από κάτω δομικό πρόβλημα.
Σημαντικό: αν έχετε μούδιασμα, αδυναμία στα πόδια ή οποιαδήποτε απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, καλέστε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή πηγαίνετε στα επείγοντα. Αυτά τα συμπτώματα χρειάζονται άμεση εκτίμηση, όχι ραντεβού για απεικόνιση.
Μπορεί ο πόνος να είναι ταυτόχρονα μυϊκός και δομικός;
Ναι, και αυτό συμβαίνει πολύ συχνά. Είναι ένας από τους βασικούς λόγους που η ερώτηση μοιάζει τόσο δύσκολη να την απαντήσετε μόνοι σας.
Το σώμα σας είναι μια ενιαία αλυσίδα, από τα πέλματα ως το κεφάλι. Όταν μια άρθρωση έχει φθαρεί ή ένας δίσκος έχει στενέψει, οι μύες γύρω της δουλεύουν περισσότερο για να αντισταθμίσουν. Με τον καιρό σφίγγονται, κουράζονται και αρχίζουν να πονούν κι αυτοί. Εσείς νιώθετε τον μυϊκό πόνο, αλλά η βασική αιτία είναι δομική.
Γι' αυτό, όταν θεραπεύεται μόνο ο μυς που πονά, με μασάζ, ρολό αυτομασάζ ή παυσίπονα, η ανακούφιση είναι μερικές φορές προσωρινή και το πρόβλημα επιστρέφει. Το πρόβλημα ευθυγράμμισης από κάτω παραμένει. Καταστάσεις όπως το σύνδρομο υπερκινητικότητας μπορεί να κάνουν αυτό το μοτίβο πιο έντονο, αφού οι χαλαρές αρθρώσεις φορτώνουν ακόμη περισσότερο τους μύες γύρω τους.
Πώς βοηθά μια απεικόνιση σε όρθια θέση να φανεί αν ο πόνος είναι μυϊκός ή δομικός;
Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με το σώμα να σηκώνει το βάρος του, δείχνει τον σκελετό σας ακριβώς όπως λειτουργεί στην καθημερινή ζωή, υπό την επίδραση της βαρύτητας και του φορτίου. Αυτό είναι καθοριστικό για να ξεχωρίσουν τα μυϊκά συμπτώματα από μια δομική αιτία, γιατί πολλά προβλήματα ευθυγράμμισης εξαφανίζονται όταν ξαπλώνετε.
Οι συνηθισμένες εξετάσεις, είτε ακτινογραφία, είτε αξονική, είτε μαγνητική τομογραφία, συνήθως γίνονται ενώ είστε ξαπλωμένοι. Σε αυτή τη θέση οι μύες χαλαρώνουν, η σπονδυλική στήλη αποφορτίζεται και μικρές αποκλίσεις στην ευθυγράμμιση μπορεί να ισιώσουν. Η εξέταση μπορεί να φαίνεται φυσιολογική, ακόμη κι όταν ένα πραγματικό δομικό πρόβλημα προκαλεί τον πόνο σας.
Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση του ScanAlign καταγράφει ολόκληρο τον σκελετό σας σε μία όρθια εικόνα, από το κεφάλι ως τα πόδια. Δείχνει πώς ευθυγραμμίζονται η λεκάνη, η σπονδυλική στήλη, τα ισχία και τα γόνατα ως μια ενιαία αλυσίδα. Αν υπάρχει κλίση, μετατόπιση ή ανισορροπία που αναγκάζει μύες σε άλλα σημεία να αντισταθμίζουν, φαίνεται καθαρά. Η εξέταση χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια κλασική ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.
Πότε η μαγνητική τομογραφία είναι καλύτερη επιλογή: το EOS δείχνει τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Αν ο θεραπευτής σας υποψιάζεται πρόβλημα στους μαλακούς ιστούς, όπως σκισμένο μυ, προβολή δίσκου που πιέζει νεύρο ή βλάβη συνδέσμου, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Οι δύο εξετάσεις απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα και μερικές φορές χρειάζονται και οι δύο.
Τι να κάνω αν δεν μπορώ να καταλάβω αν ο πόνος μου είναι μυϊκός ή δομικός;
Αν ο πόνος σας κρατά περισσότερο από λίγες εβδομάδες, ξανάρχεται συνέχεια ή δεν έχει ανταποκριθεί στις συνηθισμένες προσεγγίσεις, αξίζει να ψάξετε πιο βαθιά. Μια κλινική εκτίμηση μαζί με τη σωστή απεικόνιση μπορεί να σας δώσει μια σαφή απάντηση.
Δεν είστε σίγουροι αν ο πόνος σας χρειάζεται απεικόνιση; Μια σύντομη βιντεοσυμβουλευτική με εξειδικευμένο ακτινοτεχνολόγο μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΜερικές γενικές συμβουλές που μπορεί να βοηθήσουν όσο ψάχνετε την απάντηση:
- Κρατήστε ένα απλό ημερολόγιο πόνου. Σημειώστε πότε ο πόνος είναι καλύτερος ή χειρότερος, ποιες στάσεις τον επηρεάζουν και αν αλλάζει μέσα στη μέρα. Αυτές οι πληροφορίες είναι πολύτιμες για κάθε θεραπευτή που θα δείτε.
- Μείνετε ήπια δραστήριοι. Η πλήρης ακινησία σπάνια βοηθά, είτε ο πόνος είναι μυϊκός είτε δομικός. Το ελαφρύ περπάτημα και οι κανονικές καθημερινές κινήσεις είναι συνήθως ασφαλή.
- Κάντε εκτίμηση σε όρθια θέση. Αν έχετε κάνει εξετάσεις ξαπλωμένοι που βγήκαν φυσιολογικές αλλά εξακολουθείτε να πονάτε, μια εκτίμηση σε όρθια θέση μπορεί να δείξει ό,τι δεν φάνηκε.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτή που κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Αν ξέρετε αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη, αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Συχνές ερωτήσεις
Ο νευρικός πόνος συνήθως είναι οξύς, καυστικός ή σαν σουβλιά, και μπορεί να απλώνεται κατά μήκος ενός χεριού ή ποδιού. Μπορεί επίσης να νιώσετε μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα. Ο μυϊκός πόνος συνήθως είναι υπόκωφος πόνος ή σφίξιμο σε ένα σημείο και συνήθως ανταποκρίνεται στην ήπια κίνηση ή στη ζέστη. Αν έχετε συμπτώματα που θυμίζουν νεύρο, η κλινική εκτίμηση είναι σημαντική.
Όχι ακριβώς. Ο μηχανικός πόνος στη μέση είναι ο πόνος που σχετίζεται με τις δομές της σπονδυλικής στήλης, δηλαδή μύες, αρθρώσεις, δίσκους και συνδέσμους. Είναι ένας ευρύς όρος που καλύπτει και μυϊκές και δομικές αιτίες. Το βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι αλλάζει με την κίνηση ή τη θέση.
Ναι. Οι σφιγμένοι ή κουρασμένοι μύες μπορεί να πιέζουν τις αρθρώσεις, να περιορίζουν την κίνηση και να μιμούνται πόνο στην άρθρωση. Αυτό είναι συχνό στη μέση, στα ισχία και στα γόνατα. Είναι ένας από τους λόγους που τα δύο είδη πόνου μπερδεύονται τόσο εύκολα χωρίς σωστή εκτίμηση.
Στις εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση οι μύες χαλαρώνουν και η σπονδυλική στήλη αποφορτίζεται. Έτσι μπορεί να κρυφτούν προβλήματα ευθυγράμμισης που εμφανίζονται μόνο όταν στέκεστε όρθιοι. Μια εικόνα σε όρθια θέση, με το σώμα να σηκώνει το βάρος του, καταγράφει το σώμα σας όπως πραγματικά λειτουργεί υπό την επίδραση της βαρύτητας και μπορεί να δείξει ό,τι δεν έδειξε μια συνηθισμένη εξέταση.
Όχι. Το ScanAlign δέχεται ασθενείς χωρίς παραπεμπτικό. Μπορείτε να κλείσετε εκτίμηση απευθείας, χωρίς σημείωμα από τον γιατρό σας ή από ειδικό.
Ναι. Η απεικόνιση EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια κλασική ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Είναι μία από τις μεθόδους απεικόνισης του σκελετού με τη χαμηλότερη δόση που υπάρχουν.
Η τιμή για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική.
Το EOS είναι σύστημα που βασίζεται στις ακτίνες Χ, οπότε απεικονίζει οστά και αρθρώσεις και όχι μαλακούς ιστούς. Ωστόσο, δείχνει κακή ευθυγράμμιση και ασυμμετρίες που εξηγούν γιατί ορισμένοι μύες είναι υπερφορτωμένοι. Για άμεση απεικόνιση των μυών ή των μαλακών ιστών, το κατάλληλο εργαλείο είναι η μαγνητική τομογραφία.
Ένας εξειδικευμένος ακτινοτεχνολόγος εξετάζει τα συμπτώματά σας, το ιστορικό σας και τυχόν προηγούμενες εξετάσεις απεικόνισης. Σας συμβουλεύει αν μια απεικόνιση σε όρθια θέση είναι πιθανό να βοηθήσει ή αν κάποια άλλη εξέταση θα ήταν πιο κατάλληλη. Δεν έχετε καμία υποχρέωση να συνεχίσετε.
Και οι δύο δρόμοι είναι εντάξει. Πολλοί έρχονται στο ScanAlign αφού ο γιατρός τους δεν μπόρεσε να βρει μια σαφή αιτία. Άλλοι έρχονται χωρίς παραπεμπτικό, γιατί θέλουν μια λεπτομερή εκτίμηση σε όρθια θέση. Η δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική σας βοηθά να αποφασίσετε αν η απεικόνιση είναι το σωστό επόμενο βήμα.
Ακόμη δεν ξέρετε αν ο πόνος σας είναι μυϊκός ή δομικός;
Μια σύντομη, δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική με εξειδικευμένο ακτινοτεχνολόγο μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε το καλύτερο επόμενο βήμα.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΣυντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), εξειδικευμένος διαγνωστικός ακτινοτεχνολόγος
Πηγές
- NHS. Back pain: causes, treatment, and when to get help. nhs.uk.
- Maher C, Underwood M, Buchbinder R. Non-specific low back pain. The Lancet. 2017;389(10070):736-747.
- Dubousset J, Charpak G, Dorion I, et al. A new 2D and 3D imaging approach to musculoskeletal physiology and pathology with low-dose radiation in standing position: the EOS system. Bulletin de l'Académie Nationale de Médecine. 2005;189(2):287-297.
Αυτή η σελίδα περιέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Το ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.