Τι είναι η οσφυϊκή αστάθεια και γιατί συχνά δεν φαίνεται στις απεικονίσεις;
Οσφυϊκή αστάθεια σημαίνει ότι ένας ή περισσότεροι σπόνδυλοι στη μέση σας κινούνται περισσότερο απ' όσο πρέπει όταν σκύβετε, στέκεστε ή κουβαλάτε βάρος. Συχνά προκαλεί έναν πόνο που «πιάνει» και έρχεται και φεύγει. Οι συνηθισμένες απεικονίσεις γίνονται ενώ είστε ξαπλωμένοι και μπορεί να δείχνουν εντελώς φυσιολογικές. Ο λόγος είναι ότι δεν υπάρχει η βαρύτητα και οι μύες είναι χαλαροί, οπότε η υπερβολική κίνηση κρύβεται.
Τα βασικά σημεία
- Η οσφυϊκή αστάθεια είναι υπερβολική κίνηση ανάμεσα στους σπονδύλους. Δεν είναι κάταγμα ούτε προπέτεια δίσκου.
- Συχνά προκαλεί πόνο που «πιάνει», αίσθημα ότι η μέση υποχωρεί ή οξύ πόνο σε συγκεκριμένες κινήσεις.
- Η μαγνητική και η αξονική τομογραφία σε ξαπλωτή θέση μπορεί να μην τη δείξουν, γιατί λείπουν η βαρύτητα και το βάρος του σώματος.
- Οι ακτινογραφίες κάμψης-έκτασης είναι ο καθιερωμένος τρόπος για να ελεγχθεί η κίνηση των τμημάτων της σπονδυλικής στήλης.
- Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση, δίνει ένα χρήσιμο σημείο αναφοράς: δείχνει τη σπονδυλική σας στήλη κάτω από πραγματικό φορτίο.
Πώς νιώθει κανείς την οσφυϊκή αστάθεια;
Το χαρακτηριστικό σημάδι της σπονδυλικής αστάθειας είναι ένα «πιάσιμο» ή ένα αίσθημα ότι η μέση υποχωρεί. Συνήθως εξαρτάται από τη θέση: εμφανίζεται με ορισμένες κινήσεις και χάνεται στην ξεκούραση. Πολλοί λένε ότι νιώθουν τη μέση τους να «φεύγει» ή να «κλειδώνει» όταν σκύβουν μπροστά, όταν στρίβουν ή όταν σηκώνονται από την καρέκλα.
Ένα οξύ, ξαφνικό «πιάσιμο» στη μέση όταν αλλάζετε θέση, ιδίως όταν σκύβετε μπροστά ή όταν ισιώνετε.
Η αίσθηση ότι η μέση σας δεν μπορεί να σας κρατήσει, συχνά αφού σταθείτε ή περπατήσετε για λίγη ώρα. Μπορεί να χρειαστεί να στηριχτείτε κάπου.
Ο πόνος συχνά υποχωρεί μόλις ξαπλώσετε ή βρείτε μια βολική θέση. Γι' αυτό οι απεικονίσεις σε ηρεμία μπορεί να δείχνουν φυσιολογικές.
Οι μύες της μέσης μπορεί να κάνουν σπασμό για να προστατέψουν το ασταθές τμήμα. Αυτό μπορεί να το νιώσετε σαν σφίξιμο ή δυσκαμψία γύρω από το κάτω μέρος της σπονδυλικής στήλης.
Πότε χρειάζεστε άμεση βοήθεια. Αν εμφανίσετε μούδιασμα ή αδυναμία στα πόδια, ή οποιαδήποτε απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας ή πηγαίνετε αμέσως στα Επείγοντα. Αυτά τα συμπτώματα χρειάζονται άμεση ιατρική φροντίδα.
Τι προκαλεί την αστάθεια στις αρθρώσεις της μέσης;
Η τμηματική αστάθεια εμφανίζεται όταν οι δομές που κρατούν έναν σπόνδυλο στη θέση του χάνουν την ικανότητα να ελέγχουν την κίνηση. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε φθορά με τα χρόνια, σε παλιό τραυματισμό ή σε αλλαγές μετά από χειρουργείο. Ρόλο μπορούν να παίξουν διάφοροι παράγοντες.
Καθώς οι δίσκοι χάνουν ύψος και σκληρότητα, στηρίζουν λιγότερο καλά τους σπονδύλους και αφήνουν περισσότερη κίνηση.
Οι μικρές αρθρώσεις στο πίσω μέρος της σπονδυλικής στήλης καθοδηγούν την κίνηση. Όταν φθαρεί ο χόνδρος, αυτές οι αρθρώσεις μπορεί να επιτρέπουν υπερβολική ολίσθηση.
Επεμβάσεις που αφαιρούν οστό ή υλικό του δίσκου μπορεί να αλλάξουν την ισορροπία των δυνάμεων και κάποιες φορές να κάνουν ένα τμήμα λιγότερο σταθερό.
Όταν ένας σπόνδυλος γλιστρά προς τα εμπρός πάνω στον από κάτω, το τμήμα μπορεί να γίνει ασταθές. Διαβάστε περισσότερα για τη σπονδυλολίσθηση.
Μια συγγενική πάθηση, η οπισθολίσθηση, είναι όταν ένας σπόνδυλος γλιστρά προς τα πίσω. Και οι δύο μορφές ολίσθησης μπορεί να προκαλέσουν αστάθεια, ιδίως υπό φορτίο.
Γιατί οι συνηθισμένες απεικονίσεις δεν δείχνουν την οσφυϊκή αστάθεια;
Η μαγνητική, η αξονική και οι απλές ακτινογραφίες γίνονται συνήθως ενώ είστε ξαπλωμένοι σε ένα κρεβάτι εξέτασης. Σε αυτή τη θέση η βαρύτητα δεν πιέζει πια τη σπονδυλική σας στήλη και οι μύες σας χαλαρώνουν. Ένα ασταθές τμήμα μπορεί να γυρίσει σε μια θέση που μοιάζει φυσιολογική. Έτσι οι εικόνες φαίνονται καλές, παρόλο που η μέση σας κινείται υπερβολικά όταν είστε όρθιοι.
Γι' αυτό η οσφυϊκή αστάθεια λέγεται μερικές φορές «δυναμικό» πρόβλημα. Φαίνεται μόνο με την κίνηση ή το φορτίο. Μια εξέταση σε ύπτια θέση είναι ένα στιγμιότυπο της σπονδυλικής σας στήλης στην πιο χαλαρή και λιγότερο αποκαλυπτική της θέση.
Η καθιερωμένη κλινική εξέταση για την τμηματική αστάθεια είναι η ακτινογραφία κάμψης-έκτασης. Γίνονται δύο ξεχωριστές λήψεις: μία ενώ σκύβετε τελείως μπροστά και μία ενώ γέρνετε τελείως πίσω. Η διαφορά ανάμεσα στις δύο δείχνει πόσο κινείται κάθε τμήμα. Είναι μια καλά τεκμηριωμένη μέθοδος, όμως καταγράφει μόνο αυτά τα δύο άκρα της κίνησης. Δεν δείχνει την πλήρη ευθυγράμμισή σας από το κεφάλι ως τα πόδια, όταν στέκεστε σε φυσική στάση.
Πώς βοηθά η απεικόνιση σε όρθια θέση στην εκτίμηση της σπονδυλικής αστάθειας;
Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση, καταγράφει τη σπονδυλική σας στήλη ακριβώς όπως λειτουργεί στην καθημερινή ζωή: με τη βαρύτητα να περνά από κάθε άρθρωση και τους μύες να σας κρατούν ενεργά όρθιους. Αυτό έχει σημασία, γιατί ένα ασταθές τμήμα μπορεί να γλιστρά ή να μετακινείται κάτω από αυτό το φυσικό φορτίο, με τρόπους που χάνονται όταν ξαπλώνετε.
Στη ScanAlign, η απεικόνιση σε όρθια θέση με φόρτιση γίνεται με την τεχνολογία EOS χαμηλής δόσης. Δίνει μια εικόνα ολόκληρου του σκελετού σας, από το κεφάλι ως τα πόδια, ενώ στέκεστε. Η δόση είναι περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Έτσι έχετε ένα καθαρό σημείο αναφοράς για την ευθυγράμμιση της σπονδυλικής σας στήλης υπό φορτίο.
Εδώ αξίζει να είμαστε ακριβείς. Μια μεμονωμένη εικόνα σε όρθια θέση δεν είναι το ίδιο με μια εξέταση κάμψης-έκτασης, που παραμένει η καθιερωμένη μέθοδος για τη μέτρηση της κίνησης ενός τμήματος ανάμεσα σε δύο θέσεις. Αυτό που προσθέτει η απεικόνιση σε όρθια θέση είναι η συνολική εικόνα. Δείχνει τη γενική σας ευθυγράμμιση, την ισορροπία της λεκάνης και πώς σχετίζεται το κάτω μέρος της σπονδυλικής στήλης με τα ισχία και τα πόδια σας. Ένα ασταθές τμήμα δεν υπάρχει μόνο του. Αν ένας σπόνδυλος κινείται υπερβολικά, η υπόλοιπη σπονδυλική στήλη αντισταθμίζει, και αυτές οι αντισταθμίσεις φαίνονται μόνο όταν στέκεστε και σηκώνετε όλο σας το βάρος. Η διαφορά ανάμεσα στην απεικόνιση με φόρτιση και την απεικόνιση σε ξαπλωτή θέση εξηγεί γιατί αυτό έχει σημασία.
Αν σας έχουν πει ότι οι εξετάσεις σας είναι φυσιολογικές, αλλά η μέση σας συνεχίζει να «πιάνει» ή να υποχωρεί, μια εκτίμηση σε όρθια θέση μπορεί να δώσει πληροφορίες που η απεικόνιση σε ξαπλωτή θέση δεν μπορεί να δώσει.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΠότε η μαγνητική είναι καλύτερη επιλογή. Το EOS δείχνει οστά, αρθρώσεις και ευθυγράμμιση. Αν ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί υποψιάζεται προπέτεια δίσκου που πιέζει νεύρο, ή χρειάζεται να εκτιμήσει τον νωτιαίο μυελό ή τους μαλακούς ιστούς, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Τα δύο είδη απεικόνισης απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα και συχνά αλληλοσυμπληρώνονται.
Τι μπορεί να γίνει για την οσφυϊκή αστάθεια;
Η αντιμετώπιση της οσφυϊκής αστάθειας εξαρτάται από το να καταλάβουμε ακριβώς τι κινείται και πόσο. Γι' αυτό η ακριβής απεικόνιση έχει σημασία. Οι σωστές εικόνες δίνουν στον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί τις πληροφορίες που χρειάζεται για να σχεδιάσει το πιο κατάλληλο επόμενο βήμα. Η ScanAlign είναι κλινική διαγνωστικής απεικόνισης, άρα δεν παρέχει θεραπεία. Παρέχουμε τα αναλυτικά δεδομένα ευθυγράμμισης που βοηθούν τον κατάλληλο ειδικό να πάρει καλύτερες αποφάσεις για εσάς.
Συνήθεις επιλογές που μπορεί να εξετάσει ο θεράπων επαγγελματίας υγείας σας είναι στοχευμένη φυσικοθεραπεία σταθεροποίησης κορμού, για να επανεκπαιδευτούν οι μύες που στηρίζουν το ασταθές τμήμα, αλλαγές στις δραστηριότητες ή, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, χειρουργική γνώμη. Μια καθαρή απεικόνιση της ευθυγράμμισής σας υπό φορτίο βοηθά να καθοδηγηθεί αυτή η απόφαση.
Αν η αστάθειά σας σχετίζεται με ολίσθηση σπονδύλου, μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τη σπονδυλολίσθηση ή την οπισθολίσθηση, για να καταλάβετε τις διαφορετικές κατευθύνσεις προς τις οποίες μπορεί να κινηθεί ένας σπόνδυλος.
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτή που κάνετε ήδη, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Συχνές ερωτήσεις για την οσφυϊκή αστάθεια
Η οσφυϊκή αστάθεια είναι υπερβολική κίνηση ανάμεσα σε δύο ή περισσότερους σπονδύλους της μέσης. Οι δομές που κανονικά κρατούν τους σπονδύλους στη θέση τους, όπως οι δίσκοι, οι σύνδεσμοι και οι μικρές οπίσθιες αρθρώσεις, δεν ελέγχουν πια σωστά την κίνηση. Αυτό μπορεί να προκαλέσει πόνο που «πιάνει», αίσθημα ότι η μέση υποχωρεί ή μυϊκό σπασμό.
Η μαγνητική γίνεται ενώ είστε ξαπλωμένοι, οπότε δεν υπάρχει βαρύτητα και οι μύες σας χαλαρώνουν. Ένα ασταθές τμήμα μπορεί να γυρίσει σε μια θέση που μοιάζει φυσιολογική στην εξέταση. Η αστάθεια είναι πρόβλημα κίνησης, άρα μπορεί να μη φαίνεται όταν η σπονδυλική στήλη είναι ακίνητη και χωρίς φορτίο.
Στην ακτινογραφία κάμψης-έκτασης γίνονται δύο λήψεις της σπονδυλικής σας στήλης: μία ενώ σκύβετε τελείως μπροστά και μία ενώ γέρνετε τελείως πίσω. Η σύγκριση των δύο δείχνει πόσο κινείται κάθε τμήμα. Είναι η καθιερωμένη κλινική μέθοδος για την εκτίμηση της τμηματικής αστάθειας.
Όχι. Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση καταγράφει την πλήρη ευθυγράμμισή σας από το κεφάλι ως τα πόδια, σε φυσική όρθια στάση, με το πραγματικό βάρος του σώματος. Δεν μετρά την κίνηση ενός τμήματος ανάμεσα σε δύο ακραίες θέσεις, όπως κάνουν οι λήψεις κάμψης-έκτασης. Οι δύο εξετάσεις αλληλοσυμπληρώνονται. Το EOS δίνει τη συνολική εικόνα της ευθυγράμμισης, ενώ οι λήψεις κάμψης-έκτασης μετρούν την κίνηση συγκεκριμένων τμημάτων.
Το EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Γι' αυτό είναι κατάλληλο για απεικόνιση ολόκληρου του σώματος χωρίς την υψηλή δόση των κλασικών ακτινογραφιών ή της αξονικής τομογραφίας.
Όχι. Η ScanAlign είναι ιδιωτική κλινική και η εξέταση πληρώνεται από εσάς. Μπορείτε να απευθυνθείτε απευθείας. Η διαδικασία ξεκινά με μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική, για να βεβαιωθούμε ότι η απεικόνιση σε όρθια θέση είναι κατάλληλη για την περίπτωσή σας.
Μπορεί. Καθώς οι δίσκοι συνεχίζουν να χάνουν ύψος ή οι οπίσθιες αρθρώσεις φθείρονται περισσότερο, ο βαθμός της κίνησης μπορεί να αυξηθεί. Η έγκαιρη και ακριβής απεικόνιση βοηθά να παρακολουθούνται οι αλλαγές και στηρίζει καλύτερες κλινικές αποφάσεις για την αντιμετώπιση.
Κήλη δίσκου έχουμε όταν το μαλακό εσωτερικό υλικό ενός δίσκου σπρώχνεται προς τα έξω και μπορεί να πιέσει ένα νεύρο. Η αστάθεια αφορά την υπερβολική κίνηση του ίδιου του σπονδύλου. Μπορεί να έχετε το ένα χωρίς το άλλο ή και τα δύο μαζί. Για να εκτιμηθούν σωστά χρειάζονται διαφορετικά είδη απεικόνισης.
Η τιμή για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό επιβεβαιώνεται στη δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική, την οποία μπορείτε να κλείσετε από τη σελίδα κλείστε απεικόνιση σπονδυλικής στήλης με φόρτιση.
Τις εικόνες σας τις εξετάζει ένας εξειδικευμένος τεχνολόγος ακτινολόγος και συντάσσεται μια έκθεση με τα ευρήματα για την ευθυγράμμισή σας. Μπορείτε να δώσετε αυτή την έκθεση στον θεράποντα επαγγελματία υγείας σας, στον φυσικοθεραπευτή ή στον χειρουργό σας, για να βοηθήσει στα επόμενα βήματα της φροντίδας σας.
Φυσιολογικές εξετάσεις, αλλά η μέση σας συνεχίζει να «πιάνει»;
Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση, μπορεί να αποκαλύψει προβλήματα ευθυγράμμισης που η απεικόνιση σε ξαπλωτή θέση δεν δείχνει. Ξεκινήστε με μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΣυγγραφή: Άμπας Ντάμι (Abbas Dhami), Εξειδικευμένος Τεχνολόγος Ακτινολόγος Διαγνωστικής Απεικόνισης
Πηγές
- Leone A, Guglielmi G, Cassar-Pullicino VN, Bonomo L. "Lumbar intervertebral instability: a review." Radiology, 2007; 245(1):62-77.
- Καθορισμένα κριτήρια τμηματικής αστάθειας σε ακτινογραφίες κάμψης-έκτασης. White AA, Panjabi MM. Clinical Biomechanics of the Spine, 2η έκδ. Philadelphia: Lippincott, 1990.
- Οδηγίες του NHS για την εκτίμηση και την απεικόνιση του πόνου στη μέση. NICE Clinical Guideline NG59, 2016 (ενημέρωση 2020).
Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.