Τι προκαλεί την πελματιαία απονευρωσίτιδα και γιατί επανέρχεται συνέχεια;
Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι φλεγμονή της παχιάς ταινίας ιστού κάτω από το πέλμα. Προκαλεί οξύ πόνο στην πτέρνα, κυρίως με τα πρώτα βήματα το πρωί. Συχνά επανέρχεται, γιατί η πραγματική αιτία δεν βρίσκεται πάντα στην ίδια την πτέρνα. Προβλήματα πιο ψηλά, όπως σφιγμένες γάμπες, μια λοξή λεκάνη ή διαφορά στο μήκος των ποδιών, αλλάζουν τον τρόπο που το φορτίο περνά από τα πόδια σας όταν στέκεστε και περπατάτε.
Τα βασικά σημεία
- Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι η πιο συχνή αιτία πόνου στην πτέρνα στους ενήλικες.
- Επανέρχεται όταν δεν αντιμετωπίζεται το πρόβλημα ευθυγράμμισης ή φόρτισης που βρίσκεται από κάτω.
- Το σώμα σας είναι μια ενωμένη αλυσίδα. Ένα πρόβλημα στο ισχίο ή στο γόνατο μπορεί να υπερφορτώσει το πόδι σας.
- Η απεικόνιση όρθια, με το βάρος του σώματος, μπορεί να δείξει προβλήματα ευθυγράμμισης που οι εξετάσεις σε ξαπλωμένη θέση δεν εντοπίζουν.
- Η απεικόνιση EOS καταγράφει ολόκληρο τον σκελετό σας, από το κεφάλι ως τα πόδια, σε μία όρθια λήψη χαμηλής δόσης.
Τι είναι η πελματιαία απονευρωσίτιδα;
Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι ερεθισμός ή μικρές ρήξεις στην πελματιαία απονεύρωση, μια δυνατή ταινία συνδετικού ιστού που περνά κατά μήκος του πέλματος, από το οστό της πτέρνας ως τη βάση των δαχτύλων. Αυτή η ταινία στηρίζει την καμάρα του ποδιού και λειτουργεί σαν χορδή τόξου, απορροφώντας τους κραδασμούς κάθε φορά που το πόδι πατά στο έδαφος.
Όταν η απονεύρωση υπερφορτώνεται ξανά και ξανά, φλεγμαίνει και πονά. Ο πόνος είναι συνήθως πιο έντονος στο κάτω μέρος της πτέρνας, αλλά μπορεί να απλωθεί κατά μήκος της καμάρας. Η άκανθα πτέρνας, μια μικρή οστέινη προεξοχή στο οστό της πτέρνας, φαίνεται μερικές φορές στις ακτινογραφίες σε άτομα με πελματιαία απονευρωσίτιδα, αλλά η ίδια η άκανθα συνήθως δεν είναι η πηγή του πόνου. Είναι ένδειξη ότι η απονεύρωση καταπονείται εδώ και πολύ καιρό.
Πώς καταλαβαίνετε αν έχετε πελματιαία απονευρωσίτιδα;
Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ένας οξύς ή μαχαιριστός πόνος στην πτέρνα με τα πρώτα βήματα μετά από ξεκούραση. Οι περισσότεροι τον νιώθουν πρώτη φορά το πρωί μόλις σηκωθούν. Ο πόνος μπορεί να υποχωρήσει καθώς κινείστε και να επιστρέψει μετά από πολλή ώρα ορθοστασίας ή περπάτημα.
Οξύς πόνος κάτω από την πτέρνα με τα πρώτα βήματα κάθε πρωί ή αφού καθίσετε για λίγη ώρα.
Υπόκωφος πόνος ή κάψιμο κάτω από την πτέρνα αφού μείνετε όρθιοι για πολλή ώρα.
Ένα σφίξιμο, σαν τράβηγμα, κατά μήκος του πέλματος, κυρίως όταν σπρώχνετε το πόδι για να περπατήσετε.
Ένα συγκεκριμένο σημείο που πονά όταν πιέζετε την εσωτερική πλευρά της πτέρνας.
Αν έχετε επίσης μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, αδυναμία στο πόδι ή ξαφνικό έντονο πόνο μετά από τραυματισμό, ζητήστε επειγόντως ιατρική βοήθεια από τον γιατρό σας ή από τα επείγοντα. Αυτά μπορεί να δείχνουν ένα διαφορετικό πρόβλημα που χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
Τι προκαλεί την πελματιαία απονευρωσίτιδα;
Η πελματιαία απονευρωσίτιδα εμφανίζεται όταν η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση βλάπτει την απονεύρωση πιο γρήγορα απ' ό,τι προλαβαίνει να επουλωθεί. Διάφοροι παράγοντες αυξάνουν αυτή την καταπόνηση.
Πολλές ώρες στο πόδι, απότομη αύξηση της δραστηριότητας ή επιπλέον σωματικό βάρος.
Οι σφιγμένοι μύες της γάμπας τραβούν την πτέρνα και αυξάνουν την τάση στην πελματιαία απονεύρωση σε κάθε βήμα.
Πολύ χαμηλή ή πολύ ψηλή καμάρα, ή ένα πόδι που γέρνει υπερβολικά προς τα μέσα, μπορεί να φορτώνουν άνισα την απονεύρωση.
Μια λοξή λεκάνη, ένα στραμμένο ισχίο ή η ανισοσκελία μπορεί να μεταφέρουν επιπλέον φορτίο στο ένα πόδι.
Σημασία έχουν και τα παπούτσια. Τα φθαρμένα παπούτσια ή οι λεπτές σόλες χωρίς στήριξη δεν προστατεύουν το λιπώδες μαξιλαράκι της πτέρνας, και έτσι περισσότερη δύναμη φτάνει κατευθείαν στην απονεύρωση.
Γιατί η πελματιαία απονευρωσίτιδα επανέρχεται συνέχεια;
Επανέρχεται, γιατί οι περισσότερες θεραπείες εστιάζουν στο να ηρεμήσει ο πόνος στην πτέρνα και όχι σε αυτό που την υπερφορτώνει. Οι πάτοι, οι διατάσεις και η ξεκούραση μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα. Αν όμως δεν έχει αλλάξει ο λόγος που το πόδι σας δέχεται υπερβολική καταπόνηση, η απονεύρωση θα υπερφορτωθεί ξανά μόλις επιστρέψετε στις συνηθισμένες σας δραστηριότητες.
Το σώμα σας είναι μια ενωμένη αλυσίδα, από τα πόδια ως το κεφάλι. Όταν ένα σημείο δεν είναι σωστά ευθυγραμμισμένο, άλλα σημεία αντισταθμίζουν. Για παράδειγμα, μια μικρή διαφορά στο μήκος των ποδιών μπορεί να κάνει τη λεκάνη σας να γέρνει. Αυτή η κλίση αλλάζει το μοτίβο βάδισης σας και τον τρόπο που κάθε πόδι πατά στο έδαφος. Η μία πτέρνα δέχεται περισσότερη δύναμη απ' όση θα έπρεπε, και η απονεύρωση εκείνης της πλευράς φθείρεται πρώτη. Αν θεραπεύσετε μόνο την πτέρνα, η ανισορροπία από κάτω παραμένει.
Γι' αυτό προβλήματα όπως το σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας και το φορτίο στην έξω πλευρά του μηρού εμφανίζονται συχνά μαζί με την πελματιαία απονευρωσίτιδα. Και τα δύο μπορεί να ξεκινούν από το ίδιο πρόβλημα ευθυγράμμισης. Αν αντιμετωπίζετε το σύμπτωμα χωρίς να ελέγξετε όλη την αλυσίδα, ίσως θεραπεύετε λάθος σημείο.
Πώς βοηθά μια όρθια απεικόνιση στον πόνο της πτέρνας που επανέρχεται;
Μια όρθια απεικόνιση, με το βάρος του σώματος, δείχνει τον σκελετό σας κάτω από το πραγματικό φορτίο της καθημερινότητας, ακριβώς όπως λειτουργεί όταν περπατάτε. Οι συνηθισμένες εξετάσεις, είτε ακτινογραφία είτε αξονική είτε μαγνητική τομογραφία, γίνονται συνήθως ξαπλωμένοι. Όταν είστε ξαπλωμένοι, οι μύες χαλαρώνουν, η λεκάνη ισιώνει και οι μικρές διαφορές στην ευθυγράμμιση εξαφανίζονται. Η εικόνα φαίνεται φυσιολογική, κι όμως εσείς εξακολουθείτε να πονάτε.
Η απεικόνιση EOS της ScanAlign καταγράφει ολόκληρο το σώμα σας, από το κεφάλι ως τα πόδια, σε μία όρθια λήψη, με περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Επειδή όλη η αλυσίδα φαίνεται σε μία εικόνα, ο θεράπων σας μπορεί να δει ακριβώς πού χαλάει η ευθυγράμμιση και πώς αυτό επηρεάζει το πόδι σας.
Αν ο πόνος στην πτέρνα επανέρχεται παρά τη θεραπεία, μια όρθια αξιολόγηση όλου του σώματος μπορεί να αποκαλύψει το πρόβλημα ευθυγράμμισης που βρίσκεται πίσω του.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΠότε η μαγνητική τομογραφία είναι καλύτερη επιλογή: Η EOS δείχνει οστά, αρθρώσεις και ευθυγράμμιση. Αν ο θεράπων σας υποψιάζεται ρήξη της πελματιαίας απονεύρωσης, κάταγμα κόπωσης ή παγίδευση νεύρου, η μαγνητική είναι συνήθως το καταλληλότερο εργαλείο, γιατί απεικονίζει με λεπτομέρεια τους μαλακούς ιστούς. Οι δύο εξετάσεις αλληλοσυμπληρώνονται.
Τι βοηθά μακροπρόθεσμα στην πελματιαία απονευρωσίτιδα;
Οι περισσότεροι βελτιώνονται με συντηρητικές λύσεις. Το κλειδί είναι να συνδυάσετε τη φροντίδα της πτέρνας με την προσοχή στο ευρύτερο μοτίβο φόρτισης.
Τοπικά μέτρα
- Διατάσεις γάμπας και αχίλλειου. Όταν μειώνεται η τάση στη γάμπα, ανακουφίζεται η απονεύρωση. Οι ήπιες διατάσεις αρκετές φορές την ημέρα είναι ένα συνηθισμένο πρώτο βήμα.
- Παπούτσια με στήριξη και πάτοι. Τα παπούτσια με καλή στήριξη στην καμάρα και μαλακή πτέρνα μειώνουν την κρούση στην απονεύρωση. Έτοιμοι ή εξατομικευμένοι πάτοι μπορούν να βοηθήσουν να μοιραστεί καλύτερα η πίεση.
- Προσαρμογή της δραστηριότητας. Αν μειώσετε προσωρινά δραστηριότητες με έντονη κρούση, όπως το τρέξιμο, και μετά επιστρέψετε σταδιακά, ο ιστός έχει χρόνο να αναρρώσει.
- Ρολάρισμα και μασάζ. Αν κυλάτε το πέλμα πάνω σε ένα κρύο μπουκάλι νερό ή σε ένα σκληρό μπαλάκι, μπορεί να μειωθεί το σφίξιμο.
Η ευρύτερη εικόνα
- Αξιολόγηση ευθυγράμμισης. Ο έλεγχος για το αν η λεκάνη σας είναι ίσια, αν το ένα πόδι είναι λειτουργικά πιο κοντό και πώς είναι ευθυγραμμισμένα τα γόνατα και τα ισχία μπορεί να δείξει γιατί υπερφορτώνεται το ένα πόδι.
- Έλεγχος βάδισης. Όταν καταλάβετε πώς περπατάτε, φαίνονται οι αντισταθμίσεις που συνεχίζουν να υπερφορτώνουν την απονεύρωση.
- Ενδυνάμωση. Η ενδυνάμωση των μυών του ποδιού, του αστραγάλου και του ισχίου βοηθά να στηριχθεί η καμάρα και να σταθεροποιηθεί η ευθυγράμμισή σας από το έδαφος και πάνω.
Η ScanAlign δεν παρέχει θεραπεία. Παρέχει τη διαγνωστική απεικόνιση που βοηθά τον θεράποντά σας, είτε φυσικοθεραπευτή είτε ποδίατρο είτε ορθοπαιδικό χειρουργό, να καταλάβει ακριβώς τι συμβαίνει κάτω από φορτίο, ώστε να στοχεύσει στο σωστό σημείο.
Είναι η όρθια απεικόνιση ευθυγράμμισης κατάλληλη για εσάς;
- Έχετε πελματιαία απονευρωσίτιδα που επανέρχεται παρά τη θεραπεία
- Νιώθετε ότι ο πόνος στην πτέρνα είναι χειρότερος στη μία πλευρά
- Σας έχουν πει ότι έχετε διαφορά στο μήκος των ποδιών ή κλίση της λεκάνης
- Θέλετε να καταλάβετε την ευθυγράμμιση όλου του σώματός σας πριν ξεκινήσετε ένα νέο πρόγραμμα άσκησης
- Χρειάζεστε απεικόνιση για να τη δείξετε σε φυσικοθεραπευτή, ποδίατρο ή χειρουργό
- Έχετε καινούριο πόνο στην πτέρνα που δεν έχει εξετάσει ακόμη ο γιατρός σας ή ένας φυσικοθεραπευτής
- Χρειάζεστε λεπτομέρεια για τους μαλακούς ιστούς (η μαγνητική τομογραφία είναι πιο κατάλληλη)
- Έχετε μούδιασμα, αδυναμία ή ξαφνικά έντονα συμπτώματα (ζητήστε πρώτα επειγόντως ιατρική βοήθεια)
Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία, ή πριν αλλάξετε αυτήν που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια αναλυτική διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Συχνές ερωτήσεις για την πελματιαία απονευρωσίτιδα
Οι περισσότεροι περιγράφουν έναν οξύ, μαχαιριστό πόνο κάτω από την πτέρνα. Συνήθως είναι πιο έντονος με τα πρώτα βήματα μετά τον ύπνο ή μετά από πολλή ξεκούραση και υποχωρεί καθώς κινείστε. Μπορεί να επιστρέψει μετά από παρατεταμένη ορθοστασία ή περπάτημα.
Όχι ακριβώς. Η άκανθα πτέρνας είναι μια οστέινη προεξοχή στο οστό της πτέρνας που μερικές φορές εμφανίζεται μαζί με την πελματιαία απονευρωσίτιδα. Πολλοί άνθρωποι έχουν άκανθα χωρίς πόνο. Η άκανθα είναι ένδειξη μακροχρόνιας καταπόνησης της απονεύρωσης και συνήθως όχι η ίδια η αιτία του πόνου.
Ναι. Το σώμα σας λειτουργεί σαν μια ενωμένη αλυσίδα. Μια λοξή λεκάνη, ένα στραμμένο ισχίο, διαφορά στο μήκος των ποδιών ή κακή ευθυγράμμιση του γονάτου μπορεί να αλλάξουν τον τρόπο που το φορτίο φτάνει στα πόδια σας. Η μία πτέρνα μπορεί να δέχεται περισσότερη δύναμη από την άλλη, με αποτέλεσμα καταπόνηση της απονεύρωσης από εκείνη την πλευρά.
Όσο κοιμάστε, η πελματιαία απονεύρωση σφίγγει σε κοντή θέση. Με τα πρώτα βήματα, η απονεύρωση τεντώνεται απότομα κάτω από το βάρος του σώματος και προκαλεί αυτόν τον οξύ πόνο των πρώτων βημάτων. Συνήθως υποχωρεί μετά από λίγα λεπτά περπάτημα.
Οι πάτοι μπορούν να βοηθήσουν, γιατί στηρίζουν την καμάρα και μαλακώνουν την πτέρνα, μειώνοντας το φορτίο στην απονεύρωση. Αν όμως την υπερφόρτωση την προκαλεί ένα πρόβλημα ευθυγράμμισης πιο ψηλά, οι πάτοι μόνοι τους ίσως δεν αρκούν για να μην επιστρέψει ο πόνος.
Μια συνηθισμένη ακτινογραφία γίνεται συνήθως σε μία περιοχή του σώματος, συχνά ξαπλωμένοι. Μια όρθια εξέταση EOS καταγράφει ολόκληρο τον σκελετό σας, από το κεφάλι ως τα πόδια, ενώ στηρίζετε το βάρος σας. Έτσι φαίνονται μοτίβα ευθυγράμμισης και φόρτισης που η απεικόνιση σε ξαπλωμένη θέση μπορεί να μη δείξει, με περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.
Όχι. Η ScanAlign δέχεται ραντεβού χωρίς παραπεμπτικό. Μπορείτε να κλείσετε όρθια απεικόνιση όλου του σώματος απευθείας, χωρίς σημείωμα από τον γιατρό σας. Μετά, μπορείτε άνετα να δείξετε τα αποτελέσματα στον γιατρό σας ή στον θεράποντά σας.
Ναι. Το σύστημα EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Η εξέταση διαρκεί μόλις λίγα δευτερόλεπτα και στέκεστε ακίνητοι, ντυμένοι με ελαφριά ρούχα χωρίς μέταλλα.
Η τιμή για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική, όπου μπορείτε επίσης να συζητήσετε αν η εξέταση είναι κατάλληλη για εσάς πριν δεσμευτείτε.
Συνήθως προτείνονται διατάσεις για τη γάμπα και τον αχίλλειο, καθώς και ήπιο ρολάρισμα του πέλματος πάνω σε ένα μπαλάκι ή σε ένα παγωμένο μπουκάλι. Βοηθούν επίσης ασκήσεις ενδυνάμωσης για το πόδι και τον αστράγαλο. Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να σας καθοδηγήσει στο σωστό πρόγραμμα για τη δική σας περίπτωση.
Μην κυνηγάτε τον πόνο. Βρείτε την αιτία.
Αν ο πόνος στην πτέρνα επανέρχεται συνέχεια, μια όρθια αξιολόγηση όλου του σώματος μπορεί να δείξει τι πραγματικά συμβαίνει. Ξεκινήστε με μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΣυγγραφή: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), Ειδικός Διαγνωστικός Ακτινοτεχνολόγος
Πηγές
- NHS. Plantar fasciitis. nhs.uk/conditions/plantar-fasciitis (πρόσβαση 2024).
- Riddle DL, Schappert SM. Volume of ambulatory care visits and patterns of care for patients diagnosed with plantar fasciitis: a national study of medical doctors. Foot Ankle Int. 2004;25(5):303-310.
- Dubois B, Esculier JF. Soft-tissue injuries simply need PEACE and LOVE. Br J Sports Med. 2020;54(2):72-73.
Η σελίδα αυτή παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.