Πώς η κακή ευθυγράμμιση αυξάνει τον κίνδυνο ρήξης χιαστού: ScanAlign, ιδιωτική κλινική απεικόνισης EOS, Harley Street
Γόνατο · Χιαστός · Ευθυγράμμιση

Πώς η κακή ευθυγράμμιση αυξάνει τον κίνδυνο ρήξης χιαστού;

Η κακή ευθυγράμμιση των ποδιών, ειδικά όταν το γόνατο πέφτει προς τα μέσα κατά την κίνηση, βάζει επιπλέον στροφική πίεση στον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο. Με τον καιρό, ο σύνδεσμος γίνεται πιο ευάλωτος σε ρήξη όταν στρίβετε, προσγειώνεστε ή αλλάζετε ξαφνικά κατεύθυνση. Η απεικόνιση όλου του σώματος σε όρθια θέση μπορεί να δείξει προβλήματα ευθυγράμμισης που οι συνηθισμένες εξετάσεις δεν εντοπίζουν.

Τα βασικά σημεία

  • Στα συμπτώματα της ρήξης χιαστού περιλαμβάνονται ένα «κρακ», απότομο πρήξιμο, αστάθεια και δυσκολία να πατήσετε.
  • Προβλήματα ευθυγράμμισης όπως η δυναμική βλαισότητα του γόνατος (όταν το γόνατο πέφτει προς τα μέσα) είναι από τους κυριότερους παράγοντες κινδύνου που μπορούν να αλλάξουν.
  • Στις εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση οι μύες χαλαρώνουν και μπορεί να κρυφτούν λάθη ευθυγράμμισης που φαίνονται μόνο υπό φορτίο.
  • Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση δείχνει όλη την ευθυγράμμιση του ποδιού, από το ισχίο ως τον αστράγαλο, ενώ το σώμα σηκώνει το βάρος του.
  • Αν υποψιάζεστε πρόσφατη ρήξη χιαστού, ζητήστε πρώτα επείγουσα ιατρική βοήθεια, όχι εξέταση ευθυγράμμισης.

Υποψία ρήξης χιαστού; Ζητήστε επειγόντως εκτίμηση.

Αν μετά από τραυματισμό το γόνατό σας «έφυγε», πρήστηκε γρήγορα ή το νιώθετε ασταθές, επισκεφθείτε τον γιατρό σας ή πηγαίνετε στα επείγοντα. Πιθανότατα θα χρειαστείτε μαγνητική τομογραφία για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Αυτή η σελίδα εξηγεί πώς η ευθυγράμμιση βοηθά να καταλάβουμε και να προλάβουμε τις ρήξεις χιαστού, όχι πώς διαγιγνώσκεται μια πρόσφατη ρήξη.


Ποια είναι τα συμπτώματα της ρήξης χιαστού;

Τα συμπτώματα της ρήξης χιαστού συνήθως εμφανίζονται αμέσως μετά τον τραυματισμό. Οι περισσότεροι ακούν ή νιώθουν ένα καθαρό «κρακ» στο γόνατο και ακολουθεί γρήγορο πρήξιμο μέσα στις πρώτες ώρες. Το γόνατο είναι ασταθές, σαν να μπορεί να λυγίσει ανά πάσα στιγμή, και το πάτημα πονάει ή γίνεται αδύνατο.

Ένα «κρακ»

Ένας ήχος ή μια αίσθηση σαν κάτι να έσπασε τη στιγμή του τραυματισμού.

Γρήγορο πρήξιμο

Το γόνατο συχνά πρήζεται πολύ μέσα σε δύο με τέσσερις ώρες.

Αστάθεια

Το γόνατο είναι χαλαρό ή «φεύγει» όταν προσπαθείτε να σταθείτε ή να στρίψετε.

Περιορισμένη κίνηση

Δυσκολία να τεντώσετε ή να λυγίσετε τελείως το γόνατο μετά τον τραυματισμό.

Και άλλοι σύνδεσμοι μπορούν να δώσουν παρόμοια συμπτώματα. Ένας τραυματισμός του έσω πλάγιου συνδέσμου, για παράδειγμα, προκαλεί επίσης πρήξιμο και πόνο, αλλά συνήθως στην εσωτερική πλευρά του γονάτου. Για να ξεχωρίσουν χρειάζονται προσεκτική κλινική εξέταση και απεικόνιση.


Γιατί συμβαίνουν οι ρήξεις χιαστού;

Οι περισσότερες ρήξεις χιαστού γίνονται χωρίς επαφή. Συμβαίνουν σε απότομες αλλαγές πορείας, σε περιστροφές, σε ξαφνικό φρενάρισμα ή στην προσγείωση μετά από άλμα. Ο σύνδεσμος σπάει όταν οι στροφικές και διατμητικές δυνάμεις στο γόνατο ξεπερνούν όσα μπορεί να αντέξει. Τα αθλήματα με γρήγορες αλλαγές κατεύθυνσης, όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, το νετμπόλ και το σκι, έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Αρκετοί παράγοντες αυξάνουν αυτόν τον κίνδυνο. Κάποιους, όπως το φύλο ή το σχήμα των οστών, δεν μπορείτε να τους αλλάξετε. Άλλους, όπως τον τρόπο που κινείστε και το πόσο καλά είναι ευθυγραμμισμένα τα πόδια σας, μπορείτε.

Ανατομικοί παράγοντες

Ένας στενός μεσοκονδύλιος βόθρος, μεγάλη κλίση της κνήμης ή φυσική χαλαρότητα των αρθρώσεων μπορούν να κάνουν τον σύνδεσμο πιο ευάλωτο.

Νευρομυϊκός έλεγχος

Αδύναμοι απαγωγοί μύες του ισχίου και κακή τεχνική προσγείωσης αφήνουν το γόνατο να πέφτει προς τα μέσα υπό φορτίο.

Ευθυγράμμιση

Μια ευθυγράμμιση που ευνοεί τη βλαισή θέση του γονάτου (όταν πέφτει προς τα μέσα) αυξάνει την καταπόνηση του χιαστού σε κάθε βήμα.

Οι αθλήτριες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης χιαστού από τους αθλητές στα ίδια αθλήματα. Η έρευνα δείχνει ότι αυτό σχετίζεται με διαφορές στον τρόπο προσγείωσης, με την επίδραση των ορμονών στην ακαμψία των συνδέσμων και με τάσεις στην ευθυγράμμιση.


Πώς επηρεάζει η ευθυγράμμιση των ποδιών τον κίνδυνο ρήξης χιαστού;

Τα πόδια σας λειτουργούν σαν αλυσίδα, από το ισχίο ως τον αστράγαλο. Όταν η ευθυγράμμιση δεν είναι σωστή σε οποιοδήποτε σημείο αυτής της αλυσίδας, αλλάζουν οι δυνάμεις στο γόνατο. Το πρόβλημα ευθυγράμμισης που έχει μελετηθεί περισσότερο σε σχέση με τις ρήξεις χιαστού είναι η δυναμική βλαισότητα του γόνατος: το γόνατο πέφτει προς τα μέσα σε δραστηριότητες με φορτίο, όπως το κάθισμα σε βαθύ λύγισμα, το άλμα ή η αλλαγή κατεύθυνσης.

Πώς η κακή ευθυγράμμιση αυξάνει τον κίνδυνο ρήξης χιαστού: εικόνα της κλινικής ScanAlign

Αυτή η πτώση προς τα μέσα μπορεί να ξεκινά από το ισχίο, το γόνατο ή ακόμη και το πέλμα. Οι αδύναμοι απαγωγοί μύες του ισχίου δεν σταθεροποιούν τον μηρό. Ένα πέλμα που γέρνει προς τα μέσα (υπερπρηνισμός) σπρώχνει το γόνατο προς τα μέσα από κάτω. Αν έχετε από τη φύση σας βλαισά γόνατα, η αρχική σας ευθυγράμμιση είναι ήδη πιο κοντά στη ζώνη κινδύνου, οπότε και μικρότερες δυνάμεις στο άθλημα μπορεί να αρκούν για να υπερφορτώσουν τον χιαστό.

Το σημαντικό είναι ότι η ευθυγράμμιση δεν αφορά μόνο το γόνατο. Αφορά όλη την αλυσίδα. Μια κλίση της λεκάνης, μια στροφή στο ισχίο ή ένας αστράγαλος με περιορισμένη κινητικότητα μπορούν όλα να επηρεάσουν πώς συμπεριφέρεται το γόνατο υπό πίεση. Γι' αυτό, όταν κοιτάμε μόνο το γόνατο, συχνά μας ξεφεύγει η μεγάλη εικόνα.


Πώς η απεικόνιση σε όρθια θέση δείχνει τους παράγοντες κινδύνου για ρήξη χιαστού;

Η απεικόνιση σε όρθια θέση καταγράφει τον σκελετό σας υπό την επίδραση της βαρύτητας, στην ίδια θέση με φορτίο που χρησιμοποιεί το σώμα σας στην καθημερινότητα και στο άθλημα. Αυτό έχει σημασία, γιατί όταν ξαπλώνετε για μια συνηθισμένη ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία, οι μύες χαλαρώνουν και οι αρθρώσεις κάθονται διαφορετικά. Ένα λάθος ευθυγράμμισης που φαίνεται καθαρά όταν στέκεστε μπορεί απλώς να εξαφανιστεί σε μια εξέταση σε ξαπλωτή θέση.

Η εξέταση EOS απεικονίζει ολόκληρα τα πόδια σας, από το ισχίο ως τον αστράγαλο, ενώ στέκεστε φυσικά. Δείχνει τον πραγματικό μηχανικό άξονα κάθε ποδιού, αποκαλύπτει κάθε στροφική ή γωνιακή απόκλιση στην ευθυγράμμιση και μετρά πώς αλληλεπιδρούν η βαρύτητα και οι μύες σας. Όλα αυτά με περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.

Η συμβατική απεικόνιση γίνεται ενώ είστε ξαπλωμένοι. Οι μύες σας «σβήνουν», η λεκάνη ισιώνει και οι αντισταθμίσεις χάνονται. Έτσι η ευθυγράμμιση μπορεί να φαίνεται φυσιολογική ενώ δεν είναι, και να ξεφεύγουν ακριβώς τα μοτίβα που αυξάνουν την καταπόνηση του χιαστού στην κίνηση.

Η απεικόνιση EOS σε όρθια θέση της ScanAlign καταγράφει και τα δύο πόδια σε όλο τους το μήκος με μία μόνο λήψη χαμηλής δόσης. Έτσι ο χειρουργός, ο φυσικοθεραπευτής ή ο γιατρός αθλητιατρικής σας έχουν ακριβή στοιχεία ευθυγράμμισης για να καθοδηγήσουν ένα στοχευμένο πρόγραμμα πρόληψης αθλητικών τραυματισμών ή να σχεδιάσουν μια αποκατάσταση του συνδέσμου με μεγαλύτερη σιγουριά.

Πότε η μαγνητική τομογραφία είναι η σωστή επιλογή: Η EOS δείχνει οστά, αρθρώσεις και ευθυγράμμιση υπό φορτίο. Για λεπτομέρειες στα μαλακά μόρια, όπως για να επιβεβαιωθεί μια ρήξη χιαστού, να εκτιμηθεί βλάβη στους μηνίσκους ή να ελεγχθεί τραυματισμός του χόνδρου, η μαγνητική είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Οι δύο εξετάσεις συμπληρώνουν πολύ καλά η μία την άλλη.


Μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο ρήξης χιαστού μέσω της ευθυγράμμισης;

Ναι. Η έρευνα δείχνει σταθερά ότι τα προγράμματα νευρομυϊκής προπόνησης που βελτιώνουν την τεχνική προσγείωσης, δυναμώνουν τους απαγωγούς μύες του ισχίου και διορθώνουν τη δυναμική βλαισότητα του γόνατος μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις ρήξεις χιαστού, ιδιαίτερα στις αθλήτριες. Το να ξέρετε την αρχική σας ευθυγράμμιση είναι ένα χρήσιμο σημείο εκκίνησης, γιατί δείχνει στον φυσικοθεραπευτή ή στον προπονητή φυσικής κατάστασης τι ακριβώς χρειάζεται δουλειά.

Αν έχετε ήδη κάνει χειρουργική αποκατάσταση χιαστού και σχεδιάζετε να επιστρέψετε στο άθλημα, η εκτίμηση της ευθυγράμμισης είναι εξίσου χρήσιμη. Μια δεύτερη ρήξη χιαστού, είτε στο ίδιο γόνατο είτε στο άλλο, είναι γνωστός και καλά τεκμηριωμένος κίνδυνος. Όταν καταλαβαίνετε τη δομική σας ευθυγράμμιση, η ομάδα σας παίρνει καλύτερες αποφάσεις για το πότε είστε έτοιμοι να επιστρέψετε και ποια προπόνηση χρειάζεστε από εκεί και πέρα.

Αναρωτιέστε αν η ευθυγράμμισή σας βάζει τα γόνατά σας σε κίνδυνο; Μια εξέταση σε όρθια θέση δείχνει όλη την εικόνα, από το ισχίο ως τον αστράγαλο.

Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήση

Αν σκέφτεστε μια εκτίμηση ευθυγράμμισης ως μέρος της πρόληψης τραυματισμών, μπορείτε να κλείσετε εξέταση ευθυγράμμισης ποδιών χωρίς παραπομπή από γιατρό.

Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία ή αλλάξετε αυτήν που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.


Συχνές ερωτήσεις για τη ρήξη χιαστού και την ευθυγράμμιση

Οι περισσότεροι νιώθουν ή ακούν ένα «κρακ» και αμέσως μετά έρχονται πόνος και γρήγορο πρήξιμο. Το γόνατο συχνά είναι ασταθές, σαν να μπορεί να «φύγει». Αν έχετε αυτά τα συμπτώματα μετά από τραυματισμό, ζητήστε επειγόντως ιατρική εκτίμηση.

Κάποιοι μπορούν να περπατήσουν μετά από ρήξη χιαστού, αλλά το γόνατο συνήθως είναι ασταθές και δεν μπορείτε να το εμπιστευτείτε, ειδικά σε ανώμαλο έδαφος ή όταν στρίβετε. Το ότι περπατάτε δεν αποκλείει μια σοβαρή ρήξη. Να το ελέγχετε πάντα σωστά.

Οι αθλήτριες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο λόγω ενός συνδυασμού παραγόντων, όπως οι πιο ανοιχτές γωνίες της λεκάνης, οι διαφορές στον τρόπο προσγείωσης, η επίδραση των ορμονών στη χαλαρότητα των συνδέσμων και η τάση για μεγαλύτερη δυναμική βλαισότητα του γόνατος. Η στοχευμένη νευρομυϊκή προπόνηση έχει αποδειχθεί ότι μειώνει αυτόν τον κίνδυνο.

Δυναμική βλαισότητα του γόνατος λέμε όταν το γόνατο πέφτει προς τα μέσα σε κινήσεις με φορτίο, όπως το βαθύ λύγισμα, το άλμα ή η προσγείωση. Αυξάνει την καταπόνηση του χιαστού και είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για ρήξη χιαστού που μπορούν να αλλάξουν.

Η εξέταση EOS σε όρθια θέση καταγράφει ολόκληρα τα πόδια σας σε μία εικόνα ενώ σηκώνετε το βάρος σας, και δείχνει την πραγματική μηχανική σας ευθυγράμμιση. Μια συνηθισμένη ακτινογραφία συχνά δείχνει μόνο μία άρθρωση, γίνεται σε ξαπλωτή θέση και μπορεί να μη δείξει λάθη ευθυγράμμισης που εμφανίζονται υπό φορτίο. Η EOS χρησιμοποιεί επίσης περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.

Όχι. Η ScanAlign είναι ιδιωτική κλινική με αυτοχρηματοδότηση και μπορείτε να κλείσετε ραντεβού απευθείας, χωρίς παραπομπή από γιατρό. Ξεκινάτε με μια δωρεάν βιντεοκλήση για να συζητήσουμε τι σας απασχολεί και να επιβεβαιώσουμε ότι η εξέταση είναι κατάλληλη για εσάς.

Ναι. Το σύστημα EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Είναι από τις μεθόδους απεικόνισης του σκελετού με τη χαμηλότερη δόση που υπάρχουν.

Ναι. Τα στοιχεία ευθυγράμμισης σε όρθια θέση μπορούν να βοηθήσουν τον χειρουργό και τον φυσικοθεραπευτή σας να εκτιμήσουν την ανάρρωσή σας, να σχεδιάσουν πότε θα είστε έτοιμοι να επιστρέψετε στο άθλημα και να εντοπίσουν τυχόν προβλήματα ευθυγράμμισης που έχουν μείνει και θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο δεύτερου τραυματισμού.

Για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοκλήση.

Ναι. Η κακή ευθυγράμμιση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για άλλους τραυματισμούς συνδέσμων του γονάτου, επιγονατιδομηριαίο πόνο, φθορά των μηνίσκων και πρώιμες αλλαγές στον χόνδρο. Η αρχή είναι ίδια: όταν οι δυνάμεις στο γόνατο μοιράζονται άνισα, οι δομές που τις απορροφούν καταπονούνται περισσότερο.

Καταλάβετε την ευθυγράμμισή σας πριν από τον επόμενο τραυματισμό

Το πρώτο βήμα είναι μια δωρεάν βιντεοκλήση. Θα συζητήσουμε τι σας απασχολεί, θα σας εξηγήσουμε τι θα έδειχνε μια εξέταση σε όρθια θέση και θα σας βοηθήσουμε να αποφασίσετε αν είναι η σωστή επιλογή για εσάς.

Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήση

Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami) (Εξειδικευμένος Τεχνολόγος Ακτινολόγος)

Πηγές

  1. Hewett TE, Myer GD, Ford KR, et al. Biomechanical measures of neuromuscular control and valgus loading of the knee predict anterior cruciate ligament injury risk in female athletes. American Journal of Sports Medicine, 2005;33(4):492-501.
  2. Sugimoto D, Myer GD, Barber Foss KD, Hewett TE. Specific exercise effects of preventive neuromuscular training intervention on anterior cruciate ligament injury risk reduction in young females: meta-analysis and subgroup analysis. British Journal of Sports Medicine, 2015;49(5):282-289.
  3. NHS. Χειρουργική συνδέσμων γόνατος. nhs.uk/conditions/knee-ligament-surgery.

Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.

Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.