Αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων: τι είναι και γιατί η μέση σας είναι τόσο δύσκαμπτη;
Η αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων είναι η φθορά των μικρών αρθρώσεων που ενώνουν τους σπονδύλους μεταξύ τους. Προκαλεί δυσκαμψία, αμβλύ πόνο και μερικές φορές οξύ πόνο, πιο συχνά στη μέση ή στον αυχένα. Τα συμπτώματα συνήθως χειροτερεύουν όταν γέρνετε τον κορμό προς τα πίσω, όταν στρίβετε ή όταν στέκεστε όρθιοι για πολλή ώρα. Είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες χρόνιου πόνου στη μέση στους ενήλικες.
Τα βασικά σημεία
- Οι αποφυσιακές αρθρώσεις είναι μικρές αρθρώσεις, ανά δύο, στο πίσω μέρος κάθε τμήματος της σπονδυλικής στήλης. Καθοδηγούν την κίνηση και σηκώνουν φορτίο.
- Αρθροπάθεια εδώ σημαίνει ότι ο χόνδρος φθείρεται με τον χρόνο και προκαλεί φλεγμονή, δυσκαμψία και πόνο.
- Οι εξετάσεις σε ξαπλωμένη θέση μπορεί να μη δείξουν πώς το φορτίο επηρεάζει αυτές τις αρθρώσεις. Η απεικόνιση σε όρθια θέση δείχνει τη σπονδυλική στήλη κάτω από το πραγματικό βάρος του σώματος.
- Ο πόνος από τις αποφυσιακές αρθρώσεις συχνά εμφανίζεται μακριά από το πραγματικό πρόβλημα, λόγω του τρόπου που η σπονδυλική στήλη αντισταθμίζει.
- Η ScanAlign είναι κλινική διαγνωστικής απεικόνισης. Δεν θεραπεύει την αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων, αλλά οι εξετάσεις της βοηθούν τους επαγγελματίες υγείας που σας παρακολουθούν να σχεδιάσουν τα σωστά επόμενα βήματα.
Σε κάθε επίπεδο της σπονδυλικής στήλης έχετε δύο αποφυσιακές αρθρώσεις, μία σε κάθε πλευρά. Βρίσκονται ακριβώς πίσω από τον κύριο δίσκο και λειτουργούν σαν μεντεσέδες: καθορίζουν πόσο μπορείτε να σκύψετε και να στρίψετε. Όταν ο χόνδρος μέσα σε αυτές τις αρθρώσεις λεπταίνει, οι αρθρικές επιφάνειες τρίβονται μεταξύ τους. Το οστό μπορεί να πυκνώσει (μια διαδικασία που μερικές φορές λέγεται υπερτροφία των αποφυσιακών αρθρώσεων) και οι ιστοί γύρω φλεγμαίνουν. Αυτό είναι η αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων.
Στην ουσία είναι η ίδια διαδικασία με την αρθρίτιδα στο γόνατο ή στο ισχίο, απλώς σε μια πολύ μικρότερη άρθρωση. Η οσφυϊκή μοίρα (η μέση) προσβάλλεται πιο συχνά και ακολουθεί η αυχενική μοίρα (ο αυχένας). Μπορεί να αφορά ένα επίπεδο ή περισσότερα.
Πώς νιώθει κανείς την αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων;
Ο πόνος από τις αποφυσιακές αρθρώσεις είναι συνήθως ένας βαθύς, αμβλύς πόνος στη μία ή και στις δύο πλευρές της σπονδυλικής στήλης. Συχνά είναι χειρότερος το πρωί μόλις ξυπνήσετε ή αφού καθίσετε για πολλή ώρα. Συνήθως υποχωρεί με ήπια κίνηση και επανέρχεται όταν στέκεστε όρθιοι για πολύ ή γέρνετε τον κορμό προς τα πίσω.
Ένας αμβλύς, βαθύς πόνος κοντά στη σπονδυλική στήλη, συχνά στη μία πλευρά της μέσης ή του αυχένα.
Η μέση νιώθει «κλειδωμένη» μετά τον ύπνο ή το κάθισμα και χαλαρώνει μόλις αρχίσετε να κινείστε.
Όταν γέρνετε προς τα πίσω ή στρίβετε, οι αποφυσιακές αρθρώσεις φορτίζονται άμεσα και συχνά νιώθετε ένα απότομο, οξύ «τσίμπημα».
Τα προβλήματα στις οσφυϊκές αποφυσιακές αρθρώσεις μπορεί να στείλουν πόνο στον γλουτό ή στον μηρό. Ο πόνος από τις αυχενικές αποφυσιακές αρθρώσεις μπορεί να απλωθεί στον ώμο ή να ανέβει προς το κεφάλι.
Μια σημείωση για τα νευρολογικά συμπτώματα. Η αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων συνήθως δεν προκαλεί μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στα πόδια. Αν έχετε κάποιο από αυτά ή οποιαδήποτε απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, ζητήστε επειγόντως ιατρική βοήθεια από τον γιατρό σας ή πηγαίνετε στα Επείγοντα. Μπορεί να είναι σημάδι ενός διαφορετικού, πιο σοβαρού προβλήματος.
Τι προκαλεί την αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων;
Η κύρια αιτία είναι το φορτίο που συσσωρεύεται με τα χρόνια. Όσο περισσότερη καταπόνηση δέχεται μια αποφυσιακή άρθρωση, τόσο πιο γρήγορα φθείρεται ο χόνδρος. Αρκετοί παράγοντες αυξάνουν αυτή την καταπόνηση.
Ο χόνδρος λεπταίνει φυσιολογικά με τις δεκαετίες. Οι περισσότεροι άνθρωποι πάνω από 50 ετών έχουν κάποιες αλλοιώσεις στις αποφυσιακές αρθρώσεις στις εξετάσεις απεικόνισης.
Τα παραπάνω κιλά αυξάνουν τη δύναμη συμπίεσης στις οσφυϊκές αποφυσιακές αρθρώσεις σε κάθε βήμα.
Η κλίση της λεκάνης, η σκολίωση ή η ανισοσκελία μπορεί να φορτίζουν τη μία πλευρά της σπονδυλικής στήλης περισσότερο από την άλλη.
Όταν ένας δίσκος χάνει ύψος, οι αποφυσιακές αρθρώσεις από πάνω και από κάτω πρέπει να σηκώσουν μεγαλύτερο μέρος του φορτίου.
Εδώ έχει σημασία η αλυσίδα της αντιστάθμισης. Το σώμα σας είναι μια ενιαία κατασκευή, από τα πόδια μέχρι το κεφάλι. Αν ένα σημείο δεν είναι σωστά ευθυγραμμισμένο, η σπονδυλική στήλη προσαρμόζεται κάπου αλλού. Μια μικρή κλίση της λεκάνης, για παράδειγμα, μπορεί να υπερφορτώνει τις αποφυσιακές αρθρώσεις στη μία πλευρά της οσφυϊκής μοίρας για χρόνια πριν εμφανιστεί πόνος. Ο πόνος εμφανίζεται στην αποφυσιακή άρθρωση, όμως η πραγματική αιτία είναι το πρόβλημα ευθυγράμμισης πιο κάτω.
Πώς εξετάζεται η αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων σε όρθια θέση;
Μια απεικόνιση σε όρθια θέση, με φόρτιση, δείχνει τη σπονδυλική στήλη όπως πραγματικά λειτουργεί: κάτω από τη βαρύτητα και με τους μύες σε δράση. Στις εξετάσεις σε ξαπλωμένη θέση (απλές ακτινογραφίες, αξονική, μαγνητική) οι μύες χαλαρώνουν. Έτσι οι καμπύλες μπορεί να ισιώσουν και να κρυφτούν οι αλλαγές στην ευθυγράμμιση που υπερφορτώνουν τις αποφυσιακές αρθρώσεις στην καθημερινή ζωή.
Η εξέταση EOS καταγράφει ολόκληρο τον σκελετό, από το κεφάλι ως τα πόδια, σε μία εικόνα σε όρθια θέση, με περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Επειδή όλο το σώμα φαίνεται σε μία εικόνα, ένας ειδικός μπορεί να ακολουθήσει την αλυσίδα της ευθυγράμμισης και να δει αν μια κλίση της λεκάνης, μια διαφορά στο μήκος των ποδιών ή μια αλλαγή στην ισορροπία της σπονδυλικής στήλης βάζει επιπλέον φορτίο σε συγκεκριμένες αποφυσιακές αρθρώσεις.
Αυτό έχει σημασία, γιατί όταν θεραπεύεται μια επώδυνη αποφυσιακή άρθρωση χωρίς να είναι κατανοητό γιατί υπερφορτώνεται, η ανακούφιση συχνά είναι μόνο προσωρινή. Η απεικόνιση δεν αντικαθιστά τη θεραπεία. Δίνει στον επαγγελματία υγείας που σας θεραπεύει την πλήρη εικόνα, ώστε να στοχεύσει την υποκείμενη αιτία και όχι μόνο το σύμπτωμα.
Αναρωτιέστε αν ο πόνος στη μέση σας μπορεί να σχετίζεται με την ευθυγράμμιση όλου του σώματος; Μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε αν η απεικόνιση σε όρθια θέση είναι ένα χρήσιμο επόμενο βήμα.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΠότε η μαγνητική είναι καλύτερη επιλογή. Η EOS δείχνει καθαρά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Για προβλήματα στα μαλακά μόρια, όπως προβολές δίσκων, πίεση νεύρων ή φλεγμονή μέσα στην ίδια την αποφυσιακή άρθρωση, η μαγνητική είναι συνήθως το καλύτερο εργαλείο. Σε πολλές περιπτώσεις, οι δύο εξετάσεις συμπληρώνουν η μία την άλλη.
Τι βοηθά στην αντιμετώπιση της αρθροπάθειας των αποφυσιακών αρθρώσεων;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα και την υποκείμενη αιτία. Ο γιατρός σας, ο φυσικοθεραπευτής σας ή ο ειδικός της σπονδυλικής στήλης θα σας προτείνει επιλογές ανάλογα με τη δική σας περίπτωση. Οι συνηθισμένες προσεγγίσεις είναι οι εξής.
- Φυσικοθεραπεία και άσκηση. Η ενδυνάμωση των μυών του κορμού και η βελτίωση της κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης είναι συνήθως τα πρώτα βήματα. Ένα πρόγραμμα προσαρμοσμένο στα ευρήματα της ευθυγράμμισής σας μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικό από ένα γενικό πρόγραμμα.
- Αλλαγές στις δραστηριότητες. Αν αποφεύγετε να γέρνετε προς τα πίσω για πολλή ώρα ή να σηκώνετε βαριά πράγματα πάνω από το κεφάλι, μπορεί να έχετε λιγότερες εξάρσεις.
- Αντιμετώπιση του πόνου. Αυτό μπορεί να είναι από απλά παυσίπονα χωρίς συνταγή έως ενέσεις στις αποφυσιακές αρθρώσεις με καθοδήγηση απεικόνισης, ανάλογα με το τι προτείνει ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί.
- Αντιμετώπιση της αιτίας στην ευθυγράμμιση. Αν μια κλίση της λεκάνης, η σκολίωση ή μια διαφορά στο μήκος των ποδιών προκαλεί την υπερφόρτωση, η διόρθωσή της (μερικές φορές με κάτι τόσο απλό όσο ένας πάτος στο παπούτσι) μπορεί να μειώσει τη συνεχιζόμενη φθορά.
Η ScanAlign δεν προσφέρει καμία από αυτές τις θεραπείες. Προσφέρει τη διαγνωστική απεικόνιση που βοηθά τον επαγγελματία υγείας που σας θεραπεύει να δει ολόκληρη την εικόνα της ευθυγράμμισης και να επιλέξει τη σωστή προσέγγιση. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για το πώς λειτουργεί η απεικόνιση της σπονδυλικής στήλης σε όρθια θέση στη σελίδα μας για τη σπονδυλική στήλη.
Πριν ξεκινήσετε θεραπεία ή αλλάξετε αυτή που ήδη κάνετε, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Συχνές ερωτήσεις για την αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων
Είναι αρθρίτιδα στις μικρές αρθρώσεις-μεντεσέδες στο πίσω μέρος κάθε τμήματος της σπονδυλικής στήλης. Ο χόνδρος μέσα στην άρθρωση φθείρεται με τον χρόνο και προκαλεί δυσκαμψία, φλεγμονή και πόνο. Είναι πολύ συχνή και προσβάλλει πιο συχνά τη μέση.
Οι περισσότεροι περιγράφουν έναν αμβλύ πόνο κοντά στη σπονδυλική στήλη, μερικές φορές στη μία πλευρά. Συνήθως χειροτερεύει όταν γέρνετε προς τα πίσω, όταν στρίβετε ή όταν στέκεστε όρθιοι για πολλή ώρα, και συνήθως υποχωρεί με ήπια κίνηση. Ο πόνος μπορεί να απλωθεί στον γλουτό, στον μηρό ή στον ώμο, ανάλογα με το επίπεδο που επηρεάζεται.
Υπερτροφία των αποφυσιακών αρθρώσεων σημαίνει ότι η άρθρωση έχει μεγαλώσει, συνήθως επειδή το οστό έχει πυκνώσει ως απάντηση στο επιπλέον φορτίο. Είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της αρθροπάθειας των αποφυσιακών αρθρώσεων, που είναι ο ευρύτερος όρος και περιλαμβάνει την απώλεια χόνδρου, τη φλεγμονή και τις αλλαγές στο οστό.
Τα προβλήματα στις οσφυϊκές αποφυσιακές αρθρώσεις μπορεί να στείλουν πόνο στον γλουτό και στο πίσω μέρος του μηρού, αλλά συνήθως δεν προκαλούν πραγματικό νευρικό πόνο κάτω από το γόνατο, μούδιασμα ή αδυναμία. Αν έχετε τέτοια συμπτώματα, επισκεφθείτε γρήγορα τον γιατρό σας, γιατί μπορεί να υπάρχει άλλη αιτία.
Η μαγνητική δίνει εξαιρετική λεπτομέρεια για τα μαλακά μόρια μέσα και γύρω από την άρθρωση. Μια εξέταση σε όρθια θέση δείχνει πώς συμπεριφέρεται η άρθρωση κάτω από το βάρος του σώματός σας, με τη βαρύτητα να τραβά τη σπονδυλική στήλη. Οι δύο εξετάσεις εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς. Η εξέταση EOS σε όρθια θέση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για να φανούν προβλήματα ευθυγράμμισης που υπερφορτώνουν την άρθρωση, κάτι που μια μαγνητική σε ξαπλωμένη θέση δεν μπορεί να δείξει.
Ναι. Η EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Θα βρείτε περισσότερα για την ασφάλεια, την προετοιμασία και το τι να περιμένετε στη σελίδα συχνών ερωτήσεων.
Όχι. Στην ScanAlign μπορείτε να απευθυνθείτε χωρίς παραπομπή. Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού απευθείας, χωρίς σημείωμα από τον γιατρό σας. Η εξέταση είναι ιδιωτική υπηρεσία που πληρώνετε εσείς.
Η τιμή για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό επιβεβαιώνεται κατά τη δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στη σελίδα συχνών ερωτήσεων.
Μπορεί να εξελιχθεί, ιδίως αν η υποκείμενη μηχανική αιτία δεν αντιμετωπιστεί. Γι' αυτό έχει σημασία να κατανοήσετε ολόκληρη την ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης και της λεκάνης σας. Μια στοχευμένη αντιμετώπιση με βάση καλή απεικόνιση μπορεί να επιβραδύνει τη διαδικασία και να μειώσει τα συμπτώματα.
Τα προβλήματα δίσκου αφορούν το μαλακό «μαξιλαράκι» ανάμεσα στα κύρια σώματα των σπονδύλων. Η αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων αφορά τις μικρότερες αρθρώσεις στο πίσω μέρος της σπονδυλικής στήλης. Οι δύο καταστάσεις συχνά συνυπάρχουν, γιατί ένας φθαρμένος δίσκος μεταφέρει φορτίο στις αποφυσιακές αρθρώσεις. Διαφέρει και ο τρόπος που πονούν: ο πόνος από τον δίσκο είναι συνήθως χειρότερος όταν σκύβετε μπροστά, ενώ ο πόνος από τις αποφυσιακές αρθρώσεις είναι συνήθως χειρότερος όταν γέρνετε προς τα πίσω.
Μάθετε τι προκαλεί τον πόνο στις αποφυσιακές σας αρθρώσεις
Μια δωρεάν βιντεοσυμβουλευτική με τον εξειδικευμένο τεχνολόγο ακτινολόγο μας μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε αν η απεικόνιση όλου του σώματος σε όρθια θέση είναι το σωστό επόμενο βήμα για εσάς.
Κλείστε δωρεάν βιντεοσυμβουλευτικήΣυντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), εξειδικευμένος διαγνωστικός τεχνολόγος ακτινολόγος
Πηγές
- Kalichman, L. & Hunter, D.J. (2007). Lumbar Facet Joint Osteoarthritis: A Review. Seminars in Arthritis and Rheumatism, 37(2), 69-80.
- NHS. (2023). Back pain: Causes. NHS.uk. Διαθέσιμο στο: nhs.uk/conditions/back-pain.
- Illés, T. & Somoskeöy, S. (2012). The EOS imaging system and its uses in daily orthopaedic practice. International Orthopaedics, 36(7), 1395-1402.
Η σελίδα αυτή περιέχει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.
Η ScanAlign είναι η εμπορική επωνυμία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.