Κακή ολίσθηση της επιγονατίδας: γιατί μετακινείται η επιγονατίδα. ScanAlign, ιδιωτική κλινική απεικόνισης EOS, Harley Street
Ευθυγράμμιση γονάτου

Κακή ολίσθηση της επιγονατίδας: γιατί η επιγονατίδα σας φεύγει προς τα πλάγια;

Κακή ολίσθηση της επιγονατίδας σημαίνει ότι η επιγονατίδα δεν γλιστρά στο κέντρο της αύλακας, μπροστά στο μηριαίο οστό. Αντί γι' αυτό μετατοπίζεται, γέρνει ή «σκαλώνει», συνήθως προς τα έξω. Αυτό προκαλεί πόνο στο μπροστινό μέρος του γονάτου, ιδίως στις σκάλες, στο βαθύ κάθισμα (squat) ή όταν κάθεστε για πολλή ώρα. Συχνά αφορά την ευθυγράμμιση ολόκληρου του ποδιού, όχι μόνο το ίδιο το γόνατο.

Τα βασικά σημεία

  • Η επιγονατίδα κάθεται σε μια ρηχή αύλακα. Για να κινείται ίσια, βασίζεται στους μυς, στους συνδέσμους και στην ευθυγράμμιση του ποδιού.
  • Η κακή ολίσθηση της επιγονατίδας είναι συχνή αιτία πόνου μπροστά στο γόνατο στους ενήλικες.
  • Προβλήματα πιο πάνω (στροφή του ισχίου, κλίση της λεκάνης) ή πιο κάτω (πλατυποδία, στροφή της κνήμης) μπορεί να τραβούν την επιγονατίδα εκτός πορείας.
  • Στις εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση οι μύες χαλαρώνουν, έτσι η επιγονατίδα μπορεί να φαίνεται στη σωστή θέση. Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το βάρος του σώματος, μπορεί να δείξει το πραγματικό πρόβλημα.

Η επιγονατίδα είναι το μικρό, στρογγυλό οστό μπροστά στο γόνατο. Βρίσκεται μέσα στον τένοντα του τετρακέφαλου μυός. Κάθε φορά που λυγίζετε ή τεντώνετε το πόδι, γλιστρά πάνω κάτω σε μια αύλακα του μηριαίου οστού. Όταν όλα είναι σωστά ευθυγραμμισμένα, σχεδόν δεν το καταλαβαίνετε.

Όταν υπάρχει διαταραχή στην ολίσθηση, η επιγονατίδα τραβιέται προς τη μία πλευρά, συνήθως την εξωτερική. Μπορεί να γέρνει, να βγαίνει λίγο από την αύλακά της (υπεξάρθρημα) ή να σκαλώνει και να τρίβεται καθώς κινείστε. Με τον καιρό αυτό μπορεί να φθείρει τον χόνδρο στην κάτω επιφάνεια της επιγονατίδας και να προκαλέσει επίμονο πόνο.


Πώς εκδηλώνεται η κακή ολίσθηση της επιγονατίδας;

Οι περισσότεροι νιώθουν έναν υπόκωφο, βασανιστικό πόνο γύρω ή πίσω από την επιγονατίδα, που χειροτερεύει με τη δραστηριότητα. Ο πόνος συνήθως αυξάνεται σιγά σιγά και δεν ξεκινά από έναν μόνο τραυματισμό.

Πόνος στις σκάλες

Το κατέβασμα συχνά πονά περισσότερο από το ανέβασμα, γιατί η επιγονατίδα πιέζεται πιο δυνατά μέσα στην αύλακα.

Τρίξιμο ή κλικ

Αίσθηση τριβής ή κλικ που ακούγεται όταν λυγίζετε το γόνατο. Μερικές φορές λέγεται κριγμός.

Δυσκαμψία μετά το κάθισμα

Πόνος ή δυσκαμψία αφού καθίσετε πολλή ώρα με λυγισμένα γόνατα. Μερικές φορές λέγεται «σημείο του κινηματογράφου».

Αίσθηση αστάθειας

Μπορεί να νιώθετε ότι το γόνατο πάει να «φύγει», ιδίως σε ανώμαλο έδαφος ή όταν στρίβετε.

Σημαντικό. Αν το γόνατό σας κλειδώσει εντελώς, υποχωρήσει ξαφνικά ή δείτε μεγάλο πρήξιμο μετά από τραυματισμό, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια από τον γιατρό σας ή στα επείγοντα. Αυτά μπορεί να δείχνουν ένα διαφορετικό, πιο επείγον πρόβλημα.


Τι κάνει την επιγονατίδα να κινείται λάθος;

Σπάνια υπάρχει μία μόνο αιτία. Η κακή ολίσθηση της επιγονατίδας συνήθως οφείλεται σε συνδυασμό: στο σχήμα των οστών και σε ανισορροπίες στους μυς ή στην ευθυγράμμιση, που τραβούν την επιγονατίδα εκτός κέντρου.

Κακή ολίσθηση της επιγονατίδας: γιατί μετακινείται η επιγονατίδα. Εικόνα της κλινικής ScanAlign
Υψηλή επιγονατίδα

Μια επιγονατίδα που κάθεται πιο ψηλά από το συνηθισμένο έχει λιγότερη επαφή με την αύλακα και μετακινείται πιο εύκολα.

Ρηχή αύλακα

Κάποιοι άνθρωποι γεννιούνται με πιο επίπεδη τροχιλιακή αύλακα, οπότε η επιγονατίδα έχει λιγότερο «κανάλι» να ακολουθήσει.

Μυϊκή ανισορροπία

Αδύναμο έσω τμήμα του τετρακέφαλου ή σφιχτές δομές στην έξω πλευρά μπορεί να τραβούν την επιγονατίδα προς τα έξω.

Ευθυγράμμιση του ποδιού

Τα «Χ» πόδια, η στροφή της κνήμης ή η πλατυποδία αλλάζουν τη γωνία με την οποία τραβιέται η επιγονατίδα.


Μπορούν προβλήματα στο ισχίο ή στο πέλμα να προκαλέσουν πόνο στην επιγονατίδα;

Ναι. Το σώμα σας είναι μια ενωμένη αλυσίδα, από τα πέλματα ως τη σπονδυλική στήλη. Όταν ένας κρίκος δεν είναι στη θέση του, άλλες περιοχές αντισταθμίζουν. Και συχνά το γόνατο είναι αυτό που «πληρώνει».

Αν το ισχίο στρέφεται υπερβολικά προς τα μέσα, γυρίζει μαζί του και το μηριαίο οστό. Αυτό αλλάζει τη γωνία ανάμεσα στον μυ του μηρού και στον τένοντα της επιγονατίδας, και η επιγονατίδα τραβιέται προς τα έξω. Η πλατυποδία ή η υπερβολική στροφή του αστραγάλου μπορεί να έχουν παρόμοιο αποτέλεσμα από κάτω. Μια λεκάνη με κλίση μπορεί να φορτώνει διαφορετικά το ένα πόδι σε σχέση με το άλλο.

Γι' αυτό η θεραπεία του πόνου στην επιγονατίδα, χωρίς να κοιτάμε τίποτε άλλο, μερικές φορές αποτυγχάνει. Η επιγονατίδα είναι απλώς το σημείο όπου συναντιούνται οι δυνάμεις. Αν δεν δείτε πώς ευθυγραμμίζεται όλο το πόδι υπό φορτίο, μπορεί να σας ξεφύγει η πραγματική αιτία.

Κακή ολίσθηση της επιγονατίδας: γιατί μετακινείται η επιγονατίδα. Εικόνα της κλινικής ScanAlign

Πώς αξιολογείται η κακή ολίσθηση της επιγονατίδας σε όρθια θέση;

Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το βάρος του σώματος, δείχνει την επιγονατίδα υπό το φορτίο της καθημερινής ζωής, δηλαδή τότε που εμφανίζονται στην πράξη τα προβλήματα ολίσθησης. Στις εξετάσεις σε ξαπλωτή θέση οι μύες χαλαρώνουν και η βαρύτητα βγαίνει από την εξίσωση. Έτσι η επιγονατίδα μπορεί να κάθεται τέλεια στην αύλακά της, ακόμη κι αν στην καθημερινότητα δεν συμβαίνει αυτό.

Η εξέταση EOS απεικονίζει όλο το μήκος και των δύο ποδιών ενώ στέκεστε φυσικά. Δείχνει τη θέση της επιγονατίδας, τη στροφή του ποδιού, τις γωνίες των αρθρώσεων και τη συνολική ευθυγράμμιση από το ισχίο ως τον αστράγαλο, σε μία μόνο εικόνα χαμηλής δόσης. Η εξέταση χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη.

Επειδή οι μύες σας δουλεύουν και η βαρύτητα δρα στις αρθρώσεις, η εικόνα δείχνει πώς λειτουργεί πραγματικά το σώμα σας. Αν η επιγονατίδα φεύγει προς τα έξω υπό φορτίο, θα φανεί.

Οι συνηθισμένες ακτινογραφίες, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία γίνονται συνήθως σε ξαπλωτή θέση. Χωρίς το βάρος του σώματος να πιέζει τις αρθρώσεις και χωρίς τους μυς να δουλεύουν, η επιγονατίδα συχνά κεντράρεται μόνη της στην αύλακα. Το αποτέλεσμα μπορεί να δείχνει φυσιολογικό, ακόμη κι όταν ο ασθενής έχει σαφή συμπτώματα όταν στέκεται ή περπατά.

Αυτές οι εξετάσεις έχουν πάντα αξία για τον έλεγχο του σχήματος των οστών, του χόνδρου (μαγνητική) και για να αποκλειστούν άλλα προβλήματα. Όμως μπορεί να μην πιάσουν ένα πρόβλημα ολίσθησης που εμφανίζεται μόνο υπό φορτίο.

Στο ScanAlign, το σύστημα EOS απεικονίζει την ευθυγράμμιση όλου του ποδιού σας σε μία όρθια εικόνα. Ο ειδικός σας ή ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί έτσι να δει ακριβώς πού «σπάει» η αλυσίδα: στο ισχίο, στο γόνατο, στην κνήμη ή στο πέλμα. Μάθετε περισσότερα για το πώς βοηθά η όρθια απεικόνιση στα προβλήματα του γονάτου.

Πότε η μαγνητική είναι καλύτερη επιλογή. Η EOS δείχνει καθαρά τα οστά, τις αρθρώσεις και την ευθυγράμμιση. Για λεπτομέρειες στους μαλακούς ιστούς, όπως βλάβη του χόνδρου, ρήξεις συνδέσμων ή πρήξιμο μέσα στην άρθρωση, η μαγνητική τομογραφία είναι συνήθως η καλύτερη επιλογή. Σε πολλές περιπτώσεις, οι δύο εξετάσεις μαζί δίνουν την πιο πλήρη εικόνα.


Τι μπορεί να γίνει για την κακή ολίσθηση της επιγονατίδας;

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και τη σοβαρότητα. Την καθοδηγεί πάντα ο θεράπων επαγγελματίας υγείας, όχι μια κλινική απεικόνισης. Το ScanAlign παρέχει τη διαγνωστική απεικόνιση που στηρίζει αυτές τις αποφάσεις. Οι συνηθισμένες προσεγγίσεις είναι οι εξής.

  • Φυσικοθεραπεία. Η ενδυνάμωση του έσω τμήματος του τετρακέφαλου και η διάταση των σφιχτών δομών στην έξω πλευρά είναι συχνά το πρώτο βήμα.
  • Ορθωτικοί (ανατομικοί) πάτοι ή αλλαγές στα παπούτσια. Αν συμβάλλει η πλατυποδία ή η υπερβολική στροφή του πέλματος, η διόρθωση της θέσης του πέλματος μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που φτάνουν οι δυνάμεις στην επιγονατίδα.
  • Ταπινγκ ή νάρθηκας γονάτου. Το ταπινγκ της επιγονατίδας μπορεί να την καθοδηγεί κατά την άσκηση και την αποκατάσταση.
  • Χειρουργείο. Σε επίμονες περιπτώσεις, όταν η αύλακα είναι πολύ ρηχή, η επιγονατίδα κάθεται πολύ ψηλά (υψηλή επιγονατίδα) ή οι μη χειρουργικές επιλογές δεν βοήθησαν, μπορεί να εξεταστούν επεμβάσεις όπως η έξω απελευθέρωση ή η μεταφορά του κνημιαίου κυρτώματος.

Κοινό σε όλα αυτά είναι ότι λειτουργούν καλύτερα όταν ο θεράπων καταλαβαίνει την πλήρη εικόνα της ευθυγράμμισης, και όχι μόνο πώς δείχνει η επιγονατίδα μεμονωμένα.

Πριν ξεκινήσετε μια θεραπεία, ή πριν αλλάξετε αυτή που κάνετε ήδη, αξίζει να έχετε μια λεπτομερή διάγνωση. Το αν η αιτία βρίσκεται στη λεκάνη, στα πόδια ή στη σπονδυλική στήλη αλλάζει το τι θα σας βοηθήσει πραγματικά.

Δεν είστε σίγουροι αν η όρθια απεικόνιση θα βοηθούσε στο πρόβλημα της επιγονατίδας σας; Μιλήστε πρώτα μαζί μας, χωρίς χρέωση.

Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήση

Συχνές ερωτήσεις για την κακή ολίσθηση της επιγονατίδας

Είναι μια κατάσταση όπου η επιγονατίδα δεν γλιστρά στο κέντρο της αύλακας, μπροστά στο μηριαίο οστό. Αντί γι' αυτό μετατοπίζεται, γέρνει ή σκαλώνει, συνήθως προς την έξω πλευρά. Αυτό προκαλεί πόνο στο μπροστινό μέρος του γονάτου, ιδίως όταν ανεβαίνετε σκάλες, κάνετε βαθύ κάθισμα ή κάθεστε για πολλή ώρα.

Σχετίζονται, αλλά δεν είναι ίδια. Κακή ολίσθηση σημαίνει ότι η επιγονατίδα δεν ακολουθεί σωστά την αύλακά της. Υπεξάρθρημα σημαίνει ότι βγαίνει εν μέρει από την αύλακα. Το υπεξάρθρημα είναι πιο σοβαρή μορφή κακής ολίσθησης. Και τα δύο μπορεί να προκαλέσουν πόνο και αστάθεια.

Συχνές αιτίες είναι η μυϊκή ανισορροπία (αδύναμο έσω τμήμα του τετρακέφαλου, σφιχτές δομές στην έξω πλευρά), η ρηχή αύλακα στο μηριαίο οστό, η επιγονατίδα που κάθεται πολύ ψηλά (υψηλή επιγονατίδα) ή προβλήματα ευθυγράμμισης στο ισχίο, στην κνήμη ή στο πέλμα, που αλλάζουν τη γωνία με την οποία τραβιέται η επιγονατίδα.

Ναι. Όταν το πέλμα στρέφεται υπερβολικά προς τα μέσα (υπερπρηνισμός), η κνήμη μπορεί να στραφεί και να αλλάξουν οι δυνάμεις που δρουν στην επιγονατίδα. Αυτό μπορεί να συμβάλει στην κακή ολίσθηση προς τα έξω.

Όταν ξαπλώνετε, η βαρύτητα δεν πιέζει πια τις αρθρώσεις και οι μύες χαλαρώνουν. Η επιγονατίδα μπορεί να ξαναμπεί στην αύλακά της και η εικόνα να δείχνει φυσιολογική. Η απεικόνιση σε όρθια θέση, με το βάρος του σώματος, δείχνει την επιγονατίδα υπό το φορτίο της καθημερινής ζωής, τότε που εμφανίζονται στην πράξη τα προβλήματα ολίσθησης.

Η εξέταση EOS απεικονίζει όλο το μήκος και των δύο ποδιών ενώ στέκεστε. Δείχνει τη θέση της επιγονατίδας, τη στροφή του ποδιού, τις γωνίες των αρθρώσεων και τη συνολική ευθυγράμμιση από το ισχίο ως τον αστράγαλο. Αυτό βοηθά να φανεί αν ένα πρόβλημα κάπου αλλού στην αλυσίδα συμβάλλει στο πρόβλημα της επιγονατίδας.

Ναι. Το σύστημα EOS χρησιμοποιεί περίπου 90% λιγότερη ακτινοβολία από μια συνηθισμένη ακτινογραφία, δηλαδή περίπου δέκα φορές λιγότερη. Θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα ασφάλειας και συχνών ερωτήσεων.

Όχι. Το ScanAlign είναι ιδιωτική κλινική όπου πληρώνετε ο ίδιος. Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού μόνοι σας. Προσφέρουμε πρώτα μια δωρεάν βιντεοκλήση, για να δούμε αν η όρθια απεικόνιση ταιριάζει στη δική σας περίπτωση.

Για ασθενείς που ταξιδεύουν από το εξωτερικό, η τιμή επιβεβαιώνεται στη δωρεάν βιντεοκλήση. Δείτε επίσης τη σελίδα συχνών ερωτήσεων.

Πολλοί βελτιώνονται με φυσικοθεραπεία, ταπινγκ και αλλαγές στα παπούτσια. Η σωστή προσέγγιση εξαρτάται από την αιτία. Μια ακριβής απεικόνιση βοηθά τον θεράποντα να αποφασίσει τι είναι πιο πιθανό να σας βοηθήσει. Το ScanAlign παρέχει την απεικόνιση, όχι την ίδια τη θεραπεία.


Δείτε όλη την εικόνα, σε όρθια θέση

Σε μια δωρεάν βιντεοκλήση καταλαβαίνουμε το πρόβλημα της επιγονατίδας σας και σας εξηγούμε αν η όρθια απεικόνιση θα μπορούσε να βοηθήσει. Χωρίς παραπομπή, χωρίς καμία δέσμευση.

Κλείστε δωρεάν βιντεοκλήση

Πηγές

  1. NHS. "Patellofemoral pain syndrome." nhs.uk, National Health Service.
  2. Post WR, Teitge R, Amis A. "Patellofemoral malalignment: looking beyond the viewbox." Clinics in Sports Medicine, 2002; 21(3): 521-546.
  3. Defined Diagnostic. "Standing weight-bearing imaging in lower limb alignment assessment." European Journal of Radiology, κλινική βιβλιογραφία EOS imaging.

Συντάκτης: Αμπάς Ντάμι (Abbas Dhami), ειδικός διαγνωστικός ακτινογράφος

Η σελίδα αυτή δίνει γενικές πληροφορίες και δεν αποτελεί διάγνωση.

Το ScanAlign είναι η εμπορική ονομασία της CoreMed Solutions Ltd και λειτουργεί με την άδεια CQC του The Harley Street Hospital.